Αυξομείωση μεγέθους γραμμάτων.
Κείμενα (blog) - Ιερός Ναός Αγίου Σώστη Νέας Σμύρνης
E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ.Δρ. θεολογίας Δρ. Φιλοσοφίας.Πηγή: Βιβλίο "Μετενσάρκωση ή Ανάσταση; Ορθόδοξη θεώρηση τού Κακού"
Μερικά Γραφικά εδάφια
Οι αποκρυφιστές που υποστηρίζουν ότι η Καινή Διαθήκη κηρύττει τη μετενσάρκωση, επικαλούνται μερικά εδάφια της Γραφής.
Το περιοδικό "Παραψυχολογία" του Γ. Βουλούκου αναφέρεται στο Ματθ. ε' 18: «Έως ότου παρέλθη ο ουρανός και η γη, ούτε ένα γιώτα ή μικρή στιγμή δεν θα καταργηθή από τον νόμον, μέχρις ότου γίνουν όλα», μεταφράζει τo περιοδικό και σχολιάζει: «Ποιο νόμο; όχι το νόμο των γραμματέων και Φαρισαίων, αλλά το νόμο του Κάρμα!»! (Παραψυχολογία, Ιούνιος 1980, σ. 92).
Αλλά ο Χριστός μιλάει στο εδάφιο αυτό για το σκοπό της έλευσής Του. «Μη νομίσητε», λέγει, «ότι ήλθον καταλύσαι τον νόμον και τους προφήτας· ουκ ήλθον καταλύσαι, αλλά πληρώσαι». Ο Χριστός εξεπλήρωσε και ολοκλήρωσε το νόμο και τους προφήτες. Αναφερόμενος στο λόγο της Παλαιάς Διαθήκης, «οφθαλμόν αντί οφθαμού», προσθέτει: «Εγώ δε λέγω υμίν μη αντιστήναι τω πονηρώ... » (Ματθ. ε' 17. 38). Όχι μόνο να μην ανταποδίδει κανείς περισσότερα από εκείνα που αδικείται, αλλά και να μην ανταποδίδει καθόλου το κακό. Δεν γίνεται εδώ υπαινιγμός για κάρμα και μετενσάρκωση!
Ένα άλλο εδάφιο, στο οποίο αναφέρεται το περιοδικό "Παραψυχολογία" είναι το Ρωμ. στ' 23. Σχολιάζει: «Τι άλλο μπορεί να σημαίνει παρά το ότι το Κάρμα για τις κακές πράξεις συνεπάγεται επιστροφή στη γη για να φέρει κανείς τη θνητότητα μέχρι που ο αμαρτωλός να έχει μάθει τα μαθήματα του;» (Παραψυχολογία, Ιούνιος 1980, σ. 92). Το Ρωμ. στ' 23 αναφέρει, «τα γαρ οψώνια της αμαρτίας θάνατος, το δε χάρισμα του Θεού ζωή αιώνιος εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών». Η αμαρτία είναι χωρισμός του ανθρώπου από τον Θεό και οδηγεί στον πνευματικό θάνατο. Όμως όταν ο αμαρτωλός προστρέξει στην αγάπη του Θεού και αναγεννηθεί με τη δωρεά του Θεού «εν Χριστώ Ιησού», οδηγείται από το θάνατο στη ζωή.
Όπως έχει λεχθεί αυτή η αναγέννηση δεν συντελείται σε διάστημα πολλών ζωών, αλλά μπορεί να γίνει και σε μια στιγμή. Αυτό συνέβη με το ληστή, που ζήτησε το έλεος του Χριστού. Ο απόστολος Ιάκωβος αναφέρει πως όταν κανείς παρασυρθεί από τη δική του επιθυμία, πειράζεται και η επιθυμία του γεννά την αμαρτία και η αμαρτία το θάνατο, δηλαδή τον πνευματικό θάνατο. Όμως ο πνευματικός αυτός θάνατος ξεπερνιέται με την πνευματική αναγέννηση του ανθρώπου, που είναι αποτέλεσμα όχι της δικής του προσπάθειας, αλλά της βούλησης του Θεού (Ιακ. α' 14-18).
Και πάλι διαπιστώνουμε πως σ' αυτό το εδάφιο δεν γίνεται λόγος για κάρμα και μετενσάρκωση, αλλά για το αποτέλεσμα της ανθρώπινης αμαρτίας και για το αποτέλεσμα της χάρης του Θεού.
Ο Χριστός μίλησε για "άνωθεν γέννηση", εννοώντας την πνευματική αναγέννηση, που συντελείται με το άγιο βάπτισμα και με τη ζωή στην Εκκλησία (Ιω.γ' 3-5).Οι αποκρυφιστές του περιοδικού "Παραψυχολογία" χρησιμοποιούν και αυτό το εδάφιο για να τονίσουν: «Να μια λεκτική και σαφής δήλωση της αναγκαιότητας για τον άνθρωπο να περνά από ζωή σε ζωή μέχρι που να φθάσει σε πνευματικά επιτεύγματα» (Παραψυχολογία, Ιούνιος 1980, σ. 92).
Εδώ υπονοείται ασφαλώς η ανθρώπινη προσπάθεια, από ζωή σε ζωή, με σκοπό να οδηγήσει ο άνθρωπος τον εαυτό του σε πνευματικά επιτεύγματα, συμπεραίνει το ίδιο περιοδικό. Όμως το εδάφιο μιλάει για "άνωθεν γέννηση", για δώρο του Θεού, που αποκλείει κάθε έννοια αυτοσωτηρίας, στην οποία βασίζεται η διδαχή του κάρμα και της μετενσάρκωσης.
Η σωτηρία δεν συντελείται με τις προσπάθειες του ανθρώπου, που επεκτείνονται "από ζωή σε ζωή", αλλά με τη θυσία του Χριστού, που είναι μία και μοναδική· «μια γαρ προσφορά τετελείωκεν εις το διηνεκές τους αγιαζομένους» (Εβρ. Γ 14). Ο Χριστός σώζει τους πιστούς, δεν σώζονται μόνοι τους. Δεν έρχεται κάθε φορά με νέα ενσάρκωση να τους σώσει, αλλά ήλθε και πρόσφερε τη σωτηρία με την μία και μοναδική Του θυσία. Και εμείς όλοι που ενταχθήκαμε με το άγιο Βάπτισμα στο σώμα του Χριστού και ζούμε "εν Χριστώ", προσβλέπουμε τώρα όχι σε άλλες μετενσαρκώσεις, αλλά στη δευτέρα παρουσία Του, που θα σημάνει για όλους μας την ανάσταση των σωμάτων, την αφθαρσία και αθανασία. (Βλ. και όσα εκτίθενται στα βιβλία μας, "Αυτογνωσία, αυτοεξέλιξη, σωτηρία", Πρέβεζα 1991 και Η Ορθόδοξη Εκκλησία. Πίστη-Λατρεία-Ζωή", Πρέβεζα 1991).
Οι αποκρυφιστές με τους οποίους ασχολούμεθα δεν δέχονται αυτή τη διδαχή και απορρίπτουν τη δευτέρα Παρουσία του Χριστού.
Σύμφωνα με τη δοξασία του Κέϋση, την οποία αποδέχεται και ο Γ. Βουλούκος, «το Πνεύμα του Ιησού Χριστού εκδηλώθηκε πολλές φορές στη γη, πριν τον ερχομό του Ιησού. Μερικές φορές εκδηλώθηκε μέσω κάποιου σαν τον Μελχισεδέκ και άλλες φορές εκδηλώθηκε σαν πνευματική επιρροή μέσω κάποιου δασκάλου που διατηρούσε την λατρεία του ενός θεού» (Βλ. Λάνγκλεϋ, σ. 124).
Κατά την αντίληψη αυτή, αυτό που ο Χριστός ήταν, μπορεί να γίνει ο κάθε άνθρωπος· «Ο Χριστός που εκδηλώθηκε ο Ίδιος, μέσω του σώματος του Ιησού, συμπλήρωσε την δική του ανάπτυξη στην γη· αυτό δημιουργεί την πεποίθηση στην διαβεβαίωση Του προς τους μαθητές Του, ότι αυτοί θα ήσαν ικανοί να κάνουν όλα όσα Αυτός είχε κάνει. Αυτό ήταν προφανώς αδύνατον, αν επρόκειτο να παραμείνουν τόσο ατελείς πνευματικά, όσο ήταν εκείνο το διάστημα. Προϋποτίθεται ότι θα επέστρεφαν πολλές φορές προτού μπορέσουν να φτάσουν στο στάδιο της δικής Του διαφώτισης» (Λάνγκλεϋ, σ. 129). Μ' αυτά τα δεδομένα ο Χριστός δεν ήταν Σωτήρας του κόσμου, όπως αναφέρει η αγία Γραφή (Λουκ. β' 11. Πράξ. δ' 12. Ρωμ. Γ 8-13), αλλά ήλθε με μοναδικό σκοπό τη δική του προσωπική "εξέλιξη" και "σωτηρία". Ο σταυρός του Χριστού δεν έχει, σύμφωνα μ' αυτή την αντίληψη, εξιλεωτικό χαρακτήρα είναι μόνο ένα παράδειγμα, για να δείξει στους οπαδούς Του «όχι μόνον την ευκολία, με την οποία μπορούν να εγκαταλειφθούν οι γήϊνοι δεσμοί της σάρκας, αλλά την ολική ασημαντότητα του σώματος αφ' ότου σταματήσει να στεγάζει την ψυχή... Ο Πρίγκηπας της Ειρήνης κατήλθε στην γη με ανθρώπινη μορφή για να συμπληρώσει την δική Του ανάπτυξη» (Λάνγκλεϋ, σ. 131).
Μ' αυτή τη βάση η δευτέρα παρουσία του Χριστού, η ελπίδα των χριστιανών, που θα σημάνει τη δική τους σωματική ανάσταση, την είσοδο στην αιώνια ζωή σε αφθαρσία και αθανασία (Α' Κορ. ιε' 13-58), ακυρώνεται. Ο Κέϋση, αναφερόμενος στις διάφορες "εκδηλώσεις", όπως ισχυρίζεται, του Χριστού, καταλήγει: «Τι σχέση έχει αυτό το συμπέρασμα με τη Δευτέρα Παρουσία; Λοιπόν, έχοντας υπόψη τα όσα ανεφέρθησαν, παύει να υπάρχει Δευτέρα Παρουσία » (Λάνγκλεϋ, σ. 124). Ο Γ. Βουλούκος υποστηρίζει:
«...Ο Χριστός, με την ερώτηση «ποιος λένε ότι είμαι» (Ματθ. ιστ' 13-14), ήθελε να μάθει ποιος πίστευαν οι άνθρωποι ότι είχε υπάρξει σε μια προηγούμενη ζωή και η υπόθεση επιβεβαιώνεται από την απάντηση των μαθητών, ότι αυτός ήταν ο Ηλίας είτε ο Ιερεμίας, «μια απάντηση την οποία ούτε διέψευσε ούτε επιβεβαίωσε» (Παραψυχολογία, "Ιούνιος 1980, σ. 91).
Ο ισχυρισμός αυτός είναι εσφαλμένος. Γιατί ο Χριστός υπογραμμίζει εδώ τη Θεανδρική Του υπόσταση, αναφερόμενος στην πίστη που διακήρυξε ο Πέτρος: «Συ ει ο Χριστός ο Υιός του Θεού του ζώντος», «Μακάριος ει, Σίμων Βαριωνά, ότι σαρξ και αίμα ουκ απεκάλυψε σοι, αλλ' ο Πατήρ μου ο εν τοις ουρανοίς». Η αληθινή ταυτότητα του Χριστού αποκαλύφθηκε στον Πέτρο όχι από άνθρωπο, αλλά από τον ίδιο το Θεό! (Ματθ. ιστ' 16-18).
Το ότι ο Χριστός δεν έρχεται με αλλεπάλληλες ενσαρκώσεις, υπογραμμίζει ιδιαιτέρως η προς Εβραίους επιστολή. «Και όπως οι άνθρωποι μια φορά πεθαίνουν και υστέρα έρχεται κρίσις, έτσι και ο Χριστός, αφού μια φορά εθυσιάσθηκε διά να πάρη επάνω του τας αμαρτίας των πολλών, θα εμφανισθή διά δευτέραν φοράν χωρίς αμαρτίας εις εκείνους που τον αναμένουν διά την σωτηρίαν τους» (Εβρ. θ' 27-28). Ο Χριστός, λοιπόν δεν ήλθε πολλές φορές, με διαφορετικά σώματα και ονόματα, αλλά μόνο μία και αναμένεται να ξαναέλθει κατά τη δευτέρα Του Παρουσία.
Επομένως τα εδάφια αυτά, στα οποία καταφεύγουν οι αποκρυφιστές, που ισχυρίζονται πως δήθεν η Καινή Διαθήκη διδάσκει το κάρμα και τη μετενσάρκωση, είναι εντελώς άσχετα μ' αυτό το θέμα.
α) Η σχέση Ηλία - Ιωάννη
Αλλά όσοι ισχυρίζονται πως η μετενσάρκωση είναι χριστιανική διδασκαλία, επικαλούνται ιδιαίτερα τα εδάφια από το ευαγγέλιο του Ματθαίου, στα οποία αναφέρεται το όνομα του προφήτη Ηλία. Το περιοδικό "Παραψυχολογία" στο οποίο αναφερόμαστε (σελ. 91) γράφει:
«Για τον Ιωάννη το βαπτιστή είπε, και εάν θέλετε να το παραδεχθήτε, αυτός είναι ο Ηλίας ο οποίος μέλλει να έλθη (Ματθ. ια' 14), ο Ηλίας ήδη ήλθε και δεν τον αναγνώρισαν αλλά του έκαναν ό,τι ήθελαν" (Ματθ. ιζ' 12 και επίσης Μάρκ. θ' 13). Τι πιθανές έννοιες μπορούν και οι δύο αυτές ρήσεις να έχουν παρά το ότι ο Ιωάννης ήταν μια μετενσάρκωση του προφήτη Ηλία;».
Αν μελετήσουμε προσεκτικά το Ματθ. ια' 9-14, θα δούμε πως ο Ιωάννης διακρίνεται από τον προφήτη Ηλία, ενώ κατά άλλο τρόπο ταυτίζεται με αυτόν.
«Ούτος γαρ εστι περί ου γέγραπται ιδού εγώ αποστέλλω τον άγγελόν μου προ προσώπου σου, ος κατασκευάσει την οδόν σου έμπροσθέν σου. Αμήν λέγω υμίν, ουκ εγήγερται εν γεννητοίς γυναικών μείζων Ιωάννου του βαπτιστού... Και ει θέλετε δέξασθαι, αυτός εστιν Ηλίας ο μέλλων έρχεσθαι. ο έχων ώτα ακούειν ακουέτω». Μεταξύ των γεννηθέντων από γυναίκες δεν εμφανίσθηκε μεγαλύτερος από τον Ιωάννη το βαπτιστή. Ούτε ο Ηλίας, ούτε άλλος προφήτης! Αν θέλετε να το παραδεχθήτε, αυτός είναι ο Ηλίας που έμελλε να έλθει· «ο έχων ώτα ακούειν ακουέτω»· εκείνος που έχει πνευματικά αυτιά, ας ακούσει και ας αντιληφθεί το νόημα αυτών των λόγων. Δεν πρέπει λοιπόν κανείς να πάρει τους λόγους αυτούς κατά γράμμα. Πρέπει να τους δώσει πνευματικό νόημα! Έτσι ο Ηλίας ταυτίζεται και δεν ταυτίζεται με τον Ιωάννη· ήλθε, αλλά και μέλλει να έλθει!
«Ηλίας μεν έρχεται πρώτον και αποκαταστήσει πάντα· λέγω δε υμίν ότι Ηλίας ήδη ήλθε, και ουκ επέγνωσαν αυτόν, αλλ' εποίησαν εν αυτώ όσα ηθέλησαν ούτω και ο υιός του ανθρώπου μέλλει πάσχειν υπ' αυτών. Τότε συνήκαν οι μαθηταί ότι περί Ιωάννου του βαπτιστού είπεν αυτοίς» (Ματθ. ιζ' 11-13).
Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος μας δίνει την ορθή ερμηνεία των εδαφίων αυτών. Ο Χριστός, λέγει, είπε πως «αυτός είναι ο Ηλίας που πρόκειται να έλθει»!..Όμως τώρα λέγει πως ο Ηλίας «ήλθε». Και πάλι λέγει πως όταν θα έλθει ο Ηλίας θα τα τακτοποιήσει όλα. Δεν πρέπει να νομίζουμε πως τα λόγια αυτά αντιφάσκουν, λέγει ο Χρυσόστομος. Γιατί όταν λέγει πως θα έλθει ο Ηλίας και θα αποκαταστήσει τα πάντα εννοεί τον ίδιο τον Ηλία και την επιστροφή των Ιουδαίων, που πρόκειται να γίνει τότε, κατά τον χρόνο πριν από τη δευτέρα παρουσία του Χριστού. Όταν όμως λέγει πως «αυτός είναι εκείνος που πρόκειται να έλθει», ονομάζει Ηλία τον Ιωάννη, λόγω της ομοιότητας του έργου του με το έργο του Ηλία.
Ο Χρυσόστομος φέρει σαν παράδειγμα τους προφήτες, που κάθε βασιλέα που διέπρεψε, τον ονόμαζαν Δαυίδ, και τους Ιουδαίους τους ονόμαζαν άρχοντες των Σοδόμων εξαιτίας της συμπεριφοράς των (Ησ. α' 10). «Διότι όπως ακριβώς εκείνος θα είναι πρόδρομος της δευτέρας παρουσίας, έτσι και αυτός υπήρξε πρόδρομος της πρώτης παρουσίας του» (Χρυσ, Εις Ματθ, Λόγος ΝΖΊ, ΕΠΕ 11, σ. 287-289). Οι άγιες Γραφές, λέγει ο Χρυσόστομος, ομιλούν για δύο παρουσίες του Χριστού· και γι' αυτήν που έγινε και γι αυτήν που θα γίνει. Αλλά οι προφήτες υπενθυμίζουν και τις δύο. Της μιας, δηλαδή της δευτέρας, θα είναι πρόδρομος ο Ηλίας (Μαλαχ. δ' 5), ενώ της πρώτης έγινε πρόδρομος ο Ιωάννης, τον οποίο ο Χριστός ονόμασε Ηλία· «όχι επειδή ήτο ο Ηλίας, αλλ' επειδή επραγματοποίει τo έργο εκείνου. Όπως ακριβώς δηλαδή εκείνος θα γίνει πρόδρομος της δευτέρας παρουσίας, έτσι και αυτός υπήρξε πρόδρομος της πρώτης» (Χρυσ, Εις Ματθ., Λόγος ΝΖ' 1. ΕΠΕ 11. σ. 283-285)
Στην ίδια ομιλία ο Χρυσόστομος ερμηνεύοντας τα εδάφια Ματθ. ια' 14 και Μαλαχ. γ' 1. δ' 4-5 υπογραμμίζει πως ο Χριστός είπε τους λόγους αυτούς για να δηλώσει ότι ο Ιωάννης ήτο ο Ηλίας και ο Ηλίας ήτο ο Ιωάννης επειδή και οι δύο είχαν την ίδια αποστολή και ότι και οι δύο έγιναν πρόδρομοί Του. Γι' αυτό και δεν είπε απλώς «αυτός είναι ο Ηλίας», αλλά, εάν θέλετε να το παραδεχθήτε, αυτός είναι. Δηλαδή, αν εξετάσετε τα γεγονότα με καλή διάθεση. Δεν αρκέσθηκε σ' αυτά, αλλά για να αποδείξει πως απαιτείται σύνεση, αφού είπε το «αυτός είναι ο Ηλίας», πρόσθεσε: «Αυτός που έχει πνευματικά αυτιά διά ν' ακούη, ας τα ακούη αυτά» (Χρυσ., Εις Ματθ., Λόγος ΛΖ' 3, ΕΠΕ 10, σ. 571-573).
Η ερμηνεία αυτή των εδαφίων στα οποία αναφερθήκαμε, κατοχυρώνεται απόλυτα και με το Λουκ. α' 17: «Και αυτός προελεύσεται ενώπιον αυτού εν πνεύματι και δυνάμει Ήλιου», δηλαδή θα ήταν μέτοχος του χαρίσματος και της δυνάμεως του Ηλία! Άλλωστε ο προφήτης Μαλαχίας προσθέτει και την πατρίδα εκείνου που αναμένεται να έλθει πριν από τη δευτέρα παρουσία του Χριστού, καθώς και το ειδικό έργο που πρέπει να εκτελέσει. Γράφει:
Και ιδού εγώ αποστελώ υμίν Ηλίαν τον Θεσβίτην, πριν η ελθείν την ημέραν Κυρίου την μεγάλην και επιφανή, ος αποκαταστήσει καρδίαν πατρός προς υιόν και καρδίαν ανθρώπου προς τον πλησίον αυτού, μη ελθών πατάξω την γην άρδην» (Μαλαχ. δ' 4-5).
Ο Ιωάννης δεν είναι βέβαια Θεσβίτης. ούτε θα είναι πρόδρομος της φοβερής δευτέρας παρουσίας του Χριστού, κατά την οποία ο Κύριος μέλλει να «πατάξη την γην άρδην». Κατά την πρώτη έλευση του Κυρίου, της όποιας πρόδρομος ήταν ο Ιωάννης, δεν συνέβη κάτι τέτοιο. Ο Χριστός δεν ήλθε να κρίνει τον κόσμο, αλλά να σώσει τον κόσμο (Ιω. ιβ' 47). Ακόμη η αποστολή του Θεσβίτη θα είναι να πείσει τους Ιουδαίους να πιστεύσουν στο Χριστό, ώστε να μη εξολοθρευθούν όλοι όταν θα έλθει ο Κύριος. Γι’ αυτό και υπογραμμίζεται πως θα τα αποκαταστήσει όλα (Ματθ. ιζ' 11), δηλαδή, θα επαναφέρει στην ορθή πίστη τους Ιουδαίους που θα ζουν τότε (πρβλ. Ρωμ. ια' 25-26). Ο Ηλίας δεν πέθανε, ανελήφθη (Δ' Βασιλ. β' 11)· δεν μπορεί λοιπόν να μετενσαρκωθεί, αφού δεν εγκατέλειψε την σάρκα του. Γιατί πώς θα μπορούσε να βρίσκεται ταυτόχρονα σε δυο διαφορετικά σώματα; Πρέπει κι αυτός να πεθάνει με φυσικό θάνατο, όπως όλοι οι άνθρωποι (Ψαλμ. πη' 49). Πρέπει λοιπόν να έλθει και πάλι. Τούτο θα γίνει πριν από τη δευτέρα παρουσία, κατά την εποχή του Αντίχριστου, θα κηρύξει στους Ιουδαίους και όταν εκπληρώσει την αποστολή του θα θανατωθεί· όμως θα αναστηθεί (Αποκ. ια' 7-14. ιε' 42-56).
Ο Ηλίας εμφανίζεται πάνω στο όρος της Μεταμορφώσεως μαζί με τον Μωυσή, υστέρα από τη γέννηση του Ιωάννη. Αν τα συμπεράσματα των οπαδών της μετενσάρκωσης ήσαν ορθά, τότε η αγία Γραφή έπρεπε να τον αναφέρει με το όνομα "Ιωάννης"· και οι μαθητές έπρεπε να έβλεπαν τον "Ιωάννη", όχι τον Ηλία!.Τα εδάφια λοιπόν που αναφέρονται στη σχέση ανάμεσα στον Ηλία και στον Ιωάννη τον πρόδρομο δεν δικαιώνουν τις απόψεις των αποκρυφιστών, πως τάχα η Καινή Διαθήκη κηρύττει το κάρμα και τη μετενσάρκωση. Ο αναμενόμενος Ηλίας δεν ήταν ο Ιωάννης ο πρόδρομος. Ο ίδιος το αρνήθηκε αυτό όταν ρωτήθηκε αν είναι ο Ηλίας: «Και ηρώτησαν αυτόν τι ουν; Ηλίας ει συ; και λέγει: ουκ ειμί» (Ιω. α' 21).
β) Η περίπτωση του εκ γενετής τυφλού
Οι αποκρυφιστές στους οποίους αναφερόμαστε επικαλούνται και την περίπτωση του εκ γενετής τυφλού (Ιω. θ' 1-7):«Στην περίπτωση του τυφλού εκ γενετής άνδρα η ερώτηση των μαθητών του "Ραββί, ποιος αμάρτησε, αυτός ή οι γονείς του διά να γεννηθή τυφλός;" δείχνει καθαρά την πίστη τους στη μετενσάρκωση. Επιθυμούσαν να μάθουν αν ήταν κάρμα των γονέων του άνδρα να έχουν ένα τυφλό γιό, η μήπως ο άνδρας προσβλήθηκε από τύφλωση για να διευθετηθεί κάποιο λάθος που είχε διαπραχθεί σε μια προηγούμενη ζωή. Πρέπει να σημειωθεί ότι ο Ιησούς δέχθηκε αυτή την ερώτηση σαν μια απόλυτα φυσιολογική και δίχως επιτίμηση» (Παραψυχολογία "Ιούνιος 1980, σ. 92).Εδώ πρέπει να πούμε πως ο ίδιος ο Ιησούς, με την απάντησή του απέκλεισε την περίπτωση που προβάλλεται στο αποκρυφιστικό περιοδικό: «Ούτε ούτος ήμαρτεν ούτε οι γονείς αυτού, αλλ' ίνα φανερωθή τα έργα του Θεού εν αυτώ» (Ιω. θ' 3).
Ο Χριστός αναφέρεται εδώ στο αποτέλεσμα και όχι στην αιτία. Το ίδιο κάνει και πολλές άλλες φορές. Έτσι αναφέρει, «εις κρίμα εγώ ήλθον εις τον κόσμον τούτον, ίνα οι μη βλέποντες βλέψωσι, και οι βλέποντες τυφλοί γένωνται» (Ιω. θ' 39). Εδώ δεν δηλώνει το σκοπό της έλευσής του, αλλά το αποτέλεσμα. Γιατί όταν μιλάει για το σκοπό, υπογραμμίζει πως δεν ήλθε να κρίνει, αλλά να σώσει τον κόσμο (Ιω. γ' 17). Έτσι και στην περίπτωση του τυφλού· υπογραμμίζει το αποτέλεσμα της τύφλωσής του· «ίνα φανερωθή τα έργα του Θεού εν αυτώ».
Με ποιον τρόπο θα εφανερώνοντο τα έργα του Θεού; Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέγει πως οι Εβραίοι άκουαν πως ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο, αφού έλαβε χώμα από τη γη. Και ο Χριστός έκανε το ίδιο: Για να αναπλάσει τα μάτια του τυφλού έλαβε χώμα. Έτσι δείχνει έμπρακτα πως αυτός είναι εκείνος που έπλασε τον άνθρωπο. Με το να πλάσει μάτι και να του δώσει την ενέργεια του φωτός, εφανέρωσε την κρυφή του δόξα· Αυτός είναι ο Δημιουργός και αναδημιουργός των πάντων, δι Αυτού εδημιουργήθησαν και δι αυτού αναδημιουργούνται τα πάντα!
Οι μαθητές, λέγει ο Χρυσόστομος, δεν είπαν αυτό που είπαν υπό μορφή ερώτησης, αλλ' απορίας. Γιατί στην περίπτωση του εκ γενετής τυφλού δεν θα μπορούσε κανείς να βρει την αιτία της τύφλωσης σε αμαρτία. Ο ίδιος δεν πρόλαβε να αμαρτήσει, γιατί γεννήθηκε τυφλός, ενώ αιτία της τύφλωσης δεν μπορεί να είναι αμαρτία των γονέων του, αφού το παιδί δεν τιμωρείται για τις αδικίες των γονέων του. Έτσι το νόημα των λόγων των μαθητών ήταν: Τι έκαμε αυτός και γεννήθηκε τυφλός; Γιατί συνέβη αυτό; (Χρυσ., εις Ιω, Λόγος ΝΣΓ 1, ΕΠΕ 14. σ. 27).
γ) «Ό, τι σπείρεις θα θερίσεις»
Οι υπέρμαχοι της μετενσάρκωσης αναφέρονται ιδιαίτερα στον απόστολο Παύλο. Το περιοδικό "Παραψυχολογία" σημειώνει:«Ο άγιος Παύλος πίστευε σαφώς στη Μετενσάρκωση. Έχει ήδη παρατεθεί η ρήση που είναι η επιτομή του Νόμου του Κάρμα: "Μην πλανάσθε, ο θεός δεν εμπαίζεται· εκείνο που θα σπείρει ο άνθρωπος αυτό και θα θερίσει", αλλά οι στίχοι που ακολουθούν (Γαλ. στ' 8-9) πηγαίνουν μακρύτερα: "Εκείνος που θα σπείρη εις την σάρκα του, θα θερίση από την σάρκαν διαφθοράν. Εκείνος δε που θα σπείρη εις το Πνεύμα, θα θερίση από το Πνεύμα ζωήν αιώνιον. Ας μην αποθαρρυνόμεθα εις το να κάνωμε το καλόν , διότι εις τον κατάλληλον χρόνον θα θερίσωμεν, εάν δεν αποκάμωμεν"» (Παραψυχολογία, Ιούνιος 1980, σ. 93).
Ο απόστολος Παύλος υπογραμμίζει στο έκτο κεφάλαιο της προς Γαλατάς επιστολής πως οι χριστιανοί πρέπει να διορθώνουν ο ένας τον άλλο και ο καθένας να βαστάζει τα βάρη του άλλου. Κι αν κανείς νομίζει πως είναι κάτι, ενώ δεν είναι τίποτα, εξαπατά τον εαυτό του. Πρέπει ο καθένας να εξετάζει το έργο του και τότε ο λόγος της καύχησής του θα είναι στον εαυτό του μόνο και όχι σε σχέση με τον άλλο· γιατί ο καθένας θα εξετάζει το δικό του φορτίο. Όποιος κατηχείται στο λόγο, ας κάνει τον κατηχητή του μέτοχο σ' όλα τα αγαθά του. Όπως ο κατηχητής του προσφέρει τα πνευματικά, έτσι κι αυτός να προσφέρει στον κατηχητή του τα υλικά αγαθά.
Υστερα από αυτή την τοποθέτηση ο Παύλος συνεχίζει: «Μη πλανάσθε, θεός ου μυκτηρίζεται· ο γαρ εάν σπείρη άνθρωπος, τούτο και θερίσει· ότι ο σπείρων εις την σάρκα εαυτού εκ της σαρκός θερίσει φθοράν, ο δε σπείρων εις το πνεύμα εκ του πνεύματος θερίσει ζωήν αιώνιον».
Με άλλα λόγια, αυτός που ενεργεί σύμφωνα με το σαρκικό του φρόνημα, σύμφωνα με τις επιθυμίες της σάρκας, όποιος ρυθμίζει τη ζωή του με αυτή τη βάση, θα θερίσει αιώνια κόλαση. Όποιος όμως έχει έργα που είναι καρποί του Αγίου Πνεύματος, αυτός θα θερίσει αιώνια ζωή.
Εδώ δεν αναφέρεται σε αλλεπάλληλες γεννήσεις και θανάτους, αλλά στη μέλλουσα κρίση. Γι’ αυτό και στη συνέχεια (Γαλ. στ' 10) αναφέρει: «Το δε καλόν ποιούντες μη εκκακώμεν καιρώ γαρ ιδίω θερίσομεν μη εκλυόμενοι. Άρα ουν ως καιρόν έχομεν, εργαζώμεθα το αγαθόν προς πάντας, μάλιστα δε προς τους οικείους της πίστεως». Ας μη αποκάμουμε εργαζόμενοι το καλό, λέγει, γιατί στον ορισμένο καιρό θα θερίσουμε τους καρπούς των κόπων μας· αν δεν αποκάμουμε. Όχι σε μια νέα γέννηση, αλλά στη μέλλουσα κρίση· τότε θα θερίσουμε τους καρπούς των κόπων μας. Αυτή η κρίση θα είναι μία και μοναδική, θα πραγματοποιηθεί "άπαξ", όχι πολλές φορές (Εβρ. θ' 27).
Το αποκρυφιστικό περιοδικό παραπέμπει ακόμη και στο Β' Κορ. θ' 6-7. Γράφει: «"Εκείνος που σπέρνει με οικονομίαν, θα θερίση και με οικονομίαν, και εκείνος που σπέρνει με αφθονίαν, θα θερίση και με αφθονίαν. Ο καθένας ας δίνη ό, τι του λέει η καρδιά του, όχι με λύπην ή αναγκαστικά". "Εδώ βρίσκεται η διδασκαλία του Νόμου, και το συμπέρασμα της πρώτης ρήσης είναι εξ ίσου σωστό: Ό, τι θέρισε ο άνθρωπος αυτό και είχε σπείρει» (Παραψυχολογία, Ιούνιος 1980, σ. 93).
Εδώ ο απόστολος μιλάει για τη διακονία του στους αγίους, δηλαδή για τη συνεισφορά των εξ εθνών χριστιανών υπέρ των αδελφών των στην Ιερουσαλήμ που υπέφεραν. Παρακινεί τους χριστιανούς να προσφέρουν γενναιόδωρα, όπως έκαναν και οι χριστιανοί της Μακεδονίας. Δεν παραλείπει να παινέψει και το ζήλο των χριστιανών της Αχαΐας και καταλήγει υπογραμμίζοντας τον ορθό τρόπο της συνεισφοράς. Να έχετε υπόψη σας, λέγει, πως «ο σπείρων φειδομένως, φειδομένως και θερίσει. Έκαστος καθώς προαιρείται· ιλαρόν γαρ δότην αγαπά ο Θεός...».
Στη συνέχεια προσθέτει πως ο Θεός θα χαρίσει πλούσια αγαθά σε όποιον τα σκορπίζει χάρη των αδελφών, ώστε «πλουτιζόμενοι με κάθε τρόπον θα μπορείτε να ασκήτε κάθε είδους γενναιοδωρία, η οποία διά μέσου ημών παράγει ευχαριστία εις τον Θεό» (Β' Κορ. θ' 6-11).
Το συμπέρασμα είναι ότι η Καινή Διαθήκη δεν κάνει λόγο για το κάρμα και τη μετενσάρκωση· ούτε ο Χριστός, ούτε οι απόστολοι πίστευαν στις δοξασίες αυτές.

«Μη ταρασσέσθω υμών η καρδία· πιστεύετε εις τον Θεόν, και εις εμέ πιστεύετε» (Ιω. 14:1)

Δεν ταράζεται η καρδιά μας; Ταράζεται, όταν βλέπουμε αυτά που γίνονται γύρω μας, ταράζεται, όταν πέφτουμε σε πειρασμούς· όταν ο Κύριος μας στέλνει δοκιμασίες, όταν έχουμε θλίψεις και όταν μας κυριεύει η κατάθλιψη, η καρδιά μας ταράζεται.

Αλλά ο Κύριος μας λέει· «Μη ταρασσέσθω υμών η καρδία· πιστεύετε εις τον Θεόν, και εις εμέ πιστεύετε». Μόνο αυτό χρειάζεται· η πίστη στον Θεό, στον Κύριό μας Ιησού Χριστό. Αυτή η πίστη αποδιώχνει κάθε θλίψη και κάθε ταραχή και είναι για μας το μοναδικό καταφύγιο στις δυσκολίες, τις δοκιμασίες και τις στενοχώριες.

«Εν τη οικία του πατρός μου μοναί πολλαί εισίν· ει δε μη, είπον αν υμίν· πορεύομαι ετοιμάσαι τόπον υμίν» (Ιω. 14:2). Για ποια οικία του Πατρός μιλάει εδώ ο Χριστός; Βέβαια η έκφραση αυτή είναι συμβολική. Ο Θεός δεν έχει ανάκτορα σαν αυτά που έχουν οι γήινοι βασιλιάδες. Δεν έχει παλάτια με δωμάτια για τους υπηρέτες και τα μέλη της βασιλικής οικογένειας. Δεν έχει ο Θεός ορατά κτίρια χτισμένα με τούβλα και λάσπη. Τότε τι σημαίνουν αυτά τα λόγια του Κυρίου;

Σημαίνουν το εξής· ο καθένας από μας κατά τη διάρκεια της επίγειας ζωής του, με τα δικά του χέρια, χτίζει το μέλλον του. Αν η καρδιά μας είναι γεμάτη πίστη, ελπίδα και αγάπη, τότε ετοιμάζουμε για τον εαυτό μας μία ζωή μακάρια, ζωή αιώνια, γιατί αποστρεφόμαστε την οδό της αδικίας. Αλλά ο καθένας από μας σε διαφορετικό βαθμό αποκτά την καθαρότητα της καρδιάς, την πίστη, την αγάπη και την ελπίδα.

Υπάρχουν μεγάλοι άγιοι, οι οποίοι ενώ βρίσκονταν σ’ αυτή τη ζωή γίνονταν άγγελοι εν σαρκί, αποκτούσαν τα πολύτιμα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος και ανέβαιναν στο ύψος της θεογνωσίας. Αυτοί οι άγιοι, όταν περνούσαν στην αιώνια ζωή, είχαν ήδη την ικανότητα να επικοινωνούν άμεσα με τον Θεό, διότι η καρδιά τους είχε γίνει ναός του Θεού.

Εμείς που πολύ απέχουμε από το να είμαστε άγιοι, τι μπορούμε να περιμένουμε; Αν δεν πράττουμε έργα αδικίας και δεν καταδικάζουμε μ’ αυτά τον εαυτό μας σε αιώνιο βάσανο, τότε, μπορούμε να περιμένουμε την ανάπαυση και την χαρά στην αιώνια ζωή. Αλλά επειδή η καρδιά μας δεν έχει καθαρότητα, που είχαν οι άγιοι του Θεού, επειδή υπάρχει πολλή ακαθαρσία μέσα μας, γι’ αυτό δεν είμαστε ικανοί να επικοινωνούμε άμεσα και σε βάθος με τον Θεό, όπως οι άγιοι. Δεν έχουμε τη δυνατότητα να κατοικούμε στις μονές που πλημμυρίζουν από άκτιστο φως, όπου κατοικεί ο ίδιος ο Θεός, ακόμα δεν είμαστε άξιοι. Γι’ αυτό ο Θεός μας έχει ετοιμάσει μικρές κατοικίες διότι στην οικία του επουράνιου Πατέρα «μοναί πολλαί εισίν». Ο Θεός έχει μεγάλες και ένδοξες μονές, υπάρχουν μεσαίες, υπάρχουν και μικρές, σύμφωνα με το μέτρο του καθενός. Ο καθένας θα λάβει σύμφωνα με τα έργα του και τον βαθμό της καθαρότητας που έχει η καρδιά του.

Αλλά και αυτοί που θα κατοικήσουν ακόμα και σε πιο μικρές μονές θα συνεχίσουν στην αιώνια ζωή τον δρόμο προς την τελειότητα. Και αυτό που δεν πρόλαβαν ή δεν μπόρεσαν να κάνουν κατά τη διάρκεια της επίγειας ζωής τους, θα το κάνουν εδώ στις μικρές επουράνιες κατοικίες. Έτσι σταδιακά θα ανεβαίνουν όλο και πιο ψηλά φωτιζόμενοι και αγιαζόμενοι από τον Θεό. Και αυτούς, όπως και τους μεγάλους αγίους, τους περιμένει αιώνια χαρά και αγαλλίαση.

Και αυτό είναι μεγάλη παρηγοριά για μας τους αδύναμους χριστιανούς που δεν έχουμε καθόλου προχωρήσει στον δρόμο που μας έδειξε ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός λέγοντας· «Έσεσθε ουν υμείς τέλειοι, ώσπερ ο πατήρ υμών ο εν τοις ουρανοίς τέλειος εστίν» (Μτ. 5, 48). Πολύ μακριά είμαστε ακόμα. Αλλά ας μην απογοητευόμαστε· αν και είμαστε αδύναμοι, όμως, γνωρίζουμε ότι στην οικία του επουράνιου Πατέρα μας υπάρχουν πολλές κατοικίες.

Αν δεν είμαστε σαν τους αμαρτωλούς εκείνους ανθρώπους που μισούν τον Θεό και τον βλασφημούν και για τους οποίους ο απόστολος Παύλος επιστολή λέει· «Ή ουκ οίδατε ότι άδικοι βασιλείαν Θεού ου κληρονομήσουσι; μη πλανάσθε· ούτε πόρνοι ούτε ειδωλολάτραι ούτε μοιχοί ούτε μαλακοί ούτε αρσενοκοίται ούτε πλεονέκται ούτε κλέπται ούτε μέθυσοι, ου λοίδοροι ουχ άρπαγες βασιλείαν Θεού ου κληρονομήσουσι» (Α’ Κορ. 6:9-10). Αν δεν είμαστε τέτοιοι, τότε ας μην χάνουμε την ελπίδα μας, υπάρχει και για μας τόπος στο σπίτι του επουράνιου Πατέρα μας.

Στη συνέχεια ο Κύριος λέει· «Ει δε μη, είπον αν υμίν· πορεύομαι ετοιμάσαι τόπον υμίν» (Ιω. 14:2). Δηλαδή· «Αν δεν υπήρχαν στο σπίτι του Πατέρα μου πολλοί τόποι διαμονής θα σας έλεγα· εγώ πηγαίνω να σας ετοιμάσω τόπο». Ο Χριστός το είπε στους αποστόλους του αλλά και σε όλους τους χριστιανούς. Εμείς πρέπει να το ξέρουμε.

«Και εάν πορευθώ και ετοιμάσω υμίν τόπον, πάλιν έρχομαι και παραλήψομαι υμάς προς εμαυτόν, ίνα όπου ειμί εγώ και υμείς ήτε» (Ιω. 14:3). Ο Χριστός έχει ετοιμάσει τον τόπο για τους αποστόλους του και για όλους τους καθαρούς στην καρδιά και άξιους της κοινωνίας με τον Θεό.

Και πότε θα έλθει; Μήπως εδώ γίνεται λόγος για την Δευτέρα Παρουσία του Χριστού; Όχι, ο Κύριος λέει ότι αν τηρούμε τις εντολές του θα μας αγαπήσει ο επουράνιος Πατέρας του και θα έλθουν μαζί με τον Πατέρα και θα κατοικήσουν μαζί μας. Ο Κύριος ερχόταν στους αποστόλους του, ερχόταν στους μάρτυρες τότε που υπέφεραν αφάνταστα βασανιστήρια και τους ενδυνάμωνε. Έρχεται και τώρα και κατοικεί στην καρδιά των άκακων και καθαρών ανθρώπων. Θα έλθει στο τέλος της ζωής μας όταν η ψυχή μας θα χωριστεί από το σώμα. Ερχόταν στους αποστόλους, όταν, μετά από πολλά βασανιστήρια, η ψυχή τους άφηνε το σώμα, επειδή όλοι οι απόστολοι, εκτός από τον άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο, είχαν μαρτυρικό τέλος. Ερχόταν για να συναντήσει την ψυχή τους. Το ίδιο θα έλθει να συναντήσει τις ψυχές των καλών, δικαίων και καθαρών ανθρώπων.

«Και όπου εγώ υπάγω οίδατε, και την οδόν οίδατε. λέγει αυτώ Θωμάς· Κύριε, ουκ οίδαμεν πού υπάγεις· και πώς δυνάμεθα την οδόν ειδέναι» (Ιω. 14:4-5). Τι απάντησε ο Χριστός στον Θωμά; «Εγώ ειμί η οδός και η αλήθεια και η ζωή· ουδείς έρχεται προς τον πατέρα ει μη δι’ εμού» (Ιω. 14:6). Για όλους μας Αυτός είναι η οδός που οδηγεί στην Βασιλεία του Θεού. Μας έδειξε αυτή την οδό. Μας έδωσε τις εντολές του, τις οποίες αν τις τηρούμε θα μας οδηγήσουν στη Βασιλεία του.

Αυτός που είναι η Αλήθεια φανέρωσε στον κόσμο την αλήθεια. Την φανέρωσε με τη διδασκαλία του, με τα θαύματα, με το θείο του πρόσωπο και με την αγάπη του που ο κόσμος δεν μπορεί να την κατανοήσει. Με την αγάπη που εκχύθηκε πάνω στον Σταυρό του Γολγοθά. Να πιστεύουμε ότι Αυτός, ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, είναι η Οδός, η Αλήθεια και η Ζωή. Μόνο Αυτός προσφέρει τη γνήσια, καθαρή και θεία ζωή.

«Ουδείς έρχεται προς τον πατέρα ει μη δι’ εμού». Να θυμόμαστε καλά αυτό τον λόγο. Αυτός είναι η Οδός μας προς τον Θεό, η Οδός προς την Βασιλεία των Ουρανών. Κανείς δεν ήλθε ποτέ στον Πατέρα παρά μόνο μέσω αυτής της Οδού. Να το θυμόμαστε. Με όλη την καρδιά μας να πιστεύουμε σ’ Αυτόν, να τηρούμε τις εντολές Του. Να πάρουμε την σταθερή απόφαση να ακολουθήσουμε τον δρόμο που Αυτός μας έδειξε. Μόνο τότε θα μπορέσουμε να έλθουμε στον Πατέρα και θα μας ανοιχθεί η είσοδος στη Βασιλεία του Θεού. Αυτό να μας αξιώσει ο πανάγαθος και ελεήμων Κύριός μας Ιησούς Χριστός. Αμήν.

(Αγίου Λουκά Αρχιεπισκόπου Κριμαίας, "Λόγοι και ομιλίες", τόμος Γ’, εκδόσεις «Ορθόδοξος Κυψέλη», Θεσσαλονίκη 2003, σελ. 52-6)

"Θα προσεύχομαι με το πνεύμα μου αλλά θα προσεύχομαι και με το νου μου. Θα ψάλλω με το πνεύμα μου αλλά θα ψάλλω και με το νου μου" (Α΄Κορ. ιδ΄15)

"Στο ναό του Θεού ο καθένας λέει λόγια δοξολογίας. Είναι παρόντες οι άγιοι άγγελοι, οι οποίοι καταγράφουν τα λόγια. Είναι παρών ο Κύριος και εξετάζει τις διαθέσεις αυτών που εισέρχονται. Η προσευχή του καθενός είναι φανερή στο Θεό. Ποιος με ειλικρινή διάθεση, ποιος με πόθο ζητεί να γνωρίσει τα επουράνια. Ας ψάλλει η γλώσσα, και ας ερευνά ο νους το νόημα αυτών που ελέχθησαν, ώστε να ψάλλεις και με το πνεύμα σου και με το νου σου. Σπείρε δοξολογία, για να θερίσεις η βασιλεία των ουρανών στεφάνια και τιμές και επαίνους".

(Μεγάλου Βασιλείου, Εις ΚΗ΄Ψαλμόν, ΕΠΕ 5, 128-130)

Θηρία
σεβάστηκαν τον προφήτη
Περικυκλωμένος από λιοντάρια ο Δανιήλ ήταν σαν να τον περιστοίχιζαν πρόβατα, γι’ αυτό κανένα κακό δεν έπαθε. Και το ότι ήσαν θηρία, που απλώς δεν έδειχναν τη θηριωδία τους στο Δανιήλ, το κατάλαβαν από όσα ακολούθησαν εκείνοι, που είχαν φανή αγριώτεροι και από τα θηρία. Αυτοί, που είχαν τιμηθή από το Θεό με λογική, ξεπέρασαν σε σκληρότητα τα άλογα ζώα. Τον μεν δίκαιο και άγιο τα θηρία τον σεβάστηκαν και δεν τόλμησαν ν’ αγγίξουν το σώμα του. Αυτοί όμως του συμπεριφέρθηκαν πολύ χειρότερα από τα θηρία. Και για να μη θεωρήσουν φανταστικά τα πράγματα, κατάλαβαν με τα όσα συνέβησαν μετά μ’ αυτούς που έρριξαν στο λάκκο. Τα λιοντάρια μπροστά στον άγιο έδειξαν ημερότητα προβάτων, μπροστά όμως σ’ αυτούς έβγαλαν όλη την αγριότητά τους.
Ε.Π.Ε. 4,464
σε προπτωτική κατάστασι
Τα θηρία δεν ήσαν πριν από την πτώσι τέτοια, φοβερά και αποτρόπαια για τους ανθρώπους. Ήσαν ήμερα και χειραγωγούμενα. Ωδήγησε άλλωστε τα θηρία ο Θεός στον Αδάμ και τους έδωσε τα ονόματα. Το φίδι κουβεντιάζει με την Εύα κι αυτή δεν τρομάζει. Όταν όμως έγινε η παράβασις της εντολής του Θεού, χάθηκε εκείνη η τιμή. Όταν, λοιπόν, δης λιοντάρι, όταν δης φίδι, να αναπολήσης εκείνες τις περιγραφές, και θα έχης οπωσδήποτε ωφέλεια. Θυμήσου και τον Δανιήλ, πως τα φοβερά λιοντάρια δεν τα φοβόταν, επειδή είχε επανέλθει στην παλαιά εικόνα. Παρόμοιο συνέβη και με τον Παύλο (Πράξ. κη' 3), που η οχιά δεν τον δάγκωσε. Από τα παραδείγματα αυτά θα κερδίσης μεγάλη ωφέλεια ψυχής.
Ε.Π.Ε. 7.504-506
ο άνθρωπος λύκος
Έγινες, λοιπόν, λύκος ή λιοντάρι, ώστε μπαίνοντας σ’ ένα χώρο να προκαλής τον τρόμο; Ή μάλλον ο λύκος είναι καλύτερος. Διότι λύκος ποτέ δεν εξοντώνει λύκο, ούτε το λιοντάρι εξοντώνει άλλο λιοντάρι. Συναγελάζονται τα ομοειδή ζώα, σαν να σέβωνται την κοινωνία της φύσεως. Εσύ όμως, που πλάστηκες με σπουδαιότερα δικαιώματα και χαρίσματα, ώστε να είσαι ήμερος, ταπεινός, ισόνομος, γιατί καταντάς πιο θηριώδης από τα θηρία και με τις άλογες πράξεις σου καταφρονείς τα λογικά;
Ε.Π.Ε. 8α,310
χειρότεροι οι άνθρωποι
Πώς να σε ονομάσω άνθρωπο; Κλωτσάς σαν το γαϊδούρι. Οργιάζεις σαν τον ταύρο. Τρελένεσαι για γυναίκες σαν άλογο. Είσαι γαστρίμαργος σαν αρκούδα. Παχαίνεις στο σώμα σαν το μουλάρι. Κρατάς κακία σαν την καμήλα. Αρπάζεις σαν το λύκο. Οργίζεσαι σαν φίδι. Δαγκώνεις σαν σκορπίος. Είσαι ύπουλος σαν την αλεπού. Έχεις δηλητήριο κακότητας, σαν την κόμπρα και την οχιά. Εχθρεύεσαι τους αδελφούς σου, όπως ο διάβολος. Πώς να σε κατατάξω με τους ανθρώπους; Δεν βλέπω πάνω σου χαρακτηριστικά ανθρωπίνης φύσεως.
Ε.Π.Ε. 9,140
εξημερώνονται
Τα πρόβατα νικάνε τους λύκους, και ενώ βρίσκονται ανάμεσα σε λύκους και δέχονται δαγκώματα, όχι μόνο δεν εξαφανίζονται, αλλά και τους λύκους τους κάνουν πρόβατα. Και να σκεφθήτε, ότι δώδεκα ήσαν μόνο τα πρόβατα, ενώ οι λύκοι είχαν γεμίσει όλο τον κόσμο.
Ε.Π.Ε. 10,418
αντί πρόβατα, γινόμαστε λύκοι
Ας ντρεπώμαστε όσοι πολεμάμε τους άλλους σαν λύκοι. Όσο είμαστε πρόβατα, θα νικάμε. Κι αν ακόμα περικυκλωθούμε από λύκους αμέτρητους, θα υπερισχύσουμε και θα επικρατήσουμε. Αν όμως γίνουμε λύκοι, θα νικηθούμε, αφού δεν θα έχουμε τη βοήθεια του Ποιμένα. Διότι ο Χριστός δεν ποιμαίνει λύκους, αλλά πρόβατα. Γι’αυτό και σε εγκαταλείπει και φεύγει, αφού έγινες λύκος και δεν του επιτρέπεις να δείξη τη δύναμί Του.
Ε.Π.Ε. 10,418-420
πολυκέφαλο η κενοδοξία
Φοβερό το πάθος της κενοδοξίας. Έχει πολλά κεφάλια. Άλλοι από κενοδοξία επιζητούν εξουσία, άλλοι λεφτά, άλλοι αγαπούν τη δύναμι. Κι όπως προχωρεί η κενοδοξία, κλέβει και την ελεημοσύνη και τη νηστεία και τις προσευχές και το κήρυγμα. Πολλά τα κεφάλια του θηρίου της κενοδοξίας.
Ε.Π.Ε. 11,746-748
οι σταυρωτές
Γι’αυτό σταύρωσαν τον Κύριο δημοσίως, για να Τον διαπομπεύσουν στα μάτια όλων. Γι’ αυτό και Τον σταύρωσαν στρατιωτικά χέρια, για να τολμήσουν δημόσια όσα τόλμησαν ως παρανοϊκές ενέργειες. Καθένας θα λύγιζε βλέποντας τον όχλο που ακολουθούσε και θρηνούσε. Όχι όμως κι εκείνα τα θηρία (οι σταυρωτές) .
Ε.Π.Ε. 12,324
θηριωδέστεροι θηρίων
Το να υποδουλώνεται κανείς στη γαστέρα ή στα χρήματα, το να οργίζεται και να δαγκώνη ή να κλωτσά, αυτά είναι χαρακτηριστικά όχι ανθρώπων, αλλά ζώων. Μολονότι τα μεν θηρία καθένα έχει ένα πάθος, και αυτό μάλιστα κατά τη φύσι του. Ενώ ο άνθρωπος αφήνει τον εαυτό του να γίνεται υποχείριο όλων των παθών. Δεν καταντά μόνο θηρίο, αλλά γίνεται τέρας πολύμορφο και ποικιλόμορφο.
Ε.Π.Ε. 12,468
φίδι ο διάβολος
Αν δούμε στο κρεβάτι μας φίδι να φωλιάζη, προσπαθούμε οπωσδήποτε να το σκοτώσουμε. Και τώρα που φωλιάζει στις ψυχές μας ο διάβολος, δεν λαμβάνουμε μέτρα, αλλά μένουμε αδιάφοροι.
Ε.Π.Ε. 17,40

(Χρυσοστομικό Λεξικό, αρχ. Δανιήλ Αεράκη, τόμος Β, σελ. 376-379)

 

Θεότητα
άναρχος ο Χριστός
Βλέπεις ότι είναι άναρχος ο Υιός, όχι επειδή δεν έχει αιτία υπάρξεως. Κάτι τέτοιο είναι αδύνατο. Έχει Πατέρα. Διαφορετικά πώς θα ήταν Υιός; Είναι άναρχος, διότι η ζωή Του δεν έχει ούτε αρχή ούτε τέλος.
Ε.Π.Ε. 24,498
Θεόφιλος
εισεπήδησε στην εκκλησία Κ/λεως
Ο Θεόφιλος, που του είχε ανατεθή η ευθύνη της Εκκλησίας της Αλεξανδρειάς, ύστερα από κατηγορίες κάποιων στον ευσεβέστατο βασιλιά εναντίον του, ενώ διατάχθηκε να έρθη μόνος, εκείνος πήρε μαζί του πολλούς επισκόπους της Αιγύπτου, σαν να ήθελε από την αρχή να δείξη, ότι έρχεται για πόλεμο.
Ε.Π.Ε. 38,20
Θερισμός
και σπορά, τώρα και τότε
Όσο έχουμε καιρό, ας σπέρνουμε, για να θερίσουμε... Τώρα είναι ο καιρός της σποράς, τότε θα είναι ο καιρός του θερισμού και της αμοιβής... Αν, λοιπόν, η παρούσα ζωή είναι για σπορά, τότε γιατί συλλέγουμε; Να σκορπάμε με την ελεημοσύνη, αυτό ζητάει ο παρών καιρός.
Ε.Π.Ε. 12,126
Θευδάς
απάτη
Η υπόθεσις του Ευαγγελίου δεν είναι δόλος και απάτη, για να φοβηθούμε. Δεν μιλάει και δεν υποστηρίζει βδελυρά πράγματα, ούτε για γόητες και μάγους και ανηθικότητα. Ούτε έχει σχέσι με δόλο. Ούτε αποβλέπει να κάνη καμμιά επανάστασι, σαν εκείνη, που έκανε ο Θευδάς.
Ε.Π.Ε. 22,382
Θήραμα
η αλήθεια
Η βρώμικη ζωή στέκει εμπόδιο για τα υψηλά δόγματα, διότι δεν αφήνει να λειτουργή η διορατική δύναμις της διανοίας. Όποιος επιδιώκει την αλήθεια, οφείλει να καθαριστή προηγουμένως από τα πάθη.
Ε.Π.Ε. 18,222
της αγάπης του Θεού
Ήμουν από τους χαμένους, λέει ο Παύλος, πνιγόμουν, κινδύνευα να χαθώ. Με συνέλαβε με την αγάπη Του ο Θεός. Διότι πραγματικά Αυτός μας κυνηγούσε, όταν Του ξεφεύγαμε με πολλή βιασύνη.
Ε.Π.Ε. 21,668
Εξαγριωμένων
Οι κυνηγοί τα δύσκολα θηράματα προσπαθούν από κάθε τόπο και τα συλλαμβάνουν στη σαγήνη. Κι εμείς όσους έχουν εξαγριωθή σαν θηρία, ας προσπαθήσουμε να τους οδηγήσουμε στα δίκτυα της σωτηρίας, εμείς από δω, σεις από κει.
Ε.Π.Ε. 31,326
ο αδελφός σου
Ο Χριστός έχυσε το αίμα για τον αδελφό σου. Και συ δεν έχεις τη διάθεσι να πης ένα λόγο γι’ αυτόν; Σας παρακαλώ: Μόλις φύγετε από δω, τρέξτε στο κυνήγι αυτό. Καθένας να μου φέρη και κάποιον, που νοσεί από την αρρώστια της απανθρωπίας.
Ε.Π.Ε. 34,140
ευλογημένο κυνήγι
Να μη τεμπελιάσουμε, αλλά με κάθε σπουδή και προθυμία να κερδίσουμε τους αδελφούς.
Ε.Π.Ε. 34,326-328

(Χρυσοστομικό Λεξικό, αρχ. Δανιήλ Αεράκη, τόμος Β, σελ. 374-376)

 

Θεός
στη φύσι Του η αγάπη
Ιδιότητα της φωτιάς είναι να θερμαίνη· του ήλιου να φωτίζη. Του Θεού ιδιότητα είναι ν’ αγαπά και να ευεργετή, και ακόμα περισσότερο.
Ε.Π.Ε. 6,152
αυτόπλουτος
Ο Ίδιος είναι αυτόπλουτος και δεν έχει κανενός την ανάγκη.
Ε.Π.Ε. 18,176
Θεός - Χριστός - εμείς - κόσμος
Υπό άλλη έννοια είμαστε εμείς του Χριστού, υπό άλλη ο Χριστός του Θεού, και υπό άλλη ο κόσμος δικός μας. Εμείς είμαστε του Χριστού, ως δικό του έργο. Ο Χριστός είναι του Θεού ως γέννημα γνήσιο, όχι ως έργο... Ο Χριστός είναι του Θεού, διότι Αυτόν έχει ως αίτιο της γεννήσεώς Του, επειδή είναι Πατέρας Του. Εμείς είμαστε του Χριστού, διότι δημιουργηθήκαμε απ’ Αυτόν. Εφ’ όσον δε εκείνοι (οι αρχηγίσκοι) είναι δικοί σας, λέει ο Παύλος, γιατί κάνετε το λάθος να παίρνετε την αξία σας απ’ αυτούς και όχι από το Χριστό και Θεό σας;
Ε.Π.Ε. 18,270-272
τιμωρός
Ο Θεός, αν και τιμωρή, πολλές φορές στη Γραφή αναφέρεται ως ελεήμων και μακρόθυμος και εύσπλαγχνος. Ενώ μία μόνο ή δύο φορές, ή σπανίως, αναφέρεται ως τιμωρός. Και τότε διότι είναι κατεπείγουσα ανάγκη.
Ε.Π.Ε. 18,388
φιλάνθρωπος, αλλά και δίκαιος
Λένε οι πολλοί, ότι ο Θεός, αφού είναι φιλάνθρωπος και αγαθός, δεν τιμωρεί αυστηρά τα πλημμελήματα. Επομένως ας μη φοβηθούμε, διότι δεν θα τιμωρήση ποτέ κανένα για τίποτε. Πρόκειται για την πιο επικίνδυνη πλάνη και απάτη.
Ε.Π.Ε. 18,454-456
γνώσις Του αδύνατη
Αν ποτέ δεν έχουμε κανενός πράγματος ακριβή γνώσι, πώς μερικοί έφτασαν σε τέτοιο βαθμό τρέλλας, ώστε να λένε, ότι γνωρίζουν το Θεό με κάθε ακρίβεια;
Ε.Π.Ε. 18,556
υπάρχει, αλλά πώς;
Αγνοούμε, λένε, το Θεό; Μη γένοιτο! Αλλά το ότι μεν υπάρχει, το γνωρίζουμε, όμως τι είναι στην ουσία, καθόλου δεν γνωρίζουμε.
Ε.Π.Ε. 18α,422
ύπαρξις και ουσία
Το ότι υπάρχει Θεός, το ξέρουμε. Την ουσία Του όμως καθόλου.
Ε.Π.Ε. 19,156-158
αποδείξεις
Από που ξέρεις ότι υπάρχει Θεός; Από τα όσα βλέπεις, από την ευταξία, που υπάρχει σ’ όλη την κτίσι.
Ε.Π.Ε. 19,262
κριτής δίκαιος
Ο Θεός είναι κριτής δίκαιος και ισχυρός και μακρόθυμος, και δεν ξεσπά η οργή Του για τις καθημερινές μας αμαρτίες.
Ε.Π.Ε. 19,268
ποτέ δεν εχθρεύεται
«Θεός ουδέποτε εχθραίνει».
Ε.Π.Ε. 19,314
καίτοι κριτής, φιλάνθρωπος
Το δικαστήριο εκείνο πράγματι είναι πολύ φρικτό και φοβερό, αν και ο καλός Θεός είναι ήμερος και πράος. Από που, λοιπόν, είναι γεμάτη τόση αγωνία η ημέρα εκείνη; Πύρινο ποτάμι κυλάει μπροστά από το πρόσωπό Του. Τα βιβλία με όλες τις πράξεις μας και τα λόγια μας ανοίγονται. Η ημέρα αυτή είναι σαν ένας κλίβανος, που καίει. Άγγελοι περιτρέχουν και καμίνια πολλά τοποθετούνται. Τότε, πώς λέμε, ότι είναι φιλάνθρωπος ο Θεός; Πώς είναι ελεήμων και αγαθός; Ασφαλώς είναι φιλάνθρωπος. Και από όλα αυτά η φιλανθρωπία του Θεού και πάλι αναδεικνύεται. Γι’ αυτό επισείει τόσο πολύ το φόβο, για να διεγερθούμε κάποτε προς τον πόθο της βασιλείας Του, παρακινούμενοι έστω και από αυτά, τα φόβητρα της ημέρας εκείνης και της κολάσεως.
Ε.Π.Ε. 23,510
αναλλοίωτος
Εκείνος παραμένει αναλλοίωτος, είτε Τον αρνούμαστε, είτε δεν Τον αρνούμαστε... Δεν μπορεί Εκείνος ν’ αρνηθή τον εαυτό Του, δηλαδή, να μην υπάρχη. Πάντοτε μένει. Πάντοτε υπάρχει. Ας μη συμπεριφερώμαστε, λοιπόν, έτσι, σαν να Του χαριζώμαστε, ή σαν να Τον ζημιώνουμε!
Ε.Π.Ε. 23,546
όλης της οικουμένης
Ο Θεός της οικουμένης δεν ντρέπεται να καλήται Θεός τριών ανθρώπων· σωστά. Διότι οι άγιοι είναι ισοστάσιοι όχι μιας οικουμένης, αλλά μυρίων κόσμων.
Ε.Π.Ε. 25,164
εραστής των ψυχών μας
Κανένας εραστής, ακόμα κι ο πιο θερμός και μανικός, δεν καίγεται τόσο πολύ για την ερωμένη του, όσο ο Θεός της σωτηρίας αγαπά τις δικές μας ψυχές.
Ε.Π.Ε. 30,602
απαραίτητα δίκαιος
Αν δεν υπάρχη καιρός μετά την εδώ ζωή, οι άγιοι θα φύγουν αδικημένοι και οι άδικοι ευεργετημένοι. Αν δεν υπάρχη η άλλη ζωή, πώς θα απονεμηθή το δίκαιο; Είναι, λοιπόν, επιτακτική ανάγκη να υπάρχη η άλλη ζωή, όπου η δικαιοσύνη θα αποδοθή στον καθένα κατ’ αξίαν. Γιατί, αν δεν υπάρχη, πώς θα λειτουργήση η δικαιοσύνη; Κι αν, όπως λες, δεν υπάρχη άλλη ζωή, τότε ο Θεός δεν είναι δίκαιος. Αλλ’ ένας Θεός, που δεν είναι δίκαιος, είναι ανύπαρκτος.
E.Π.E. 34,592
ύπαρξις και δικαιοσύνη Του
Το ότι υπάρχει Θεός, όλα το φωνάζουν. Κι ακόμα, ότι είναι δίκαιος. Αν, λοιπόν, είναι δίκαιος, απονέμει στον καθένα σύμφωνα με την αξία του. Κι αφού απονέμεις σύμφωνα με την αξία καθενός, είναι οπωσδήποτε ανάγκη να υπάρχη μετά τη ζωή τούτη ο καιρός της αμοιβής, όπου καθένας θ’ απολαύση σύμφωνα με τις πράξεις του. Ή θα δώση λόγο των πράξεων του, ή θα τιμηθή για τα κατορθώματά του.
Ε.Π.Ε. 34,594

(Χρυσοστομικό Λεξικό, αρχ. Δανιήλ Αεράκη, τόμος Β, σελ. 371-374)

 

Καλή Σαρακοστή και καλό Τριήμερο. Πιστεύω αυτήν την Σαρακοστή να μην έχετε πολλές
δουλειές και να συμμετάσχετε ψυχικά στο Πάθος του Κυρίου, δουλεύοντας περισσότερο
πνευματικά, Από την στιγμή που αρχίζει το Τριώδιο πρέπει να αρχίζει
κανείς να οδεύει προς τον Γολγοθά. Και, αν αξιοποίηση πνευματικά αυτήν την περίοδο,
όταν πεθάνη, θα οδεύσει η ψυχή του προς τα άνω, χωρίς να εμποδίζεται
από «διόδια» και τελώνια. Κάθε χρόνο έρχονται αυτές οι άγιες ήμερες,
αλλά και κάθε χρόνο μας φεύγει και ένας χρόνος και αυτό είναι το θέμα.
Τον αξιοποιήσαμε πνευματικά ή τον σπαταλήσαμε στα υλικά;
Μαζί με όλες τις άλλες κοσμικές αλλοιώσεις της εποχής μας έχει χάσει την έννοιά του
και το Τριήμερο, γιατί οι κοσμικοί κάθε εβδομάδα έχουν τριήμερο Παρασκευή,
Σάββατο, Κυριακή με ζωή κοσμική. Ευτυχώς που διατηρείται και η πραγματική πνευματική
έννοια του Τριημέρου στα μοναστήρια και σε λίγες χριστιανικές οικογένειες στον κόσμο,
και έτσι κρατιέται ο κόσμος. Η πολλή προσευχή και η νηστεία που γίνεται,
κάθε χρόνο σ’ αυτό το Τριήμερο, στην αρχή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, φρενάρει τον κόσμο από
πολλά πνευματικά ολισθήματα, που γίνονται συνήθως στα κοσμικά τριήμερα.
-Γέροντα, ποιό είναι το νόημα του Τριημέρου;
-Το Τριήμερο της Σαρακοστής έχει περισσότερο νόημα να συνηθίσει κανείς στην νηστεία,
στην εγκράτεια. Ύστερα, όταν θα κάνη κάθε μέρα ενάτη, θα το θεωρεί πανηγύρι.
Στο Κοινόβιο μετά το Τριήμερο τρώγαμε μια σούπα νερόβραστη στις τέσσερις
το απόγευμα και το θεωρούσαμε μεγάλη ευλογία. Μετά το Τριήμερο τι ευλογία να τρώμε κάθε μέρα!
Βοηθάει το Τριήμερο στην αρχή, για να νηστέψει κανείς όλη την Σαρακοστή;
Αν όμως κάποιος δεν μπορεί να κρατήσει το Τριήμερο, ας φάη λίγο παξιμάδι
το βράδυ ή ας κρατήσει ενάτη. Είναι καλύτερα να οικονομηθεί, γιατί, αν ζαλίζεται
και δεν μπορεί να κάνει τίποτε από πνευματικά, τι πνευματικό κέρδος βγάζει μετά;
Μια Καθαρά Τρίτη ο Γερό Βαρλαάμ, από την Καλύβη των Οσίων Βαρλαάμ και Ιωάσαφ,
πήγε σε ένα κελί, όπου μόλις είχαν εγκατασταθεί δύο γνωστοί του νέοι μοναχοί.
Χτυπάει την πόρτα τίποτε. Ανοίγει και τους βρίσκει και τους δύο ξαπλωμένους.
«Τι γίνεται; λέει, άρρωστοι είστε;». «Κάνουμε Τριήμερο!»,λένε.
«Άντε σηκωθείτε επάνω, τους λέει. Κάντε ένα τσάι, βάλτε δύο κουταλιές ζάχαρη,
φάτε και κανένα παξιμάδι, για να πείτε καμμιά ευχή, να κάνετε κανένα κομποσχοίνι.
Τριήμερο είναι αυτό; Τι βγάζετε από δαυτό»;
-Γέροντα, πώς θα μπορέσω την Σαρακοστή να αγωνιστώ περισσότερο στην εγκράτεια;.
-Οι κοσμικοί τώρα την Σαρακοστή προσέχουν κατά κάποιον τρόπο την εγκράτεια
ενώ εμείς οι μοναχοί πάντα πρέπει να προσέχουμε. Το κυριότερο όμως που πρέπει
να προσέξει κανείς είναι τα ψυχικά πάθη και μετά τα σωματικά. Γιατί αν δώση προτεραιότητα
στη σωματική άσκηση και δεν κάνη αγώνα για να ξεριζωθούν τα ψυχικά πάθη, τίποτε δεν κάνει.{…}
-Γέροντα, τι να σκέφτομαι την Σαρακοστή;
-Το Πάθος, την θυσία Χριστού να σκέφτεσαι. Αν και εμείς οι μοναχοί πρέπει συνέχεια
να ζούμε το Πάθος του Χριστού, γιατί μας βοηθούν σ’ αυτό κάθε μέρα τα διάφορα τροπάρια,
όλες οι Ακολουθίες.
Την Μεγάλη Τεσσαρακοστή μας δίνεται η μεγαλύτερη ευκαιρία για να αγωνιστούμε
και να συμμετέχουμε εντονότερα στο σωτήριο Πάθος του Κυρίου μας, με μετάνοια
και με μετάνοιες, με εκκοπή των παθών και με ελάττωση των τροφών, από αγάπη προς τον Χριστό.
Ας αξιοποιήσουμε, όσο μπορούμε, το πνευματικό αυτό στάδιο με τις πολλές προϋποθέσεις
και δυνατότητες πού μας δίνονται για να πλησιάσουμε περισσότερο
στον Εσταυρωμένο Χριστό, για να βοηθηθούμε από Αυτόν και να χαρούμε την Αγία Ανάσταση
αλλοιωμένοι πνευματικά, αφού θα έχουμε ζήσει πνευματικώτερα την Μεγάλη Σαρακοστή.
Εύχομαι καλή δύναμη την Μεγάλη Τεσσαρακοστή, για να ανεβείτε στον Γολγοθά
κοντά στον Χριστό, μαζί με την Παναγία κα τον Προστάτη σας Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο,
και να συμμετάσχετε στα φριχτό Πάθος του Κυρίου μας. Αμήν.


(Λόγοι Παϊσίου, τόμος ς΄, Περί προσευχής, Εκδ. Ιερού Ησυχαστηρίου
"Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος", σελ.197-200)

-Γέροντα, μετά την Αγρυπνία των Χριστουγέννων δεν κοιμόμαστε;
-Χριστούγεννα και να κοιμηθούμε! Η μητέρα μου έλεγε:
«Απόψε μόνον οι Εβραίοι κοιμούνται». Βλέπεις, την νύχτα που γεννήθηκε
ο Χριστός οι άρχοντες κοιμόνταν βαθιά, και οι ποιμένες «αγραυλούσαν».
Φύλαγαν τα πρόβατα την νύχτα παίζοντας την φλογέρα. Κατάλαβες;
Οι ποιμένες που αγρυπνούσαν είδαν τον Χριστό.
-Πώς ήταν, Γέροντα, το σπήλαιο;
-Ήταν μια σπηλιά μέσα σε έναν βράχο και είχε μια φάτνη τίποτε άλλο δεν είχε.
Εκεί πήγαινε κανένας φτωχός και άφηνε τα ζώα του. Η Παναγία με τον Ιωσήφ,
επειδή όλα τα χάνια ήταν γεμάτα και δεν είχαν που να μείνουν,
κατέληξαν σε αυτά το σπήλαιο. Εκεί ήταν το γαϊδουράκι και το βοϊδάκι,
που με τα χνώτα τους ζέσταναν τον Χριστό! «Έγνω βούς τον κτησάμενον
και όνος την φάτνην του κυρίου αυτού», δεν λέει ο Προφήτης Ησαΐας;
-Σε ένα τροπάριο, Γέροντα, λέει ότι η Υπεραγία Θεοτόκος βλέποντας
τον νεογέννητο Χριστό, «χαίρουσα ομού και δακρύουσα» αναρωτιόταν: «Επιδώσω σοι
μαζόν, τω τα σύμπαντα τρέφοντι, η υμνήσω σε, ως Υιόν και Θεόν μου;
ποίαν εύρω επί σοί προσηγορίαν;»
Αυτά είναι τα μυστήρια του Θεού, η πολύ μεγάλη συγκατάβαση του Θεού,
την οποία δεν μπορούμε εμείς να συλλάβουμε!
-Γέροντα, πώς θα μπορέσουμε να ζήσουμε το γεγονός της Γεννήσεως, ότι δηλαδή
γεννάτε εκ Παρθένου»;
-Για να ζήσουμε αυτά τα θεία γεγονότα πρέπει ο νους να είναι στα θεία νοήματα.
Τότε αλλοιώνεται ο άνθρωπος. «Μέγα και παράδοξο θαύμα τετέλεσται σήμερον»,
ψάλλουμε. Άμα ο νους μας είναι εκεί, στο παράδοξον», τότε θα ζήσουμε
και το μεγάλο μυστήριο της Γεννήσεως του Χριστού.
Εγώ θα εύχομαι η καρδιά σας να γίνει Αγία Φάτνη και το Πανάγιο Βρέφος της Βηθλεέμ
να σας δώσει όλες τις ευλογίες του.

(Λόγοι Παϊσίου, τόμος ς΄, Περί προσευχής, Εκδ. Ιερού Ησυχαστηρίου
"Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος", σελ.195-196)

ΥΠΟΜΝΗΜΑ -Στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο-

Ερμηνεία πατερική & θεολογική του Ευαγγελίου του Λουκά
Το ερμηνευτικό Υπόμνημα του Π.Ν. Τρεμπέλα
μεταφρασμένο στη νεοελληνική γλώσσα

Μετάφραση αρχιμ. Νικόλαος Πουλάδας

Κεφάλαιο 15

Στίχ. 11-32. Η παραβολή του ασώτου υιού
15.29 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπε τῷ πατρὶ, ᾽Ιδοὺ τοσαῦτα ἔτη(1) δουλεύω σοι(2)
καὶ οὐδέποτε ἐντολήν σου παρῆλθον(3), καὶ ἐμοὶ οὐδέποτε ἔδωκας ἔριφον(4)
ἵνα μετὰ τῶν φίλων μου(5) εὐφρανθῶ(6)·
29 εκείνος όμως του αποκρίθηκε: “εγώ τόσα χρόνια σού δουλεύω και ποτέ
δεν παράκουσα καμιά εντολή σου· κι όμως σ’ εμένα δεν έδωσες ποτέ ένα κατσίκι
για να ευφρανθώ με τους φίλους μου.
(1) Σε αντίθεση με το «ότε (όταν)» του σ. 30 (b). Τα λόγια με τα οποία απαντά
ο μεγαλύτερος γιος στις προσκλήσεις του πατέρα του, γράφονται εδώ για
διδασκαλία εκείνων, οι οποίοι με τη χάρη του Θεού διαφυλάχτηκαν από σοβαρά
αμαρτήματα και τηρήθηκαν στην οδό της σωφροσύνης και αρετής. Διδάσκονται,
ότι υπόκεινται και αυτοί σε αμαρτίες, οι οποίες δεν είναι όμοιες με τις σκανδαλώδεις
αμαρτίες του ασώτου γιου, είναι όμως ικανές να αποκλείσουν αυτούς από το πατρικό σπίτι.
(2) Ομολογία του δουλικού πνεύματος, από το οποίο κυριαρχούνταν.
Δεν προσθέτει με πνεύμα γιου το «Πατέρα» (b).
(3) Για την χρήση του παρέρχομαι με τη σημασία του αμελώ ή παραβαίνω,
δες και Λουκ. ια 42 (p). Η φράση ζωγραφίζει ζωηρά την αφελή και τυφλή αυταρέσκεια
των Φαρισαίων για την δικαιοσύνη τους (g). Ο μεγαλύτερος γιος υπερτιμά
τις αρετές του και την υπακοή του προς τον πατέρα. Διότι θα μπορούσε κάποιος
να υποπτευθεί ότι δεν υπήρξε τόσο ακριβής η συμπεριφορά του, ώστε να μπορεί
τώρα να καυχηθεί προς τον πατέρα του, ότι «ποτέ δεν παρέβην εντολή σου».
Εάν πράγματι η υπακοή προς τον πατέρα του υπήρξε τέτοια, πώς τώρα με τόσο
πείσμα αντιστέκεται στις πατρικές προτροπές και προσκλήσεις; Ω! πόσο οι αγαθοί
έχουν ανάγκη να προφυλάσσουν τους εαυτούς τους από το πνεύμα της αλαζονείας,
η οποία αποτελεί διαφθορά που φυτρώνει στην στάχτη άλλων διαφθορών της ψυχής
που νεκρώθηκαν με την χάρη του Θεού. Εκείνοι οι οποίοι για πολύ δούλεψαν στο Θεό,
έχουν ανάγκη με ευγνωμοσύνη να ταπεινώνονται μπροστά του για αυτό και να
μην καυχιούνται ποτέ για αυτό.
(4) Πολύ λιγότερο το μοσχάρι το σιτευτό (b). «Εμείς όμως δεν πρέπει να εξετάζουμε
με περιέργεια, ποιο είναι το ερίφιο και ποιοι οι φίλοι. Διότι δεν είναι ασφαλές
το να λεπτολογούμε πάνω σε αυτά, όπως σε πολλά σημεία των παραβολών ισχυριστήκαμε» (Ζ).
Ολοφάνερα όμως ο μεγαλύτερος γιος λέει αυτό μέσα στο χάσιμο του ελέγχου του.
Διότι πότε ζήτησε στο παρελθόν από τον πατέρα του κάποιο ερίφιο; Και εάν ζητούσε αυτό,
πώς προεξοφλεί ότι ο πατέρας του δεν θα του το έδινε; Υπάρχει κάθε βεβαιότητα,
ότι στην πρώτη κουβέντα του μεγαλύτερου γιου, ο πατέρας ευχάριστα θα ανταποκρινόταν
στην επιθυμία του. Διότι τόσο χρόνο συνέζησε αυτός αρμονικά με τον πατέρα
και είχε τόσα δείγματα της στοργής του προς αυτόν. Αλλά τώρα κυριεύεται από σκοτάδι
τόσο πολύ, ώστε να λησμονεί όλα αυτά και να θεωρεί τον εαυτό του αδικημένο από τον πατέρα.
Όσοι φρονούν υψηλά για τον εαυτό τους και υπερτιμούν την αρετή τους,
εύκολα στην πρώτη δοκιμασία λησμονούν τις τόσες προς αυτούς ευεργεσίες του Θεού
και παραπονούνται σαν αδικημένοι από την Πρόνοιά του.
(5) Σε αντίθεση με το «με πόρνες» του σ. 30 (b).
(6) Δεν αντιλαμβάνεται, ότι εκδηλώνει το ίδιο πνεύμα, το οποίο οδήγησε τον αδελφό του
στην ασωτία. Αξιώνει να έχει την περιουσία του πατέρα, για να απολαμβάνει
αυτήν χωριστά από αυτόν (p). Οι χαρές των παιδιών του Θεού γίνονται μέσα στο σπίτι του
Πατέρα τους, μαζί με αυτόν και τα άλλα παιδιά του, με κοινωνία με το Θεό και τους αγίους του,
και όχι με κάποιους φίλους έξω από το σπίτι.

Η αγάπη δεν έχει εμπάθεια

Πάντοτε τούτον τον τρόπο να έχεις στη ζωή σου: να είσαι γλυκομίλητος και να αποδίδεις τιμή σε όλους τους ανθρώπους. Και να μην κάνεις κανέναν να θυμώσει και να οργιστεί και να μη ζηλοφθονήσεις, ούτε για την πίστη που έχει κάποιος, ούτε για τα κακά έργα κάποιου άλλου.

Φυλάξου λοιπόν να μην κατηγορήσεις και να μην ελέγξεις κανέναν για κάποια αδυναμία του, γιατί έχουμε στους ουρανούς κριτή απροσωπόληπτο. Εάν όμως θέλεις να τον βοηθήσεις να επιστρέψει στην αλήθεια, να λυπηθείς γι’ αυτόν και με δάκρυα και με αγάπη πες του ένα ή δυο λόγια και μην ανάψεις από θυμό εναντίον του, για να μη δει στην καρδιά σου σημείο έχθρας. Γιατί η αγάπη του Θεού δε γνωρίζει να θυμώνει, ούτε να παροργίζεται, ούτε να κατηγορεί κάποιον με εμπάθεια.

Όσιος Ισαάκ ο Σύρος

Σελίδα 1 από 483

Εύρεση

Δημοφιλή Θέματα (Α-Ω)

αγάπη (592) Αγάπη Θεού (321) αγάπη σε Θεό (229) αγάπη σε Χριστό (157) άγγελοι (63) Αγγλικανισμός (1) Αγία Γραφή (176) Αγιασμός (10) Άγιο Πνεύμα (93) άγιοι (175) άγιος (194) αγνότητα (40) άγχος (36) αγώνας (107) αγώνας πνευματικός (256) αδικία (1) Αθανασία (7) Αθανάσιος ο Μέγας (4) αθεΐα (127) αιρέσει (1) αιρέσεις (356) αιωνιότητα (13) ακηδία (4) ακτημοσὐνη (14) αλήθεια (105) αμαρτία (311) Αμβρόσιος άγιος (3) άμφια (1) Αμφιλόχιος της Πάτμου (4) Ανάληψη Χριστού (4) Ανάσταση (136) ανασταση νεκρών (30) ανθρώπινες σχέσεις (318) άνθρωπος (283) αντίχριστος (11) Αντώνιος, Μέγας (5) αξιώματα (15) απἀθεια (5) απελπισία (7) απιστία (19) απληστία (4) απλότητα (13) αποκάλυψη (8) απόκρυφα (16) Απολογητικά Θέματα (1) αργολογία (3) αρετή (194) Αρσένιος Όσιος (5) ασθένεια (107) άσκηση (57) αστρολογία (2) Αυγουστίνος άγιος (3) αυταπάρνηση (29) αυτεξούσιο (2) αυτογνωσία (145) αυτοθυσἰα (25) αυτοκτονία (9) αχαριστία (4) Β Παρουσία (10) Β' Παρουσία (11) βάπτιση (17) βάπτισμα (29) Βαρβάρα αγία (1) Βαρσανουφίου Οσίου (31) Βασιλεία Θεού (26) Βασίλειος ο Μέγας (27) Βελιμίροβιτς Νικόλαος Άγιος (25) βία (4) βιβλίο (31) βιοηθική (10) Βουδδισμός (5) γαλήνη (1) γάμος (121) Γένεση (5) Γέννηση Κυρίου (12) Γεροντικόν (195) Γερόντισσα Γαβριηλία (1) γηρατειά (11) γιόγκα (2) γλώσσα (64) γνώση (24) γονείς (133) Γρηγόριος ο Θεολόγος (17) Γρηγόριος ο Παλαμάς όσιος (9) γυναίκα (34) δάκρυα (48) δάσκαλος (24) Δεύτερη Παρουσία (24) Δημήτριος Άγιος (1) Δημιουργία (62) διάβολος (212) Διάδοχος Φωτικής όσιος (13) διακονία (4) διάκριση (144) διάλογος (5) δικαιο (3) δικαιοσύνη (32) Διονύσιος Αρεοπαγίτης Άγιος (1) Δογματικα Θέματα (205) Δογματική Τρεμπέλα (1) δύναμη (66) Δωρόθεος αββάς (9) εγκράτεια (15) εγωισμός (247) εικόνες (33) Ειρηναίος Λουγδούνου άγιος (3) ειρήνη (53) εκκλησία (229) Εκκλησιαστική Ιστορία (24) Εκκλησιαστική περιουσία (3) έκτρωση (5) έλεγχος (15) ελεημοσύνη (109) ελευθερία (62) Ελλάδα (19) ελπίδα (60) εμπιστοσὐνη (57) εντολές (10) Εξαήμερος (2) εξέλιξης θεωρία (16) Εξομολόγηση (163) εξωγήινοι (2) εξωσωματική γονιμοποίηση (5) Εορτή (3) επάγγελμα (17) επιείκεια (1) επιμονἠ (52) επιστήμη (107) εργασία (78) Ερμηνεία Αγίας Γραφής (127) έρωτας (19) έρωτας θείος (8) εσωστρέφεια (1) Ευαγγέλια (134) Ευαγγέλιο Ιωάννη Ερμηνεία (33) Ευαγγελισμός (2) ευγένεια (14) ευγνωμοσὐνη (37) ευλογία (1) Ευμένιος Όσιος γέροντας (7) ευσπλαχνία (34) ευτυχία (63) ευχαριστία (45) Εφραίμ Κατουνακιώτης Όσιος (4) Εφραίμ ο Σύρος όσιος (6) εχεμύθεια (1) ζήλεια (15) ζώα (41) ζωή (30) ηθική (14) ησυχία (32) θάνατος (285) θάρρος (95) θαύμα (233) θέατρο (5) Θεία Κοινωνία (173) Θεία Λειτουργία (120) θεία Πρόνοια (14) θἐλημα (49) θέληση (36) θεογνωσία (1) Θεόδωρος Στουδίτης όσιος (36) θεολογία (28) Θεός (300) Θεοφάνεια (6) Θεοφάνους Εγκλείστου Αγίου (4) θέωση (6) θλίψεις (277) θρησκείες (40) θυμός (99) Ιάκωβος Αδελφόθεος Άγιος (1) Ιάκωβος Τσαλίκης Όσιος (13) ιατρική (13) Ιγνάτιος Θεοφόρος (9) Ιγνάτιος Μπριαντσανίνωφ Άγιος (4) ιεραποστολή (47) ιερέας (172) ιερωσύνη (15) Ινδουισμός (13) Ιουδαίοι (1) Ιουστίνος άγιος (2) Ιουστίνος Πόποβιτς Άγιος (51) Ισαάκ ο Σύρος (4) Ισίδωρος Πηλουσιώτης όσιος (35) Ισλάμ (11) Ιστορία Ελληνική (8) Ιστορία Παγκόσμια (14) Ιστορικότης Χριστού (1) Ιωάννης Δαμασκηνός Άγιος (1) Ιωάννης Θεολόγος (2) Ιωάννης Κροστάνδης (327) Ιωάννης Χρυσόστομος (370) Ιωσήφ Ησυχαστής Άγιος (5) Καινή Διαθήκη Ερμηνεία (84) Καινή Διαθήκη κριτικό κείμενο NestleAland (5) Κανόνες Εκκλησίας (4) καρδιά (104) Κασσιανός Όσιος (4) κατάκριση (126) καταναλωτισμός (8) Κατηχητικό (4) καύση νεκρών (1) κενοδοξία (14) κήρυγμα (53) Κίνητρα (3) Κλίμακα (6) κλοπή (5) Κοίμησις Θεοτόκου (25) κοινωνία (165) κόλαση (46) Κόντογλου Φώτης (2) Κουάκεροι (1) ΚράτοςΕκκλησία (1) Κρίσις Μέλλουσα (45) Κύριλλος Άγιος (1) Λατρεία Θεία (75) λείψανα (8) λογισμοί (110) λόγος Θεού (16) Λουκάς Κριμαίας Άγιος (6) λύπη (60) μαγεία (13) μακροθυμία (4) Μάξιμος Ομολογητής (3) μάρτυρες (24) μεγαλοσὐνη (7) Μεθοδιστές (1) μελέτη (57) μετά θάνατον (38) μετά θάνατον ζωή (90) Μεταμόρφωση (11) μετάνοια (345) Μετάσταση (1) Μετενσάρκωση (8) μητέρα (56) Μητροπολίτης Σουρόζ Αντώνιος (2) μίσος (11) ΜΜΕ (4) μνημόσυνα (9) μοναξιά (20) μοναχισμός (103) Μορμόνοι (1) μόρφωση (20) μουσική (8) Ναός (16) ναρκωτικά (4) Νεκτάριος άγιος (23) νέοι (27) νεοπαγανισμός (5) νηστεία (66) νήψη (2) Νικηφόρος ο Λεπρός Άγιος (3) Νικόδημος Αγιορείτης Άγιος (1) Νικόλαος Άγιος (7) Νικόλαος Καβάσιλας Άγιος (1) Νικόλαος Πλανάς Άγιος (1) νους (47) οικονομία (2) Οικουμενισμός (4) ομολογία (3) ομορφιά (17) ομοφυλοφιλία (1) όνειρα (33) οραμα (24) οράματα (25) οργή (1) ορθοδο (1) Ορθοδοξία (290) όρκος (1) πάθη (261) πάθος (35) παιδεία (23) παιδιά (137) Παΐσιος Όσιος (354) Παλαιά Διαθήκη (6) Παλαιά Διαθήκη Ερμηνεία (9) παλαιοημερολογίτες (16) Παναγία (327) Παπαδόπουλος Στυλιανός (3) παράδειγμα (37) Παράδεισος (109) Παράδοση Ιερά (6) Παρασκευή Αγία (1) Παρθένιος ο Χίος Όσιος (1) Πάσχα (21) πατήρ Νικόλαος Πουλάδας (21) πατρίδα (9) Πατρολογία (8) Παύλος Απόστολος (4) πειρασμοί (22) Πεντηκοστή (11) περιέργεια (3) Πέτρος Απόστολος (1) πίστη (521) πλησἰον (68) πλούτος (60) Πνευματικές Νουθεσίες (91) πνευματική ζωή (267) πνευματικός πατέρας (117) πνευματισμός (9) ποίηση (20) πόλεμος (28) πολιτική (25) πολιτισμός (9) Πορφύριος Όσιος (270) πραότητα (7) προθυμἰα (27) Πρόνοια (5) Πρόνοια Θεία (87) προορισμός (15) προσευχή (756) προσοχή (51) προσπἀθεια (135) προτεσταντισμός (27) προφητείες (12) ραθυμία (17) Ρωμαιοκαθολικισμός (35) Σαρακοστή (11) σεβασμός (28) Σεραφείμ του Σαρώφ Όσιος (10) Σιλουανός Άγιος (2) σιωπή (13) σοφία (52) Σπυρίδων Άγιος (2) σταθερότητα (2) Σταυρός (82) Σταυροφορίες (4) Σταύρωση (49) συγχώρηση (86) συκοφαντία (2) Συμεών Νέος Θεολόγος όσιος (88) συμπὀνια (22) συναξάρι (1) συνείδηση (24) σχίσμα (34) σώμα (48) σωτηρία (35) Σωφρόνιος του Έσσεξ Άγιος (31) τάματα (2) ταπεινοφροσύνη (259) ταπείνωση (179) Τέλος Κόσμου (4) Τεσσαρακοστή Μεγάλη (6) τέχνη (1) τιμωρία (16) Τριάδα Αγία (31) τύχη (2) υγεία (8) υλικά αγαθά (43) υπακοή (112) Υπαπαντή (1) υπαρξιακά (73) υπερηφἀνεια (55) υποκρισία (24) υπομονή (215) φανατισμός (5) φαντασία (4) φαντάσματα (2) φιλαργυρἰα (7) φιλαυτἰα (10) φιλία (28) φιλοσοφία (23) Φλωρόφσκυ Γεώργιος (3) φόβος (55) φὀβος Θεοὐ (22) φως (41) χαρά (119) Χαράλαμπος Άγιος (1) χάρις θεία (110) χαρίσματα (35) Χειρόγραφα Καινής Διαθήκης (1) Χριστιανισμός (19) χριστιανός (98) Χριστός (317) Χριστούγεννα (68) χρόνος (36) ψαλμωδία (2) ψεύδος (22) ψυχαγωγία (10) ψυχή (255) ψυχολογία (25)