«Σ’ εμένα ελάτε όλοι όσοι κοπιάζετε κι είστε βαριά φορτωμένοι, κι εγώ θα σας αναπαύσω» (Ματθαίος 11:28)
Μια θλιβερή αύξηση
Οι απόπειρες αυτοκτονίας αυξήθηκαν κατά 30% μεταξύ των εφήβων στη Νορβηγία. Τα ναρκωτικά, το αλκοόλ αλλά και το άγχος των νέων να μοιάσουν στα προβαλλόμενα πρότυπα μόδας και εξωτερικής κομψής εμφάνισης, είναι οι κύριες αιτίες που οι έφηβοι αυτοκτονούν. Κι αυτό, σε μια χώρα γαλήνια, οργανωμένη, που τα παρέχει όλα στους πολίτες της! Άρα εκείνο που κουράζει τον άνθρωπο δεν είναι η φυσική κόπωση ή ο αγώνας και το άγχος για επιβίωση, αλλά η εσωτερική απογοήτευση, η ανία, το μεγάλο πνευματικό κενό που δημιουργείται από την απουσία της παρουσίας του Θεού στη ζωή μας. Η υλική ευημερία δε διασφαλίζει και την εσωτερική ευτυχία. Γι’ αυτό τα λόγια του Χριστού για κόπωση σε ανθρώπους της Παλαιστίνης (όχι της Σκανδιναβίας!) έχουν κοινό στόχο: την εσωτερική κόπωση του ανθρώπου, που οφείλεται στην αμαρτία.
Μήπως νιώθεις κι εσύ την ίδια απογοήτευση ή ψυχική κούραση; Μην αυτοκτονήσεις, φίλε μου, έλα στο Χριστό και θα βρεις ανάπαυση.

«Μετανοήστε και σταματήστε τις παραβάσεις σας… εναντίον μου, κι ανανεώστε την καρδιά σας και φρόνημά σας. Γιατί θέλετε να πεθάνετε;…» (Ιεζεκιήλ 18:30-31 –NMB)
"Πείτε μου έναν τρόπο να πεθάνω"
Θέλω να πεθάνω. Πείτε μου έναν τρόπο που θα τα καταφέρω δίχως να πονέσω». Ο χρήστης με το ψευδώνυμο «Δυστυχισμένη Άχρηστη» δηλώνει έφηβη που ήθελε ν’ αυτοκτονήσει, γιατί οι γονείς της την αποκαλούν «γαϊδούρι». Πέρσι, μια μέρα μετά την αποκάλυψη της υπόθεσης 13χρονου που σώθηκε στο παρά πέντε χάρη στην έγκαιρη επέμβαση του Τμήματος Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, η «Δυστυχισμένη Άχρηστη» ήρθε να μας υπενθυμίσει ότι οι έφηβοι που ζητούν οδηγίες αυτοκτονίας στο Ίντερνετ δεν είναι σπάνιο φαινόμενο.
Έφηβοι που ζητούν οδηγίες πώς να πεθάνουν! Σ’ αυτά τα παιδιά έχουμε να πούμε πως η Βίβλος μας δίνει οδηγίες πώς να ζήσουμε την αιώνια ζωή με το Θεό. Ένα θεό που μας αγαπάει, και την αγάπη Του τη φανέρωσε στο σταυρό του Χριστού.
Φίλε μου, ναι, μπορείς να ζήσεις αιώνια ευτυχισμένος. Δέξου το Χριστό στην καρδιά σου. Διάβασε το Ευαγγέλιο. Ζήτησε ο Χριστός να σε απαλλάξει από την ενοχή της αμαρτίας. Αξίζει να ζήσεις μ’ Αυτόν και γι’ Αυτόν…

(Εκδόσεις "Ο Λόγος")

15. Ο Θεός μεταδίδει μία ακατανίκητο, ανερμήνευτο δύναμι στο ζωοποιό ξύλο του Σταυρού. Την ίδια δύναμι παρέχει και στο Μυστήριο της αναιμάκτου θυσίας, στη Θεία Ευχαριστία. «Μέγας ει, Κύριε, και θαυμαστά τα έργα σου!» Χωρίς όρια είναι η παντοδυναμία σου. Ό,τι αγγίζει η δύναμίς σου και η χάρις σου, γίνεται ζωοποιό.

16. Αν ποθής να διορθώσης κάποιον από τα πταίσματά του, μη νομίσης ότι τον διορθώνεις με τη δική σου δύναμι. Προσευχήσου στον Θεό, τον «ετάζοντα καρδίας και νεφρούς» με όλη σου την ψυχή, να φωτίσει ο Ίδιος την καρδιά εκείνου του ανθρώπου. Αν ο Κύριος δη ότι πράγματι προσεύχεσαι από τα βάθη της καρδιάς σου, θα πραγματοποιήση χωρίς άλλο τον πόθο σου. Και συ, βλέποντας να εκπληρώνεται ο πόθος σου από τη θεία χάρι, θα αναφωνήσης τότε ότι αυτή η θαυμαστή μεταβολή υπήρξε έργο όχι δικό σου, αλλά της «δεξιά του Υψίστου».

17. Μερικές φορές, στη ζωή των πιστών και ευσεβών, υπάρχουν ώρες, κατά τις οποίες φαίνεται σαν να τους έχει εγκαταλείψει ο Θεός. Ώρες που νοιώθει κανείς τη θανάσιμο παρουσία του κακού. Και τότε, ο χριστιανός, από τα βάθη της καρδιάς του, λέγει στον Θεό: «Γιατί απέστρεψες το πρόσωπό σου, Κύριε, από τον δούλο σου; Σκοτάδι παράδοξο με σκέπασε, το σκοτάδι του κακοποιού Διαβόλου. Μέσα σ’ αυτό, σκοτείνιασε όλη η ψυχή μου. Τι τυραννικό σκοτάδι για την ψυχή! Δίνει μία πρόγευσι την βασάνων και του ζόφου της Κολάσεως. Γύρισέ με, Λυτρωτή μου, στο φως των εντολών σου και αξίωσε με να βαδίσω στα ζωηφόρα ίχνη σου».

18. Αν δεν έχης την εμπειρία των ολεθρίων ενεργειών του Διαβόλου, δεν θα είσαι σε θέσι να εκτιμήσης τα χαρίσματα του ζωοποιού Πνεύματος. Ο Ιησούς Χριστός είναι η παρηγορία, η χαρά, η ζωή, η ειρήνη των καρδιών μας. Δόξα στον Πάνσοφο και Πανάγαθο Θεό, που επιτρέπει στον Πειραστή να μας βασανίζη! Αλλοιώς, δεν θα μπορούσαμε να καταλάβουμε τι σημαίνει για μας θεία χάρις και γιατί το Άγιο Πνεύμα λέγεται από τη Γραφή Παράκλητος (δηλαδή: Παρηγορητής, Στηρικτής).

(Η εν Χριστώ ζωή μου - Αγ. Ιωάννου της Κροστάνδης, εκδόσεις Παπαδημητρίου, σελ. 25-26)

5. «Εύας και προμήτορος Συ επανόρθωσις» (Π).
Μεταξύ όμως της «πρώτης» και της «δεύτερης» Εύας, της Θεοτόκου, υπάρχουν κι άλλες αντιστοιχίες. Στην πρώτη δημιουργία υπάρχει μια ιεραρχική σειρά: Θεός – Αδάμ – Εύα. Στην περίπτωσι όμως της «δεύτερης» Εύας, ο «έσχατος Αδάμ» (ο Χριστός, Α΄ Κορ. ιε' 45) έρχεται μετά την νέαν Εύαν (βλ. Λ, 199). Έτσι η ιεραρχική σειρά τώρα είναι: Νέα Εύα – Νέος Αδάμ – Θεός! Η αντίστροφη δηλαδή σειρά ακριβώς! Πρόκειται για την αντίστροφη κίνησι της ιστορίας!
Με την πρώτη ιεραρχική σειρά, ο Θεός άρχισε την ιστορική κίνηση που θα οδηγούσε τον άνθρωπο στη θέωσι, σύμφωνα με το προαιώνιο σχέδιό Του, όπως είπαμε. Δυστυχώς όμως η κίνησις της ιστορίας πήρε αντίθετη κατεύθυνσι και αντί να φέρη τον άνθρωπο στον Θεό τον ωδήγησε στην εξορία της Γης. Η κίνησις της ιστορίας αποδείχθηκε τελικά καθοδική. Η ανοδική κίνησις έμελλε ν’ αρχίση ουσιαστικά με την Ενσάρκωσι: από τη «νέα Εύα» στον Θεό Δημιουργό. Έτσι, η «νέα Εύα», η Θεομήτωρ αποδείχθηκε η «επανόρθωσις» της λανθασμένης κινήσεως της «προμήτορος Εύας».
Με κάθε γυναίκα απόγονο της «Εύας», αρχίζει στον κόσμο μια ανθρώπινη κίνησις. Η κίνησις αυτή μπορεί να είναι καθοδική ή ανοδική. Μπορεί δηλαδή από μια γυναίκα να αρχίση μια ιεραρχία καταπτώσεως που προχωρεί από την ύπαρξι στην ανυπαρξία και το μηδέν· μπορεί όμως να ξεκινήση και μια πορεία ανοδική που τέρμα της έχει την αιώνια ύπαρξι και ζωή, τον Θεό. Γι΄ αυτό έχει μεγάλη σημασία ο χριστιανικός προσανατολισμός κάθε γυναίκας. Η χριστιανή γυναίκα, σύζυγος και μητέρα, με Οδηγήτρια την Παναγία γίνεται και αυτή οδηγός στην ανοδική πορεία της οικογένειας και του κόσμου προς τον Θεό...

(Μητροπολίτου Αχελώου Ευθυμίου Στυλίου, Η Πρώτη, εκδ. Γρηγόρη, σελ. 27)

239- ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΑ. Ο Τερτυλλιανός είδε τη σκιά της αναστάσεως σε όλη τη φύσι.

Ο ήλιος, που το βράδυ βυθίζεται στον τάφο και αφίνει τον κόσμο στο σκοτάδι, γρήγορα αντικαθιστά με τις φωτοφόρες αχτίδες του την προμηνύτρα αυγή.

Τα δένδρα, που το χειμώνα μοιάζουν νεκρωμένα μέσ’ τους αχνούς της παγωνιάς, την άνοιξι αλλάζουν χρώμα, γεμίζουν φύλλα, ευωδιάζουν. Μια νέα ζωή αρχίζει.

Οι σπόροι, αν δεν σαπίσουν στην κρύα γη, δεν βάζουν καινούριο βλαστάρι.

Οι εποχές διαδέχονται η μια την άλλη. Ο θάνατος της μιας σημαίνει τη ζωή της άλλης.

Όλα εδώ κάτω πεθαίνουν και ξαναζωντανεύουν, όλα γερνούν και ξανανοιώνουν, όλα πέφτουν και ανασταίνονται.

Η ίδια τύχη περιμένει και τον άνθρωπο. Θα πεθάνη εδώ, αλλά θ’ αναστηθή στην αιωνιότητα.

241- Η ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΦΡΑΓΚΛΙΝΟΥ. Ο Βενιαμίν Φραγκλίνος, πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, πριν πεθάνει συνέταξε την ακόλουθη επιγραφή για τον τάφο του:

«Ενθάδε κείται ο Βενιαμίν Φραγκλίνος, πρώην τυπογράφος. Το σώμα του ως το εξώφυλλον βιβλίου, οι δε σελίδες του δεν ευρίσκονται εδώ. Το εξώφυλλον θα γίνη τροφή των σκωλήκων, αλλά το βιβλίον θα μείνη. Θα επανεκδοθή ωραιότερον και με καλύτερον εξώφυλλον κατά την ημέραν της κρίσεως και από τον εκδοτικόν οίκον των Βασιλέων των Ουρανών».

(Θησαυρός Γνώσεων και Ευσεβείας, Υακίνθου Γρατιανουπόλεως, σελ. 111-112)

ΔΥΟ ΝΕΟΙ μοναχοί κατέβηκαν στην πόλη να πουλήσουν τα πανέρια τους. Χωρίστηκαν για λίγο και στο διάστημα αυτό ο ένας έπεσε σε μεγάλο σαρκικό αμάρτημα. Ύστερα, σκοτισμένος από την απόγνωση, δεν ήθελε με κανένα τρόπο να γυρίσει πίσω στην έρημο.

- Πήγαινε μόνος. Εγώ θα μείνω εδώ, είπε στον άλλον, μόλις συναντήθηκαν.

- Γιατί, αδελφέ μου, τί σου συμβαίνει; τον ρωτούσε με καλοσύνη εκείνος, χωρίς να υποπτεύεται την αίτια.

- Ε, να λοιπόν, αφού επιμένεις να μάθεις, όταν χωριστήκαμε, πήγα σε γυναίκα. Τώρα έχασα πια την ψυχή μου. Τί να κάνω στην έρημο;

Ο αγνός νέος ταράχτηκε στο άκουσμα της αμαρτίας που είχε πέσει ο αδελφός του. Δεν το έδειξε όμως. Για να τον γλυτώσει μάλιστα από τα αρπακτικά νύχια της απελπισίας, προσποιήθηκε πώς είχε πάθει το ίδιο κι αυτός.

- Ας πάμε πίσω στην έρημο, αδελφέ, του είπε με δάκρυα στα μάτια, και ας κοπιάσουμε κι οι δυό μαζί. Ο Θεός, σαν φιλάνθρωπος Πατέρας που είναι, θα δει την μετάνοια μας και θα μας συγχωρέσει.

M‘ αυτά και άλλα λόγια παρηγορητικά τον έπεισε να τον ακολουθήσει. Όταν ανέβηκαν στην σκήτη εξομολογήθηκαν μαζί και κανονίστηκαν αυστηρά από τους Πατέρες.

Έναν ολόκληρο χρόνο μετανοούσε κι αγωνιζόταν ο αθώος για χάρη του ενόχου, παίρνοντας επάνω του όλη την ντροπή μιας σοβαρής αμαρτίας, που δεν είχε ούτε καν διανοηθεί. Ο Θεός δεχθηκε την προσφορά του και τον ικανοποίησε μ’ αυτόν τον τρόπο:

Μια νύχτα, ενώ προσευχόταν ένας από τους μεγάλους Γέροντες εκεί στην σκήτη, άκουσε φωνή να του λέει:

- Για την πολλή αγάπη του αθώου συγχωρώ τον ένοχο.

Ύστερα από αυτή την διαβεβαίωση, οι Πατέρες έλυσαν και τους δύο από το επιτίμιο, χωρίς να μάθουν ποτέ ποιος ήταν ο πραγματικός φταίχτης.

(Γεροντικό, Σταλαγματιές απο την Πατερική Σοφία, Θεοδώρας Χαμπάκη, Εκδόσεις Ορθοδόξου Χριστιανικής αδελφότητας "ΑΓΙΑ ΛΥΔΙΑ", σελ. 17-18 )

Η αναγκαιότητα της θείας μεταλήψεως
Κάποιος Αιγύπτιος, άνθρωπος άσωτος, ερωτεύθηκε μια γυναίκα παντρεμένη και σώφρονα.
Δεν μπορούσε όμως να τη δελεάσει διαφορετικά, γι’ αυτό κατέφυγε σ’ ένα μάγο.
Αφού τον πλήρωσε, του ζήτησε να κάνει με την τέχνη του τον άνδρα της να τη διώξει.
Ο μάγος προσπάθησε, αλλά επειδή δεν κατάφερε να στρέψει το λογισμό της γυναίκας,
την έκανε με τις μαγγανείες του να φαίνεται σαν φοράδα.
Ο άνδρας της άρχισε να κλαίει και να οδύρεται. Για τρεις μέρες η φοράδα δεν έβγαλε μιλιά ούτε κι έφαγε τίποτα.
Τελικά, της φόρεσε καπίστρι και την οδήγησε στον όσιο Μακάριο.
— Γιατί μας έφερες εδώ αυτή τη φοράδα; ρώτησαν ενοχλημένοι οι μοναχοί, που βρίσκονταν κοντά στο κελλί του οσίου.
— Για να ελεηθεί με την προσευχή του Αββά Μακαρίου, απάντησε εκείνος.
— Τι κακό έκανε;
— Αυτή που βλέπετε, εξήγησε εκείνος, ήταν γυναίκα μου, αλλά, δεν ξέρω πως, μεταβλήθηκε σε φοράδα. Έχει μάλιστα τρεις μέρες νηστική.
Οι μοναχοί πλησίασαν στον όσιο και του είπαν:
— Κάποιος άνθρωπος έφερε εδώ ένα άλογο.
— Εσείς είστε άλογα, αποκρίθηκε εκείνος, γιατί έχετε μάτια αλόγων. Εκείνη όμως είναι γυναίκα, όπως πλάστηκε.
Ύστερα ευλόγησε νερό, το έριξε στο κεφάλι της φοράδας και προσευχήθηκε γι’ αυτήν.
Έτσι την έκανε να φανεί σε όλους και πάλι γυναίκα. Κι αφού της έδωσε να φάει, την άφησε να φύγει μαζί με τον άνδρα της.
Καθώς όμως έφευγε, τη συμβούλεψε να μη λείπει ποτέ από την εκκλησία ούτε να μένει μακριά από τη θεία Κοινωνία.
“Αυτό”, της τόνισε, “το έπαθες, γιατί είχες πέντε εβδομάδες να μεταλάβεις τα άχραντα Μυστήρια”.
[40, 46]
(Θαύματα και αποκαλύψεις από τη Θεία Λειτουργία εκδ. Ι.Μ. Παρακλήτου, σελ. 14-15)

414. Ερώτηση.
Εάν στον αμαρτωλό γίνονται οπτασίες δεν οφείλει να πιστεύει γενικά ότι προέρχονται από το Θεό;
Απόκριση:Όταν γίνεται αυτό στον αμαρτωλό, είναι φανερό ότι προέρχεται από τους πονηρούς δαίμονες, για να απατήσουν την άθλια ψυχή του και να την οδηγήσουν στην απώλεια. Δεν πρέπει λοιπόν ποτέ να τους πιστεύει κανείς, αλλά ν’ αναγνωρίζει τις αμαρτίες του και την ασθένεια του και να ζει πάντα με τρόμο και φόβο.
415.Ερώτηση
Άραγε και όταν εμφανίζονται με το σχήμα του Δεσπότη Χριστού, και τότε πρέπει να τους αποστρεφόμαστε;
Απόκριση:Τότε πολύ περισσότερο πρέπει να αποστρεφόμαστε και να αναθεματίζουμε την πονηρία και την πλάνη τους. Ποτέ λοιπόν να μη πλανηθείς, αδελφέ, μ’ αυτή τη δαιμονιώδη πληροφορία• διότι οι θεϊκές οπτασίες γίνονται μόνο στους αγίους, και πάντοτε προηγείται γαλήνη και ειρήνη και ευθυμία στις καρδιές τους. Και όμως αυτοί, αν και γνωρίζουν την αλήθεια, κρίνουν ανάξιους τους εαυτούς τους. Πόσο περισσότερο πρέπει οι αμαρτωλοί να μη τους πιστεύουν ποτέ, γνωρίζοντας την αναξιότητα τους;
416.Ερώτηση
Πες μας, δέσποτα, πώς τολμά ο διάβολος είτε με οπτασία είτε με φαντασία ονείρων να δείξει τον Δεσπότη Χριστό ή την άγια Κοινωνία;
Απόκριση:Δεν μπορεί αυτός να δείξει ούτε τον ίδιο τον Δεσπότη Χριστό, ούτε την αγία Κοινωνία, αλλά ψεύδεται και παίρνει το σχήμα οποιουδήποτε ανθρώπου και απλού άρτου. Χωρίς αμφιβολία δεν μπορεί να δείξει τον άγιο Σταυρό, διότι δε βρίσκει να τον τυπώσει με άλλο σχήμα. Επειδή γνωρίζουμε το αληθινό σημείο και τον τύπο αυτού, δεν τολμά να τον χρησιμοποιήσει, διότι μ’ αυτόν καταργήθηκε η δύναμή του και από αυτόν δέχθηκε τη θανατηφόρα πληγή. Δεν γνωρίζουμε κατά σάρκα τον Δεσπότη Χριστό και προσπαθεί να μας πείσει με το ψέμα, ότι είναι αυτός, για να καταστραφούμε, πιστεύοντας την πλάνη ως αλήθεια. Όταν λοιπόν δεις στο όνειρο τον τύπο του Σταυρού, μάθε ότι το όνειρο είναι αληθινό και προέρχεται από το Θεό• αλλά φρόντισε να λάβεις τη διάκριση αυτού από τους αγίους και να μη έχεις εμπιστοσύνη στον δικό σου λογισμό. Είθε ο Κύριος να φωτίσει τους λογισμούς της διάνοιας σου, αδελφέ, για να αποφύγεις κάθε απάτη του εχθρού.
418.Ερώτηση
Άκουσα ότι, εάν σε κάποιον εμφανισθεί όνειρο για τρίτη φορά, και αυτό είναι αληθινό. Είναι σωστό αυτό, πάτερ;
Απόκριση:Δεν είναι ούτε αυτό σωστό, ούτε πρέπει να πιστεύεις αυτό το όνειρο• διότι εκείνος που εμφανίζεται μία φορά σε κάποιον με ψέμα, μπορεί και τρεις και πολλές φορές να το κάνει αυτό. Μη χλευασθείς λοιπόν, αλλά πρόσεχε τον εαυτό σου, αδελφέ.
(Βαρσανουφίου Έργα, ΕΠΕ, Φιλοκαλία, τομ. 18Β, σελ.329-333)

Υπάρχουν διάφορες ομάδες που συνιστούν Εκκλησίες Μορμόνων και έχουν μεταξύ τους διαφορές. Όμως όλες στηρίζονται στο πρόσωπο και στη διδαχή του Joseph Smith (1805-1844).
α) Εκκλησία του Ιησού Χριστού των Αγίων
των Τελευταίων Ημερών
1. Ιστορία
Ο J. Smith γεννήθηκε στο Sharon της πολιτείας Man¬chester, όμως η οικογένειά του μετακόμισε στη Νέα Υόρκη και τελικά εγκαταστάθηκε στο Manchester.
Ο Smith ισχυρίζεται πως το 1820 εμφανίσθηκαν σ’ αυτόν ο Θεός Πατέρας και ο Υιός και τον διαβεβαίωσαν πώς όλες οι εκκλησίες είναι «βδέλυγμα». Τρία χρόνια αργότερα δέχθηκε την πρώτη επίσκεψη του «αγγελιοφόρου του Θεού» Moroni, που του φανέρωσε πως ο Κύριος έχει γι’ αυτόν ιδιαίτερη αποστολή ανάμεσα σε έθνη, φυλές και γλώσσες. Επρόκειτο να κηρύξει το «αιώνιο ευαγγέλιο» του Θεού, γραμμένο σε δύο χρυσές πλάκες, φυλαγμένο από το 421 μ.Χ. μαζί με δύο λίθους, το Ουρίμ και Θουρίμ, είδος «προφητικών γυαλιών» στο Λόφο Cumorah πλησίον της Νέας Υόρκης. Οι πλάκες ήταν γραμμένες «σε αρχαία αιγυπτιακή γραφή». Όταν θα ερχόταν ο καιρός να του παραδοθούν, δεν θα έπρεπε να τις δείξει σε κανένα χωρίς εντολή, και να τις επιστρέψει αμέσως μετά από την μετάφρασή τους (Die Kostliche Perle, σ. 48-53).
Το 1827 του επετράπη να πάρει τα μυστηριώδη κείμενα και με τα «προφητικά γυαλιά» (Ουρίμ και Θουρίμ) άρχισε να τα μεταφράζει. Το 1829 οι μεταφραστικές εργασίες τελείωσαν και οι πλάκες επιστράφηκαν στον Moroni. Το κείμενο εκδόθηκε το 1930 σαν «Το Βιβλίο του Μορμόν».

Το 1829 ο Smith μαζί με τον Oliver Gowdery έλαβαν «από τον Ιωάννη τον πρόδρομο» την ααρωνική ιεροσύνη και την υπόσχεση της ιεροσύνης του Μελχισεδέκ, για να είναι οι δύο πρώτοι πρεσβύτεροι της εκκλησίας. Τότε βάπτισε ο ένας τον άλλο (Die Kostliche Perle, σ. 55-56). Ο Smith μαζί με πέντε άλλα άτομα ίδρυσε το 1830 στη Fayette της Νέας Υόρκης την «Εκκλησία Ιησού Χριστού». Το 1838 πήρε το σημερινό όνομα.
Το 1842 εγκαινιάσθηκε στο Kirtland/Ohio ο πρώτος ναός και χαρακτηρίστηκε τόπος της «Σιών», ορμητήριο που θα μετέβαλλε σε αληθινή Σιών ολόκληρη την Αμερικανική Ήπειρο (Berett, σ. 78). Παρ’ όλο ότι το πρόγραμμα παρουσιάσθηκε σαν σχέδιο Θεού, αποδείχθηκε λανθασμένο. Η κίνηση δημιούργησε νέο κέντρο στο Illinois, όπου ο Smith εγκαταστάθηκε σε βαλτώδη περιοχή, την οποία αγόρασε, μαζί με πολλές οικογένειες μορμόνων, όπως αποκαλούντο οι οπαδοί του. Η περιοχή πήρε το όνομα Nauvoo, εξελίχθηκε σε πλούσια πόλη με πρώτο δήμαρχο τον ίδιο τον Smith. Δημοσίευμα εφημερίδας του R. Foster εξόργισε τον J. Smith και διέταξε την αστυνομία της πόλης του να καταστρέψει το τυπογραφείο της εφημερίδας. Ο ιδιοκτήτης κατέφυγε στα δικαστήρια και ο Smith καταδικάσθηκε σε φυλάκιση. Τη νύχτα της 26ης Ιουνίου 1844, 100 οπλοφόροι όρμησαν στη φυλακή και δολοφόνησαν τον «προφήτη».
Ακολούθησαν οι διωγμοί. Ο νέος «προφήτης» Brighan Young (1801-1877) οδήγησε 15.000 οπαδούς, στα μέσα του χειμώνα (1845/46), στις Δυτικές περιοχές. Τον Ιούλιο του 1847, μετά μία παροιμιώδη πορεία, έφθασαν στην πε¬διάδα της μεγάλης λίμνης Salt Lake, όπου ο Young σχημάτισε την «πρώτη κυβέρνηση» (1850), όταν η Salt Lake City περιλήφθηκε στις ΗΠΑ.
Η κίνηση παρουσίασε έντονη ιεραποστολική δραστηριότητα. Ισχυρίζεται πως πήρε την εντολή από το Θεό, με ορμητήριο τη «Νέα Σιών» να κηρύξει στην Αμερική και σ’ όλο τον κόσμο το «αληθινό ευαγγέλιο» (Βιβλίο Μορμόν, 3 Νεφί 11,41)• κάθε μέλος λογίζεται Ιεραπόστολος. Τα νεαρά άτομα υποχρεούνται να εκπληρώσουν Ιεραποστολική θητεία δύο ετών με πλήρη απασχόληση. Με δικά τους έξοδα ή έσοδα της οικογένειάς τους μεταβαίνουν συνήθως σε περιοχές του εξωτερικού.
Οι οπαδοί της κίνησης προσφέρουν οικονομική ενίσχυση με την παροχή της «δεκάτης» που πρέπει να τηρείται (3 Νεφί σ. 24). Όμως η προσφορά του ενός δέκατου από τα εισοδήματα θεωρείται το «κατώτερο όριο» και συνιστάται η «διάταξη Ενώχ», δηλαδή η προσφορά στον Κύριο ολόκληρης της περιουσίας του κάθε οπαδού. Υπογράφεται «αγοραστήριο» και ανατίθεται στον πρώην ιδιοκτήτη η διαχείριση ενός τμήματος της περιουσίας που πρόσφερε, ανάλογα με τις ικανότητές του.
Στην Ελλάδα η κίνηση έφθασε κατά το τέλος της δεκαετίας του 1970 και σχηματίσθηκε κοινότητα στην Αθήνα (Μαιάνδρου 15, 115 28 Ιλίσια), με «πρόεδρο του κλάδου» τον Παύλο Νασόπουλο.
2. Διοίκηση
Η κίνηση είναι δομημένη ιεραρχικά. Στην κορυφή βρί¬σκεται η «πρώτη προεδρία», που αποτελείται από τον πρόεδρο και δύο συμβούλους (Hinckley, σ. 21-22). Ο πρόεδρος λογίζεται «θεία αυθεντία» και επιλέγεται με «θεία διάταξη». Είναι «οραματιστής, αποκαλυπτής, ερμηνευτής και προφήτης»• «έχει στην κατοχή του όλες τις δωρεές του Θεού». Παρομοιάζεται με το Μωυσή, που υπηρετούσε ως «στόμα Θεού».
Στην επομένη βαθμίδα βρίσκεται το «Συμβούλιο των Δώδεκα Αποστόλων». Αυτοί εκλέγουν μεταξύ τους τον «προφήτη». Το 1984 η υδρόγειος χωρίστηκε σε 13 περιοχές• έδρα του Συμβουλίου είναι το Salt Lake City. Ακόμη υπάρχει το «Συμβούλιο των Εβδομήκοντα», όπως και διάφορα τοπικά συμβούλια (Lehre und Biindnisse, σ. 11-13. σ. 107. Hinckley, σ. 23).
Η εκκλησία διαιρείται σε «πασσάλους» (Ήσ. λγ' 20. νδ' 2), που περιλαμβάνουν επι μέρους κοινότητες (Hinckley, σ. 24). Όπου δεν υπάρχουν οι απαραίτητες προϋποθέσεις, ορ¬γανώνονται ιεραποστολές. Η Ελλάδα έχει κέντρο της την Φρανκφούρτη Γερμανίας. Εκεί υπάγεται και η Μ. Βρετανία και ολόκληρη η Ευρώπη και η Αφρική. Περιφερειακός εκπρόσωπος των δώδεκα αποστόλων είναι ο Ιώχαν Βάνδρα (Βιέννη).
Η κίνηση γνωρίζει την ιεροσύνη του Ααρών (διάκονοι, διδάσκαλοι, ιερείς) και την ιεροσύνη του Μελχισεδέκ (πρεσβύτεροι, εβδομηκοντάδες, αρχιερείς, πατριάρχαι, απόστολοι), που κατέχουν τα κλειδιά όλων των ευλογιών αυτής της ζωής και της άλλης! Όλα αυτά αποδεικνύουν ότι οι αποφά¬σεις λαμβάνονται στο παγκόσμιο κέντρο της οργάνωσης και μέσω της ιεραρχίας διοχετεύονται σε όλες τις κοινότητες προς υλοποίηση.
3. Διδασκαλία
Η κίνηση κηρύττει το «αμερικανικό ευαγγέλιο». Υποστηρίζει ότι οι πρώτοι άποικοι της Αμερικής ήταν οι Ιαρεδίτες, μια φυλή που με θεία μεσολάβηση δεν εθίγη από τη σύγχυση στη Βαβέλ. Με την ηγεσία του προφήτη Ιαρέδ κατασκεύασαν πλοία και μετά από ταξίδι 344 ημερών έφθασαν στη «γη της επαγγελίας», δηλαδή στην Αμερική (Έθήρ 1,33. 6, 4-12). Όμως διαιρέθηκαν και μετά από αδελφοκτόνο πόλεμο πλησίον του λόφου Cumorah, γύρω στο 590 π.Χ., κατεστράφησαν (Έθήρ 15).
Γύρω στο 600 π.Χ. έφθασαν στη «γη της επαγγελίας» και άλλοι άποικοι, υπό την ηγεσία του προφήτη Λεχί, απόγονοι της φυλής Μανασή (Άλμα 10,3. Α΄ Νεφί 17,8). Και
αυτοί διαιρέθηκαν σε Νεφίτες και Λαμανίτες, οπαδοί των παιδιών του Λεχί, Νεφί και Λαμάν. Οι Νεφίτες ήσαν ευσεβείς. Αντίθετα οι Λαμανίτες ήσαν άθεοι• έγιναν άγριοι και απέκτησαν σκούρο χρώμα. Απόγονοι των Λαμανιτών είναι οι σημερινοί Ινδιάνοι. Το 400 μ.Χ. οι δύο ομάδες συγκρούσθηκαν στον ίδιο λόφο Cumorah και οι Νεφίτες εξολοθρεύτηκαν (Άλμα 45, 10-14. Μορμόν 8, 2-7).
Ο Χριστός, μετά την ανάστασή του παρουσιάσθηκε στους Νεφίτες και εξέλεξε δώδεκα αποστόλους. Τους κήρυξε το ευαγγέλιο και τους έδωσε εξουσία να βαπτίζουν, να συγχωρούν αμαρτίες και να κηρύττουν το ευαγγέλιο στα πέρατα του κόσμου, με κέντρο την Αμερική (Γ' Νεφί 11, 10-12,1). Έτσι δημιουργήθηκε η αμερικανική χριστιανική εκκλησία, η οποία εκήρυττε το αμερικανικό ευαγγέλιο, που ο ίδιος ο Χριστός ενεπιστεύθη στους Αμερικανούς αποστόλους.
Όλα αυτά καταγράφησαν από τους κατά καιρούς προφήτες σε πλάκες. Το 320 μ.Χ. ο προφήτης Αμμαρών ενταφίασε αυτές τις πλάκες, τις όποιες αργότερα παρέλαβε ο προφήτης Μορμόν, που ήταν ο τελευταίος προφήτης των Νεφιτών. Ο προφήτης αυτός ενταφίασε τις πλάκες στο λόγο Cumorah, από όπου τις παρέλαβε ο Joseph Smith με θεία αποκάλυψη (4 Νεφί 48).
Αυτό είναι το «καθαρό και γνήσιο πλήρες ευαγγέλιο», που διασώθηκε και αποκαλύφθηκε με θαυμαστό τρόπο, προκειμένου να οικοδομηθεί και πάλι πάνω σ’ αυτό η πρωταρχική εκκλησία του Χριστού. Έτσι δικαιώνεται η παγκόσμια αποστολή της Αμερικής. Οι πρώτοι κάτοικοί της κατάγονται από το αρχαίο Ισραήλ, δέχθηκαν το γνήσιο ευαγγέλιο, ενώ το ευαγγέλιο που κηρύττεται στην Ευρώπη νοθεύτηκε, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να υποταγούν στο Σατανά (Α' Νεφί 13, 26-29) και να μεταβάλλουν τη χριστιανική Εκκλησία σε «μητέρα των πορνών» και των βδελυγμάτων της γης (Α' Νεφί 13,34. 14,9).
Οι Ευρωπαίοι μετανάστες γνώρισαν την αληθινή εκκλησία στην Αμερική και άρχισε η εργασία για την απελευθέρωση των λαών της Ευρώπης από το «βδέλυγμα εκκλησία», που είναι του Διαβόλου (Α' Νεφί 13, 5-6).
Η κίνηση διακηρύσσει πώς πιστεύει στη Βίβλο, όμως προσθέτει πώς η Βίβλος πρέπει να ερμηνεύεται σωστά. Ταυτόχρονα πιστεύει σαν το λόγο του Θεού και «Το βιβλίο του Μορμόν». «Πιστεύουμε σε όλες τις αποκαλύψεις του Θεού, σε όλα όσα τώρα αποκαλύπτει και πιστεύουμε ότι έχει ακόμα πολλά σπουδαία πράγματα ν’ αποκαλύψει σχετικά με τη βασιλεία του Θεού» (άρθρα πίστης). Εκτός από «Το βιβλίο του Μορμόν» η κίνηση έχει και αλλά δύο ιερά βιβλία: «Διδασκαλία και Συνθήκες» (Lehre und Bϋndnisse) και «Το ατίμητο μαργαριτάρι» (Die Kostliche Perle).
Η εκκλησία της Ευρώπης δεν μπορεί να ερμηνεύσει σωστά τη Βίβλο, ούτε να δεχθεί αποκαλύψεις, γιατί δεν υπάρχει εκεί αληθινός προφήτης. Γι αυτό και οι κληρικοί της δεν μπορούν να τελέσουν αληθινά μυστήρια. Η εκκλησία αυτή βρίσκεται σε αποστασία. Για να κατανοήσουν οι άνθρωποι τη Βίβλο πρέπει να συνδεθούν με την αληθινή εκκλησία, που υποκαταστάθηκε το 1830 με τον Joseph Smith. (Ποιά εκκλησία είναι σωστή; σελ. 27-28).
Ο J. Smith, με την εξουσία των «κλειδιών» που του δόθηκε από τον Θεό, ξανασυγκρότησε την εκκλησία του Ιησού Χριστού στη γη και της έδωσε την οργανωτική δομή της πρώτης εκκλησίας. Έτσι υπάρχουν σήμερα δύο εκκλησίες: «Η μία είναι η εκκλησία του Αρνίου του Θεού και η άλλη η εκκλησία του Διαβόλου... όποιοι δεν ανήκουν στην εκκλησία του Αρνίου του Θεού, ανήκουν στη μητέρα του βδελύγματος και αυτή είναι η πόρνη ολοκλήρου του κόσμου» (Α' Νεφί 14,10. Βλ. και «Μια σημαντική είδηση για το λαό της Ελλάδος»).
Βασική σκέψη της κίνησης είναι πώς η παγκόσμια ανάπτυξη βασίζεται στο νόμο της εξέλιξης κάθε ον ανέρχεται σε όλο και μεγαλύτερη τελειότητα.
Ο J. Smith δήλωσε το 1844 στο Nauvoo πως και ο Θεός υπόκειται στο νόμο της συνεχούς προόδου κάποτε ήταν «εξυψωμένος άνθρωπος» με «μορφή ανθρώπου» (Die Lehre des Propheten 291). Γίνεται ακόμη διάκριση μεταξύ του Ελοχίμ και του Ιεχωβά. Ελοχίμ είναι ο «οργανωτής» του ουρανού και της γης, πατέρας όλων των πνευμάτων του ανθρωπίνου γένους. Ο ίδιος εγέννησε και τον Ιεχωβά, που έγινε οικοδόμος του Ελοχίμ και ταυτίζεται με τον Ιησού Χριστό. Κατά την άποψη των μορμόνων, όπως εκφράζεται από τον Orson Pratt, ο Ελοχίμ είχε ένα αριθμό συζύγων, με τις όποιες εγέννησε τα πνεύματά μας και το πνεύμα του Ιησού. Μία από αυτές ήταν στη γη, με την οποία εγέννησε τη σκηνή του Ιησού (Orson Pratt, The Seer 1853/54, σ. 172). Ο Pratt, που χαρακτηρίσθηκε «απόστολος Παύλος της εποχής του» προσθέτει πώς είναι φυσικό να έχουν και οι θεοί σωματικές ανάγκες. Σαν τροφή λαμβάνουν «ουράνια χορταρικά και φρούτα»• έχουν επίσης και γυναίκες και γεννούν Υιούς και θυγατέρες. Κι όταν ο χώρος στενεύει, οργανώνουν νέους κόσμους (Pratt, σ. 37). Ο κόσμος οργανώθηκε σαν ένα «σχολείο» με σκοπό την ανώτερη εξέλιξη των πνευμάτων που θα ενσαρκωθούν σ’ αυτόν.
Ο άνθρωπος είναι σαρκωμένο πνεύμα με ελεύθερη βούληση και μπορεί να διαλέξει ανάμεσα στο καλό και στο κακό, ώστε να ανέλθει σε ανώτερα επίπεδα εξέλιξης•«όπως είναι ο άνθρωπος, ήταν κάποτε ο Θεός• όπως είναι ο Θεός, μπορεί κάποτε να γίνει ο άνθρωπος» (Lundwall, σ. 151).
Αυτός είναι και ο σκοπός της πτώσης, για να περάσει ο άνθρωπος ένα δεύτερο στάδιο εξέλιξης. Το σχέδιο του Θεού ήταν ο πολλαπλασιασμός του Αδάμ και της Εύας. Όμως ο Αδάμ, σαν ενσάρκωση του Μιχαήλ, ήταν αθάνατος και δεν μπορούσε να εκτελέσει αυτό το σχέδιο με την Εύα. Γι αυτό και ο Αδάμ, «με υπολογισμό και σοφία», έφαγε από τον απαγορευμένο καρπό και έγινε θνητός, ώστε να μπορέσει να ενωθεί με την Εύα. Η πτώση αυτή λογίζεται από τους μορμόνους ευλογία!
Χωρίς την πτώση ο άνθρωπος δεν θα μπορούσε να εξελιχθεί. «Ο Αδάμ έπεσε για να υπάρχουν άνθρωποι, και οι άνθρωποι υπάρχουν για να έχουν χαρά» (Β' Νεφί 2,2225). Κατά την άποψη της κίνησης η πολυγαμία αποτελεί προσφορά υπηρεσίας στο σχέδιο του Θεού, γιατί με τη γέννηση των πολλών παιδιών ο άνδρας συμβάλλει στην ενσάρκωση μεγάλου αριθμού πνευμάτων και επιταχύνει τη διαδικασία του «θείου σχεδίου». Μ’ αυτό τον τρόπο ο άνδρας ασκεί το λειτούργημα του ιερέα και εξυψώνει το προσωπικό του επίπεδο σωτηρίας. Κατά τον «προφήτη» Young μόνο πολύγαμοι μπορούν να γίνουν θεοί (Journal of Discourses 11, ο. 268 εξ.).
Για την κίνηση τα πάντα στρέφονται προς τον νόμο της διαρκούς προόδου. Κάθε τι που αντιστρατεύεται σ’ αυτό το νόμο είναι κακό. Γι’ αυτό και η εν Χριστώ αγαμία (Α' Κορ. ζ΄ 7.
32-35) θεωρείται βδελυκτή διδασκαλία. Γιατί ο άνθρωπος στερεί τις υπηρεσίες του στο έργο της σάρκωσης των πνευμάτων. Μ’ αυτές τις προϋποθέσεις αναπτύχθηκε στην κίνηση η άποψη πώς και ο Χριστός ήταν πολύγαμος και είχε παιδιά (Orson Hyde, Journal of Discourses 11,81,82,210. O. Pratt, The Seer 1853, σ. 159 εξ.). Η άποψη όμως αυτή δεν επικράτησε μεταξύ των μορμόνων.
Όταν με τη βοήθεια των πολυτέκνων συμπληρωθεί ο αριθμός των πνευμάτων που πρέπει να ενσαρκωθούν, θα ακολουθήσουν τα μεγάλα γεγονότα των εσχάτων καιρών, με επίκεντρο την Αμερική, όπου θα συγκεντρωθούν οι «άγιοι των τελευταίων ημερών». Θα ακολουθήσουν φυσικές καταστροφές, όμως οι «άγιοι» θα είναι ασφαλισμένοι στην αμερικανική «Σιών», που θα βασιλεύει με ασφάλεια.
Τότε θα εμφανισθεί ο Χριστός και θα ενωθεί με τη γήινη εκκλησία, που θα αναλάβει για χίλια χρόνια την κυβέρνηση της γης (Smith, Der Weg Zur Vollkommenheit, a 180182). Ο Σατανάς θα δεθεί. Οι μορμόνοι και οι λοιποί δίκαιοι θα αναπτυχθούν, η γη θα ανανεωθεί.
Μετά τα χίλια χρόνια θα γίνει ο τελικός πόλεμος με το Σατανά, ο οποίος μαζί με τις δυνάμεις του θα καταστραφεί. Θα ακολουθήσει η δεύτερη ανάσταση και η τελική κρίση. Οι μορμόνοι θα εισέλθουν στην ουράνια βασιλεία και οι λοιποί δίκαιοι στη γήινη, ενώ οι κακοί θα ζήσουν στην υπόγεια βασιλεία. Όμως ο νόμος της διαρκούς προόδου θα συνεχίσει να υπάρχει και πέρα από την κατάσταση αυτή.
Οι μορμόνοι διακρίνουν μεταξύ κοινοτικών αιθουσών και ναών. Στο ναό μπορούν να μπουν μόνο μορμόνοι, επιδεικνύοντας ειδικό σημείωμα εισόδου.
Η κίνηση δεν επιτρέπει σε νέγρους να γίνουν ιερείς το μαύρο χρώμα αποτελεί έλλειψη που σχετίζεται με μια προηγούμενη εποχή. Στα ανώτατα τμήματα της ουράνιας μακαριότητας φθάνουν μόνο όσοι είναι κάτοχοι της ιεροσύνης του Μελχισεδέκ.
Οι ιερείς με ιεροσύνη του Μελχισεδέκ τελούν στο ναό μυστικές τελετές, που εξασφαλίζουν την πρόοδο και μετά το θάνατο. Έτσι τελούνται «ουράνιοι γάμοι», που δεν καταλύονται μετά το θάνατο. Σφραγίζονται τα παιδιά στους γονείς και οι γονείς στα παιδιά, ώστε να διατηρείται η ενότητα της οικογένειας και μετά το θάνατο. Τέτοιες τελετές μπορούν να γίνουν και για λογαριασμό αποθανόντων. Μάλιστα οικοδομήθηκε ειδικό βαπτιστήριο, «για να μπορούν οι αγιοί μου να βαπτίζονται γι’ αυτούς που έχουν πεθάνει» (Lehre und Bϋndnisse 124,29.36).
Οι Ιερείς του Μελχισεδέκ βοηθούν τους «πιστούς», ώστε να εξασφαλίσουν την «είσοδο στους ουρανούς», περνώντας με επιτυχία τον «έλεγχο» του αγγέλου, που θα τους ρωτήσει να του πουν την «αναγνωριστική λέξη» και τον ειδικό χαιρετισμό, ο οποίος ασκείται στο ναό των μορμόνων (πρβλ. Lehre und Bϋndnisse 129).
Η εκπλήρωση της εντολής της διαρκούς προόδου εξαρτάται και από την τήρηση των τεσσάρων νόμων: Πίστη, μετάνοια, βάπτισμα, επίσπευση των σκοπών του Θεού και τήρηση των εντολών της «εκκλησίας»: παροχή του ενός δέκατου των εισοδημάτων (Lehre und Bϋndnisse 119, 4-6), φιλανθρωπία, σεξουαλική καθαρότητα έξω από το γάμο, πολυτεκνία, αποχή από δυνατά ποτά, τσάι, καφέ, αλκοόλ, καπνό και μειωμένη χρήση κρέατος (Lehre und Bϋndnisse 89). Μέλος της εκκλησίας γίνεται κανείς με το βάπτισμα με νερό «στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του 'Αγίου Πνεύματος» (Μορόνι 6, 1-4. Lehre und Bϋndnisse 20, 6874). Ο νηπιοβαπτισμός αποτελεί βλασφημία εναντίον του Θεού (Μορόνι 8,9). Η ευχαριστία αποτελεί ανάμνηση (Γ’ Νεφί 18,7).
4) Κριτική της ομάδας
Όλες οι πληροφορίες του «ιερού βιβλίου» των Μορμόνων για τους προγόνους των Αμερικανών δεν δικαιώνονται ιστορικά. Στηρίζονται αποκλειστικά και μόνο στο βιβλίο «Μορμόν». Γι’ αυτό ο αναγνώστης καλείται να πιστέψει στην αλήθεια των αποκαλύψεων του Smith και να ζητήσει γι’ αυτές την βεβαίωση του Αγίου Πνεύματος (Μορόνι 10,4). Όμως η αξιοπιστία του δεν φαίνεται να αντέχει σε σοβαρό έλεγχο. Παρουσιάζονται τα ονόματα Λεχί, Νεφί, Λαμάν σαν πολύ γνωστές προσωπικότητες. Όμως δεν αναφέρονται σε κανένα γενεαλογικό δένδρο της Παλαιάς Διαθήκης, ούτε ανευρίσκονται σε κανένα αρχαιολογικό εύρημα της Αμερικής.
Ακόμη παρατηρούμε πώς ενώ υπάρχουν πολλές θεωρίες για τους πρώτους αποίκους της Αμερικής, καμία από αυτές δεν έχει και την ελάχιστη ακόμη συγγένεια με τη διήγηση του βιβλίου Μορμόν. Εξάλλου οι γλώσσες, οι θρησκευτικές πεποιθήσεις, τα ήθη και έθιμα, οι συνήθειες των Ινδιάνων της Αμερικής δεν παρουσιάζουν καμία απολύτως ομοιότητα με τον εβραϊκό λαό. Επομένως το βιβλίο Μορμόν αποτελεί νοθεία της αμερικανικής ιστορίας.
Νεώτερες έρευνες στο ζήτημα της προέλευσης του βιβλίου Μορμόν απέδειξαν πως πρόκειται για μυθιστόρημα του Salomon Spaulding, πρεσβυτεριανού κληρικού, που συνέγραψε το 1812-1816 σε αρχαίο ύφος, για να κάνει πειστική την αρχαιότητα του κειμένου. Τελικά τα χειρόγραφα αυτά εκλάπησαν και δημοσιεύθηκαν μετά το θάνατό του. Ειδικοί γραφολόγοι των ΗΠΑ βεβαίωσαν πώς τα χειρόγραφα του βιβλίου Μορμόν στα αρχεία της εκκλησίας στο Salt Lake City προέρχονται από το χέρι του Spaulding (βλ. συλλογικό έργο: Gowdrey...).
Δεν υπάρχει αμφιβολία πώς ολόκληρη η διδαχή της ομάδας αυτής είναι αντιχριστιανική. Παρουσιάζει τον Θεό να αλλοιώνεται, παρά την αντίθετη Γραφική διδασκαλία (Μαλακ. γ' 6. Ιακ. σ' 1. Ιω. δ' 24). Εξάλλου ο Θεός κατά την αγία Γραφή δεν είναι οργανωτής ενός κόσμου που προϋπήρχε, αλλά Δημιουργός. Τέλος η πτώση του ανθρώπου δεν είναι ευλογία, αλλά μια σκληρή πραγματικότητα (Γεν. γ' 17-24. Ρωμ. ε' 12).
β) Άλλες ομάδες Μορμόνων
Η κίνηση των μορμόνων διασπάσθηκε σε πολλές ομάδες. Η πιο σημαντική είναι η Αναδιοργανωμένη Εκκλησία του Χριστού των Αγίων των Τελευταίων Ημερών». Συγκροτήθηκε από εκείνους που έμειναν στο Nauvoo κατά το 1845/ 46, μετά την αναχώρηση του Β. Young και των πιστών του. Το 1860 εκλήθη σ’ αυτή την εκκλησία σαν «προφήτης, οραματιστής και αποκαλυπτής» ο γυιός του Joseph Smith. Η ομάδα αυτή ισχυρίζεται πώς επανέφερε τη διδαχή της κίνησης στην πρώτη καθαρότητα και απέρριψε όλες τις μετέπειτα διδασκαλίες που διαμορφώθηκαν στο Salt Lake City. Το σημερινό κέντρο της ομάδας αυτής βρίσκεται στο Independence (ΗΠΑ).
Μια άλλη ομάδα είναι η «Εκκλησία του Χριστού, Temple Lot». Η ομάδα αυτή αγόρασε την περιοχή, όπου με βάση «θεία αποκάλυψη» από το έτος 1831 επρόκειτο να οικοδομηθεί ο «ναός». Η κίνηση διατηρεί το μέρος μέχρι την εποχή που θα κατασκευασθεί εκεί ο ναός!
Υπάρχουν ακόμη και άλλες σχισματικές ομάδες, όπως η Εκκλησία του Θεού με το μήνυμα του Ηλία», η «Εκκλησία του Ιησού Χρίστου (Bickertonites)», η «Εκκλησία του Ιησού Χριστού (Cutlerites)» και η «Εκκλησία του Ιησού Χριστού των Αγίων των Τελευταίων Ήμερων (Strangites)».
(π. Αντωνίου Αλεβιζόπουλου, Εγχειρίδιο αιρέσεων... σελ.529-541)

Ο αδιάκριτος ασκητής
Ένας αγωνιστής μοναχός πολεμήθηκε σκληρά από το δαιμόνιο της πορνείας. Στην φοβερή δυσκολία του επισκέφθηκε ένα γέροντα ασκητή και του ανεκοίνωσε τους πειρασμούς και τις δοκιμασίες του.
Ο ασκητής όμως εκείνος δεν είχε προσωπική πείρα του αγώνος στην έκτασι και την μορφή που αντιμετώπιζε ο αδελφός. Αγανάκτησε και του είπε ότι ήταν ανάξιος να φέρη το αγγελικό σχήμα των μοναχών.
Εκείνος τότε απογοητεύθηκε για την κατάστασί του και αποφάσισε να εγκαταλείψη το ερημικό κελλί του και να επιστρέψη στον κόσμο.
Η θεία όμως πρόνοια δεν τον άφησε. Τον συνάντησε ο διακριτικώτατος και εμπειρότατος στις δαιμονικές επιθέσεις αββάς Απολλώς και βλέποντάς τον ταραγμένο και σκυθρωπό, τον ρώτησε φιλικά:
-Για που ξεκίνησες, αδελφέ μου, και γιατί είσαι τόσο λυπημένος;
Ντροπιασμένος εκείνος σιώπησε. Στην επιμονή όμως του αββά Απολλώ αναγκάσθηκε να ομολογήση:
-Απελπίσθηκα από τον εαυτό μου και επιστρέφω στον κόσμο.
Στην συνομιλία που ακολούθησε, του διηγήθηκε πως έφθασε στο σημείο αυτό. Ο διακριτικός αββάς τον συμβούλευσε:
-Μην παραξενεύεσαι για τους πειρασμούς που δοκίμασες, και μην απελπίζεσαι. Με βλέπεις κι εμένα κατάλευκο και γηρασμένο, και όμως υπερβολικά ταράζομαι από παρομοίους πειρασμούς. Μη θλίβεσαι λοιπόν εσύ που είσαι νεώτερος, για την σαρκική πύρωσι, η οποία σβήνει όχι τόσο με την ανθρώπινη προσπάθεια, όσο με την θεία βοήθεια.
Τελικά με την φωτισμένη παιδαγωγική του ο αββάς επέτυχε να τον πείσει να επιστρέψει στο κελί του. Θέλησε όμως να δώσει κι ένα μάθημα στον αδιάκριτο ασκητή. Στάθηκε έξω από το κελλί του και άρχισε να προσεύχεται:
- Κύριε, Εσύ που επιτρέπεις τους πειρασμούς το συμφέρον μας, σε παρακαλώ στείλε τον πειρασμό που δοκιμάζει ο νεώτερος αδελφός σ’ αυτόν εδώ τον γέροντα για να μάθει τώρα στην πράξι ό,τι δεν έμαθε σε τόσα χρόνια. Και για να διδαχθή ακόμη ότι πρέπει να συμπονά και να συμπάσχη με όσους υπομένουν πειρασμούς.
Μόλις τελείωσε την προσευχή αυτή, βλέπει έναν αράπη να στέκεται κοντά στο κελλί και να τοξεύη στον γέροντα βέλη πύρινα. Σε λίγο η πόρτα του κελλιού ανοίγει, βγαίνει ο ασκητής με αλλοιωμένα από την οδύνη χαρακτηριστικά και παίρνει το μονοπάτι για την πόλι! Το ίδιο μονοπάτι που προηγουμένως είχε πάρει ο νεώτερος αδελφός. Ο αββάς Απολλώς σπεύδει να τον σταματήση:
-Για που ξεκίνησες, γέροντά μου, και γιατί είσαι τόσο ταραγμένος;
Η ντροπή τώρα είναι μεγαλύτερη. Η σιωπή αδιαπέραστη. Ο αββάς δεν θέλησε να τον βασανίση περισσότερο. Γεμάτος αγάπη του έδωσε ένα μάθημα για να συμπεριφέρεται άλλοτε με συγκατάβασι και διάκρισι σε όσους δοκιμάζονται και υποφέρουν:
-Γύρισε στο κελλί σου και φρόντισε να γνωρίσης τον εαυτό σου και τα πάθη σου, να δης όλο το βάθος και το πλάτος των αδυναμιών σου. Ν’ ανηληφθής ακόμη ότι δεν μπόρεσες ούτε για λίγο να υποφέρης τους πειρασμούς του νεωτέρου αδελφού, και αναστατωμένος και τρομαγμένος ξεκίνησες για τον κόσμο. Σκέψου ότι σου δόθηκε η ευκαιρία να ενθαρρύνης τον μικρότερό σου, που πολεμήθηκε σκληρά, και συ τον απέλπισες. Eνώ εσύ τον ίδιο πειρασμό δεν υπέφερες, αγανάκτησες για τον αδελφό και τον έσπρωξες αδιάκριτα στην καταστροφή.
Η επέμβασις του Αββά Απολλώ έσωσε τον νεώτερο και ταυτόχρονα δίδαξε τον γέροντα ασκητή να φέρεται με σύνεσι και αγάπη στους δοκιμαζομένους αδελφούς.
(Φιλοκαλία Α’)
(Χαρίσματα και Χαρισματούχοι, Ι. Μονή Παρακλήτου, τόμος πρώτος, σελ.21-23)

Οι Μασόνοι κάνουν κρυφό πόλεμο, γι’ αυτό είναι επικίνδυνοι
Συζητούσα μια μέρα με τον Γέροντα για τις αιρέσεις κι εκείνος μου διηγήθηκε:
«Μια φορά ήλθε σε μένα μια καλή κοπέλα, μορφωμένη, από καλό σπίτι και χριστιανή, πήγαινε μάλιστα και σε χριστιανική οργάνωση. Μου είπε ότι της προξενεύουν έναν πολύ καλό κύριο, σοβαρό, πλούσιο, μορφωμένο, μόνο που ήταν μασόνος. Με ρώτησε τι να κάνει. Της είπα να μην τον πάρει, αφού ήταν μασόνος. Άρχισε να μου λέει, ότι είναι πολύ καλός χαρακτήρας και γι’ αυτό θα μπορέσει να τον προσελκύσει στο Χριστό. Της είπα ότι δε θα μπορέσει να πετύχει τίποτε. Δε με άκουσε και τον παντρεύτηκε. Από τότε δεν ξαναήρθε για πολλά χρόνια. Ώσπου μια μέρα, έφθασε με τον άνδρα της και το παιδί της. Μπήκε μόνη της στο κελί μου. Τη ρώτησα, πώς τα περνάς; Μου είπε καλά. Κάθε πότε πηγαίνεις εξομολόγηση και Θεία Κοινωνία; Περίπου κάθε χρόνο. Κάθε πότε πας στην Εκκλησία; Κάπου κάπου, αραιά. Τη ρώτησα και μερικά άλλα και πήρα ανάλογες απαντήσεις. Της λέω: Φώναξε τον άνδρα σου. Ήρθε ο άνδρας της με το παιδί τους. Είπα στον άνδρα της: Ξέρεις, η γυναίκα σου, πριν σε παντρευτεί, με βεβαίωσε ότι θα σε κάνει χριστιανό, αλλά βλέπω, ότι εσύ την έκανες μασόνα».
Γέροντα, ρώτησα, πώς πίστεψε αυτή η γυναίκα ότι θα κάνει το μασόνο χριστιανό, αφού η μασονία πολεμά ανοιχτά το χριστιανισμό; Μου απάντησε: «Όχι, αυτό τον πόλεμο τον κάνουν οι άλλοι. Οι μασόνοι κάνουν κρυφό πόλεμο, γι’ αυτό είναι επικίνδυνοι. Δε σου λένε μη κάνεις το σταυρό σου, μη πας στην Εκκλησία, στην εξομολόγηση. Σου λένε πήγαινε, αλλά έλα και σε μας. Σε επηρεάζουν σιγά σιγά, έτσι που να μην καταλάβεις ότι, από κάποια στιγμή και μετά, έπαψες στην πραγματικότητα να είσαι χριστιανός και έγινες μασόνος».
Ο Γέροντας γνώριζε, όχι μόνο το περιεχόμενο των αιρέσεων, αλλά και «τας μεθοδείας του διαβόλου», και εφιστούσε την προσοχή των χριστιανών, για να μην παγιδευτούν και ηττηθούν στον αγώνα τους «προς τας αρχάς, προς τας εξουσίας, προς τους κοσμοκράτορας του σκότους του αιώνος τούτου, προς τα πνευματικά της πονηρίας εν τοις επουρανίοις». [Γ 272π.]
(Ανθολόγιο Συμβουλών, εκδ. Ι. Μονή Μεταμορφώσεως, Μήλεσι, σελ.250-251)