489.
Κάποτε κάποιος γέροντας από τους πατέρες κατοίκησε σε κοινόβιο, στο οποίο ήταν οι άγιοι γέροντες• και όταν ερωτούσε εκείνος που τον υπηρετούσε, ‘τί θέλεις να σου κάνω να φάγεις’, του έλεγε με οργή, ‘αν θέλεις κάνε κάτι’• και στενοχωριόταν ο αδελφός, επειδή δεν ήξερε τι να κάνει. Και ερωτήθηκε ο ίδιος μεγάλος Γέροντας, αν άραγε κάνει καλά να λέγει έτσι ή όχι.
Και αποκρίθηκε: Σε μένα δεν είναι δυνατό να κατακρίνω κάποιον• διότι ο καθένας βαστάζει το δικό του φορτίο. Αλλά, όπως μου φαίνεται, αυτή η απόκριση παρέχει θλίψη στον πλησίον, ακόμα και αν το κάνει αυτό προς άσκηση. Πρέπει λοιπόν να λέγει στον αδελφό με ταπείνωση, ότι ‘αυτό το πράγμα δέχεται τώρα η διάθεση μου’, κι αν ακόμα ο αδελφός του το κάνει άσχημα• και οφείλει να τον ευχαριστεί, κι αν ακόμα τον υπηρετεί άσχημα. Εάν, όταν κάνει ο αδελφός το πράγμα, είτε καλά είτε άσχημα, εκείνος κινείται σε οργή, αυτό είναι το χειρότερο από όλα τα πάθη. Διότι αυτός οργίζεται χωρίς λόγο, και αυτή δεν είναι γνώση Θεού, αλλά μάλλον διαβολική ενέργεια. Όμως αυτός που υπηρετεί οφείλει να μακροθυμεί• διότι σε όποιον βαστάζει τον αδελφό του κατά φόβο Θεού, σ’ αυτόν αναπαύεται το Πνεύμα του Θεού.
(Βαρσανουφίου Έργα, ΕΠΕ, Φιλοκαλία, τομ. 18B, σελ.,445-447)

σύνδεσμος
Αυτό είναι το έργο της αγάπης. Εκείνους που ‘ναι μόνοι τους, όταν η αγάπη τους συγκολλήση και τους συνενώση με προσοχή,
τους καθιστά σταθερούς.
Ε.Π.Ε. 22,180

χωρίς αυτή κάθε αγαθό εξαφανίζεται
Οσαδήποτε κατορθώματα κι αν έχη κανείς, όλα είναι μάταια, αν δεν υπάρχη η αγάπη.
Δεν είπε ο Παύλος, πώς απλώς είναι κορυφή η αγάπη, αλλά το σπουδαιότερο είπε, πώς η αγάπη είναι σύνδεσμος.
Ε.Π.Ε. 22,240

θέλουν να μας τραβήξουν απ’ αυτήν
Όταν μυριάδες δυνάμεις κινούνται, που θέλουν να μας αποτραβήξουν απ’ την αγάπη, εμείς δε συνεχώς αντιστεκώμαστε,
δεν είναι τότε κόπος η αγάπη; Διότι οι άγιοι και τί δεν υπέφεραν ώστε να μην απομακρυνθούν απ’ την αγάπη!
Ε.Π.Ε. 22,358

το γλυκύτερο
Έτσι πρέπει ν’ αγαπά κανείς, ώστε, αν του ζητηθή, να δώση και την ψυχή του, να μη διστάση.
Και δεν λέω, να του ζητηθή αυτό, αλλά να είναι ολοπρόθυμος να το κάνη. Διότι τίποτε δεν υπάρχει γλυκύτερο απ’ την αγάπη.
Ε.Π.Ε. 22,386

συγκρατεί απ’ το κακό
Η αγάπη κάνει άμεμπτους τους ανθρώπους. Δεν υπάρχει αμάρτημα, που δεν το καταστρέφει η φωτιά, η δύναμις της αγάπης.
Είναι πιο εύκολο ν’ αντισταθή ένα φρύγανο σε μεγάλη φωτιά, παρά η φύσις της αμαρτίας στη δύναμι της αγάπης.
Αυτήν να φυτεύσουμε στις ψυχές μας, για να σταθούμε μαζί με τους αγίους.
Διότι όλοι οι άγιοι ευηρέστησαν το Θεό με την αγάπη στους άλλους.
Ε.Π.Ε. 22,240

Παύλος, μανικός της αγάπης
Ο πόθος του Παύλου ήταν πραγματικό δείγμα θερμής αγάπης, με το να επιθυμή και να τους δη και να τους ακούση και να τους μιλήση•
κάτι, που θα συνέβαλλε σε πολλά... Διότι ήταν ένας μανιώδης εραστής, ασυγκράτητος και ανυπόμονος στην αγάπη.
Ε.Π.Ε. 22,404

αμοιβαία
Όταν μάθη ο αγαπών, ότι το ξέρει αυτό ο αγαπώμενος, πολύ ενισχύεται και παρηγορείται.
Ε.Π.Ε. 22,432

όλους τους περιλαμβάνει
Αυτό είναι πράγματι γνώρισμα της αγάπης, που συμφωνεί με το θέλημα του Θεού, το ν’ αγκαλιάζη όλους.
Αν όμως τον τάδε τον αγαπάς, τον τάδε δεν τον αγαπάς, αυτή η αγάπη συμφωνεί με τις θελήσεις των ανθρώπων.
Αλλά η αγάπη των χριστιανών δεν είναι τέτοια.
Ε.Π.Ε. 22,438

και, στην πόρνη
Η πλεονεξία και η μοιχεία και ο φθόνος και οι επιθέσεις και όλα τα παρόμοια κακά μπορούν ν’ αναχαιτιστούν με την αγάπη προς τους άλλους.
Η πορνεία όμως, πώς; Εγώ, λοιπόν, είπα, ότι κι αυτό το κακό μπορεί η αγάπη να το σταματήση.
Αν κάποιος αγαπά την πόρνη, θα προσπαθήση κι αυτήν να την απομακρύνη απ’ τους άλλους άντρες,
και ο ίδιος να μη προστεθή στον κατάλογο των αμαρτανόντων με την πόρνη.
Το να πορνεύη κανείς με την πόρνη είναι γνώρισμα ανθρώπου, που μισεί.
Το ν’ απομακρύνη όμως αυτήν απ’ την απαίσια πράξι, αυτός είναι δείγμα αληθινής αγάπης.
Ε.Π.Ε. 22,440

αυτονόητη
Είναι τόσο αναγκαία η αγάπη, ώστε ούτε διδασκαλία χρειάζεται, αφού τα πολύ σπουδαία είναι φανερά σε όλους (αυτονόητα).
Ε.Π.Ε. 22,468

πάνω από όλους o Θεός
Επειδή και οι άντρες αγαπάνε τις γυναίκες περισσότερο απ’ το Θεό και οι γυναίκες προτιμούν τους άντρες περισσότερο απ’ το Θεό,
γι’ αυτό ό Θεός, και χωρίς να το καταλαβαίνουμε, μας τραβά ο δικός Του πόθος.
Μην αγαπάς τον άντρα σου πάνω απ’ το Θεό, και δεν θα αισθανθής ποτέ τη χηρεία.
Έχεις προστάτη Εκείνον, που μας αγαπά περισσότερο από όλους και είναι και Αθάνατος.
Ε.Π.Ε. 22,476

ίση πρός όλους
Δες αγάπη! Δεν αγαπούσαν (οι χριστιανοί) τον ένα μόνο κι όχι τον άλλον. Ήταν ίση η αγάπη τους πρός όλους.
Ε.Π.Ε. 23,24

(Χρυσοστομικό Λεξικό, αρχ. Δανιήλ Αεράκη, Τόμος Α΄, σελ. 46-48)

Η ΑΓΑΠΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

"Ο Έρως της βοσκοπούλας και ο Έρως του Χριστού "

Κάποιο απόγευμα βρισκόμουν στα Καλλίσια με το Γέροντα, που είχε πληροφορηθεί ότι έφθασε στην Αθήνα για ομιλία αγιορείτης Ηγούμενος Μονής.
Μου είπε, πως πολύ θέλει να αναπνεύσει αγιορείτικο αέρα, εννοώντας ομιλία αγιορείτικη. Με φιλικό αυτοκίνητο κατεβήκαμε στον Άγιο Νικόλαο,
επί της οδού Ασκληπιού. Η αίθουσα ήταν ασφυκτικά γεμάτη κυρίως, από φοιτητές και φοιτήτριες. Πρώτος μίλησε ένας θεολόγος, που ανέπτυξε, αρκετά καλά, πατερικές θέσεις πάνω σε σύγχρονα προβλήματα.
Κατόπιν δόθηκε ο λόγος στον αγιορείτη Ηγούμενο, ο οποίος ανέβασε κατακόρυφα την πνευματική ατμόσφαιρα.
Όταν τελείωσε, ένας φοιτητής είχε την έμπνευση να παρακαλέσει να τους πει δυο λόγια ο π. Πορφύριος,
που τον διέκρινε να κάθεται σκυφτός σε μία γωνιά.
Πολλοί επιδοκίμασαν την πρόταση. Ο π. Πορφύριος φάνηκε θορυβημένος, είπε ότι δεν μιλά σε δημόσιες συγκεντρώσεις,
αλλά προ της "φωνής του λαού" αναγκάσθηκε να πει,
με ασθενική φωνή πού μόλις ακουγόταν: "Εγώ δεν μιλώ, μόνο παρακαλώ το Θεό να φωτίσει τον υποτακτικό του (εννοώντας τον Ηγούμενο) να τα πει καλά".
Τα παιδιά όμως δεν αρκέσθηκαν σ' αυτό• ζητούσαν να ακούσουν περισσότερα.
Τότε ο π. Πορφύριος ρώτησε: "Τι θέλετε να σας πώ;" Τα παιδιά απάντησαν: "Πώς θα μπορέσουμε να ζήσουμε σήμερα την αληθινή χριστιανική ζωή;"
Και ο π. Πορφύριος άρχισε να μιλά αργά αργά :
"Πολλοί λένε ότι η χριστιανική ζωή είναι δυσάρεστη και δύσκολη• εγώ λέω ότι είναι ευχάριστη και εύκολη,
αλλά απαιτεί δύο προϋποθέσεις: Ταπείνωση και αγάπη". Τα παιδιά- που πολλά από αυτά κρατούσαν σημειώσεις- ρώτησαν:" Πώς θα μπορέσουμε Γέροντα, ν' αποκτήσουμε ταπείνωση και αγάπη;"
Τότε ο Γέροντας απάντησε: "εν παραβολαίς", μ' εκείνη την αμίμητη αφηγηματική του χάρη:
"Θα σας πώ, παιδιά, μία ιστορία: Ήταν κάποτε μία βοσκοπούλα, που ζούσε στο βουνό και έβοσκε πρόβατα. Όλη την ημέρα κοπίαζε να βοσκήσει καλά τα πρόβατα,
να τα ποτίσει, να τα φυλάξει από τα αγρίμια και το βράδυ να τα φέρει πίσω στο μαντρί, να τ' αρμέξει και να τα τακτοποιήσει.
Και όταν προχωρούσε η νύχτα και οι γονείς της κοιμόνταν, αυτή αν και κατάκοπη, πηδούσε κρυφά το φράχτη του μαντριού και έτρεχε μέσα στο σκοτάδι, ανάμεσα από βράχια, από αγκάθια,
κι έφθανε στην αντικρινή ράχη, για να συναντήσει ένα βοσκόπουλο που αγαπούσε.
Κι όταν τον συναντούσε ήταν πολύ χαρούμενη, παρά τους κόπους και τις θυσίες της• και μάλιστα επειδή η συνάντηση με τον αγαπητικό της κόστιζε κόπους και θυσίες, ήταν πιο χαρούμενη.
Να με συμπαθάτε, που καλόγερος εγώ, σας μιλάω για αγαπητικούς, αλλά το κάνω για να με καταλάβετε καλύτερα τί θέλω να πω.
Έτσι και η ψυχή πρέπει να έχει τον αγαπητικό της το Χριστό, για να είναι ευχαριστημένη όπως και η βοσκοπούλα που ερωτεύθηκε τον βοσκόπουλο.
Και τί είναι οι ανθρώπινοι έρωτες μπροστά στο θείο έρωτα; Περαστικοί και απατηλοί• ενώ ο θείος έρωτας είναι αιώνιος και αληθινός.
Η ψυχή που είναι ερωτευμένη με τον Χριστό, είναι πάντα χαρούμενη και ευτυχισμένη οτιδήποτε κι αν τη συμβεί, όσους κόπους και θυσίες κι αν της κοστίσει ο θείος έρωτας της.
Και μάλιστα όσο πιο πολύ κοπιάζει και θυσιάζεται χάριν του αγαπημένου της Χριστού, τόσο πιο πολύ ευτυχισμένη αισθάνεται.
Η ψυχή ερωτεύεται τον Χριστό όταν γνωρίζει και εφαρμόζει τις εντολές Του.
Όταν η ψυχή ερωτευθεί τον Χριστό, αγαπάει και τους ανθρώπους, δεν μπορεί να τους μισήσει.
Στην ψυχή που είναι ερωτευμένη με τον Χριστό δεν μπορεί να μπει ο διάβολος.
Όπως τώρα σε αυτή την αίθουσα που βρισκόμαστε: Ας πούμε ότι είμαστε όλοι καλοί.
Αν, κάποια στιγμή, εμφανιστούν στην πόρτα μερικοί κακοί άνθρωποι και θελήσουν να μπουν μέσα, δεν θα μπορέσουν, γιατί η αίθουσα είναι γεμάτη από μας.
Έτσι και στην ψυχή, που όλος ο χώρος της είναι κατειλημμένος από το Χριστό,
δεν μπορεί να μπεί και να κατοικήσει ο διάβολος, όσο κι αν προσπαθήσει, διότι δεν χωράει, δεν υπάρχει κενή θέση γι' αυτόν.
Μ ' αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουμε να ζήσουμε την αληθινή χριστιανική ζωή."
Τα παιδιά ενθουσιάστηκαν με την απλή, μα υποβλητική διδασκαλία του Γέροντα.
Μερικές ημέρες αργότερα, βρισκόμουν και πάλι κοντά στο Γέροντα, στα Καλλίσια.
Του είπα, μεταξύ άλλων, για το πόσο ευχαριστήθηκαν τα παιδιά με εκείνη τη διδασκαλία του για τη βοσκοπούλα, αλλά και όσοι άλλοι την άκουσαν από διηγήσεις τρίτων.
Ο γέροντας χάρηκε και είπε: " Έ, πού να τα πάρει η ευχή τα παιδιά, μωρέ• εγώ δεν μιλάω σε αίθουσες, σε κόσμο.
Αυτά με ανάγκασαν. Ξέρεις αυτή η βοσκοπούλα ερχόταν σε μένα και εξομολογείτο.
Έτσι γινόταν, όπως τα είπα. "Γέροντα, του είπα, ώστε είναι αληθινή αυτή η ιστορία με τη βοσκοπούλα;"
Κι ο Γέροντας : "Ναι, είναι αληθινή".
Μου έκανε εντύπωση το πόσο πετυχημένα ο Γέροντας χρησιμοποιούσε, παραβολικά, περιστατικά της καθημερινής ζωής, για να κάνει μ' αυτά, αντιληπτές τις αναγωγές του στη ζωή της αιωνιότητας.
Ο Γέροντας μιλώντας για το θείο έρωτα και για την αγάπη στον άνθρωπο, είχε τη διάκριση να αποφεύγει την αιρετική απομόνωσή τους.
Δεν μιλούσε μόνο για θείο έρωτα ή μόνο για ανθρώπινη αγάπη, γιατί στην πρώτη περίπτωση θα φθάναμε στην αποπνευματοποιημένη αποξένωση από τον άνθρωπο και τελικά από το Θεό,
και στη δεύτερη στην ουμανιστική αποξένωση από το Θεό και τελικά από τον άνθρωπο.
Ο Γέροντας πάντοτε προέβαλε την ορθόδοξη σύνθεσή τους, με τη μορφή της κάθετης και οριζόντιας, σταυρικής διάστασης, της αγάπης μέσα στο σώμα της Εκκλησίας.
Και αυτό το έκανε όχι κηρυκτικά και αφηρημένα, αλλά διαλεκτικά και συγκεκριμένα, μέσα από επίκαιρα γεγονότα της προσωπικής ζωής του καθενός .
[ Γ. 42-6 ]

( Ανθολόγιο Συμβουλών, Άγιος Πορφύριος, σελ.47-50 )

Άψογη παράσταση. 

(Στοχασμοί περί καλού και κακού, Αγ. Νικολάου Βελιμίροβιτς, σελ. 21-22).

Πόσο πολύ έχω ταλαιπωρηθεί από τους λογισμούς! Λογισμοί κάθε είδους, με μορφή χιονοστιβάδων που με τάραζαν και με εξουθένωναν τόσο πολύ! Από μια απλή κουβέντα ή μια απλή χειρονομία ή από το τίποτα, ο διάβολος μού έπαιζε ολόκληρες ταινίες που έπαιζαν μέσα μου ολόκληρες μέρες και μήνες… Κάποια στιγμή, δεν ξέρω πώς έγινε και γιατί, αυτές οι ταινίες σταμάτησαν! Είχα ησυχία του νου και ένιωθα υπέροχα και γαλήνια σαν να είχα αποφυλακισθεί…
Μέσα σ’αυτήν την ησυχία, επειδή ήξερα ότι ο διάβολος αλλά και το μυαλό μου από μόνο του θα ‘ξαναχτυπήσουν’ κάποια στιγμή, προετοιμάστηκα. Σκέφτηκα , αφού το μυαλό μου είναι τόσο σινεφίλ, ας του δείχνω εγώ ταινίες που θέλω. Όταν ο λογισμός μου μού λέει ότι αποκλείεται να σωθώ, σκέφτομαι αμέσως το Έλεος του Κυρίου μας και τη Ζωή Του, τα Πάθη Του και την Ανάσταση Του! Σκέφτομαι πόσοι αμαρτωλοί σαν και μένα σώθηκαν και αγίασαν με τη Χάρη του Τριαδικού μας Θεού! Και έτσι φεύγουν οι σκοτεινοί λογισμοί της απελπισίας!
Όταν άλλος λογισμός μου λέει ‘ τί φοβερός χριστιανός είσαι, είσαι σχεδόν άγιος!’ τότε αμέσως παίζω μια πολύωρη ταινία με τα πάθη μου και τις αμαρτίες μου που τελειωμό δεν έχουν… ύστερα από αυτή την προβολή οι λογισμοί υπερηφάνειας μόνο γέλιο μπορούν να μου προκαλέσουν! Όταν έχω λογισμούς καχυποψίας απέναντι στους ανθρώπους, ιδίως αυτούς που αγαπώ περισσότερο, όταν ο διάβολος μου λέει ‘ κοίτα, αυτός σε αδίκησε, σε περιφρονεί, θέλει το κακό σου’, τότε παίζω το φιλμ με τις ευεργεσίες που μου έχει κάνει αυτός ο άνθρωπος, το πόσο αγαπάει το Χριστό, τις αρετές του και πόσα καλά πράγματα έχει κάνει κρυφά από όλους! Έτσι γεμίζει από αγάπη η καρδιά μου γι’αυτόν και λέω ‘Μα αυτός είναι άγιος… αποκλείεται να έκανε κάτι κακό! Κι αν έκανε τί πειράζει; Αναμάρτητος είναι μόνο ο Χριστός!’
Και έτσι δε βγαίνω από την Αγάπη του Χριστού! Και σε κάθε περίσταση, όταν βλέπω ότι αρχίζουν οι σκοτεινοί λογισμοί, στρέφω αλλού την προσοχή μου. Λέω μέσα μου ‘ Βλέπεις, σταμάτησες να σκέφτεσαι το Χριστό και σου ήρθαν κακοί λογισμοί! Νου μου μπες πάλι στο ασφαλές λιμάνι σου, στην Αγκαλιά του Χριστού!’ Αυτή η προβολή των ταινιών, της πνευματικής παραγωγής, είναι κατάλληλη για όλους και διαφυλάττουν την πνευματική μας υγεία και την ειρηνική σχέση μας με το Χριστό, τους συνανθρώπους μας και τον εαυτό μας. Εμένα προσωπικά πολύ με έχουν βοηθήσει να εκπαιδεύσω το μυαλό μου να μην τρέφεται με σκουπίδια αλλά με υγιεινά, ώσπου να φτάσω στο στάδιο της ησυχίας, όπου το μυαλό μου, κορεσμένο πια από εικόνες, αναπαύεται ελεύθερο στη μνήμη του Θεού! (Κ.Δ.Κ).

Η φιλομάρτυς Κλεοπάτρα. 

Όταν αυτοκράτορας στη Ρώμη ήταν ο Μαξιμιανός, μαρτύρησε στην Αίγυπτο γύρω στα 304 ο άγιος Ούαρος, νέος ακόμη αξιωματικός κάποιας ρωμαϊκής λεγεώνας. Ζηλωτής χριστιανός, συνελήφθη μέσα στις φυλακές που πήγαινε κρυφά, για να ανακουφίζει και να δίνει θάρρος στους μάρτυρες. Ήρθε έτσι και η δική του σειρά να χύσει το αίμα του για την αγάπη του Χριστού. Στον τόπο μαρτυρίου του βρέθηκε, σταλμένη από τη θεία πρόνοια, μια πολύ ευσεβής χριστιανή, η Κλεοπάτρα. Ήταν χήρα, αλλά πλουσιωτάτη κι είχε κοντά της τον μικρό μοναχογιό της. Η ευγενής κυρία παρακολούθησε με βαθύ πόνο τα σκληρά βασανιστήρια, που έκαναν στο νέο για να αρνηθεί την πίστη του. Όταν έμεινε πια άψυχο το μαρτυρικό σώμα, η Κλεοπάτρα έδωσε πολλά χρήματα στους δημίους και το πήρε. Με μεγάλη ευλάβεια το μετέφερε στο αρχοντικό της και το έθαψε.

Ύστερα από λίγα χρόνια, όταν βασίλεψε ο Μ. Κωνσταντίνος και σταμάτησαν οι διωγμοί εναντίον των χριστιανών, η Κλεοπάτρα άφησε την Αίγυπτο για να γυρίσει πίσω στη Παλαιστίνη, και πήρε μαζί της το λείψανο του μάρτυρος, σαν πολύτιμο θησαυρό. Εκεί ξόδεψε ένα μεγάλο μέρος από την περιουσία της και έκτισε μεγαλοπρεπέστατη εκκλησία στο όνομα του αγίου Ουάρου και αφιέρωσε σε αυτή το τίμιο λείψανο που φύλαγε μέσα σε ολόχρυση λάρνακα.
Όταν ήταν πια όλα έτοιμα, προσκάλεσε τον επίσκοπο και τους κληρικούς της επαρχίας για τα εγκαίνια. Ύστερα από τη θεία λειτουργία, φιλοξένησε όλους τους πιστούς και τους έστρωσε πλούσιο τραπέζι. Η χήρα μαζί με τον νεαρό γιό της, περιποιήθηκαν με τα ίδια τους τα χέρια όλους τους προσκαλεσμένους, χωρίς να βάλουν ψωμί στο στόμα τους. Σα νύχτωσε και το σπίτι άδειασε από τον κόσμο, τσακισμένος από την κούρση ο νέος, πήγε στο δωμάτιό του να ξεκουραστεί. Σε λίγο πήγε και η μητέρα να του πάει φαγητό. Τον βρήκε όμως να καίγεται στον πυρετό! Ανήσυχη του έκανε τις περιποιήσεις που ήξερε, ξεχνώντας την πείνα και την κούρασή της. Αλλά όσο περνούσε η ώρα ο πυρετός ανέβαινε και πριν προφτάση να έρθει ο γιατρός, ο νέος ξεψύχησε στην αγκαλιά της μάνας. Αλλόφρονη εκείνη από την απροσδόκητη συμφορά, σήκωσε το νεαρό σώμα και το πήγε στην εκκλησία του μάρτυρος. Το ακούμπησε πάνω στη λάρνακα των λειψάνων και πέφτοντας στα γόνατα, ξέσπασε σε σπαρακτικό θρήνο. Με πονεμένα λόγια θύμιζε στον μάρτυρα, σαν να τον είχε μπροστά της, όσα είχε κάνει για χάρη του και απαιτούσε από αυτόν να κάνει ό,τι ο Ελισσαίος για τη Σωμανίτιδα, να αναστήσει δηλαδή τον γιό της!

Ανάμεσα στα δάκρυά της και στ’ αναφυλλητά, συντριμμένη από τον πόνο και τον κόπο, αποκοιμήθηκε. Είδε τότε ένα θαυμάσιο όνειρο, που παρηγόρησε τη μητρική καρδιά της.
Άνοιξε μπροστά στα μάτια της ο ουρανός, και μέσα από φως υπέρλαμπρο παρουσιάσθηκε ο μάρτυς του Χριστού, στεφανωμένος μ’ ολόχρυσο στεφάνι! Κρατούσε από το χέρι, σαν φίλος τον φίλο του, τον γιο της χήρας, που φορούσε κι αυτός ολάνθιστο στεφάνι στο όμορφο κεφάλι του.
-Μη με κατηγορείς για αγνωμοσύνη, Κλεοπάτρα, της είπε ο μάρτυς με γλυκύτητα. Θυμάσαι πόσες φορές γονατιστή μπροστά στα λείψανά μου, γύρευες χάριτες για το παιδί σου; Τι ποιο μεγάλο χάρισμα μπορούσα να του ανταποδώσω από τούτη τη δόξα που βλέπεις; Αν ύστερα από αυτό, εξακολουθείς να τον γυρεύεις κοντά σου, είναι ελεύθερος να έρθει.
Και γυρίζοντας στο νεό, του έδειξε την πονεμένη μητέρα του.
-Φίλε μου μπορείς να πας μαζί της.
Εκείνος όμως έπεσε στην αγκαλιά του μάρτυρος, σαν να μην ήθελε ποτέ να τον αποχωρισθεί, και στρέφοντας στη μητέρα του ελαφρά το κεφάλι, της είπε:
-Επιμένεις λοιπόν να μου στερήσεις αυτή την ευτυχία; Θέλεις ποτέ να με ξαναφέρεις από τα αιώνια στα πρόσκαιρα κι από τη χαρά στη λύπη; Πάψε, μητέρα, να πενθείς και ετοιμάσου να μας συναντήσεις.

Βάλσαμο παρηγοριάς χύθηκε στην πληγωμένη καρδιά της χήρας, ύστερα από την οπτασία. Αφού έθαψε το παιδί της στην καινούργια εκκλησία, μοίρασε στους φτωχούς όλη την περιουσία της, φόρεσε ταπεινά ρούχα και έμεινε κοντά στον τάφο του μάρτυρος και του παιδιού της. Επτά ολόκληρα χρόνια περιποιήθηκε τον ναό και πέθανε με φήμη αγίας.
(Γεροντικόν)

(Χαρίσματα και Χαρισματούχοι, Ι. Μονή Παρακλήτου, τόμος Β΄, σελ. 18-21).

Προετοιμασία για την μοναχική ζωή. 

Έκτοτε άρχισε να αγωνίζεται με περισσότερο ζήλο και να σκέπτεται έντονα το θέμα της αφιερώσεώς του στον Θεό. Πήγε στην Μητρόπολη Ιωαννίνων και ρώτησε τον Πρωτοσύγκελλο, αν μπορούσε σε εκείνη την ηλικία να γίνη μοναχός. Εκείνος του απάντησε: «Τώρα δεν μπορείς· αργότερα, να μεγαλώσης». Ήταν τότε δεκαπέντε ετών.
Είχε υψηλή ιδέα για τον μοναχισμό και προετοιμαζόταν όσο το δυνατόν καλύτερα. Ζούσε και αγωνιζόταν σαν μοναχός. Σε όσους του πρότειναν συνοικέσια, τα ξέκοβε μια και καλή· «εγώ θα γίνω καλόγηρος», απαντούσε. Σ’ ένα γάμο ο πατέρας του, του ευχήθηκε «και στην χαρά σου». Από τότε δεν του ξαναφίλησε το χέρι, όχι από έλλειψη σεβασμού, αλλά ως σιωπηρή διαφωνία, δείχνοντας ότι δεν επιθυμούσε να πραγματοποιηθή η ευχή του, αλλά η προφητεία του οσίου Αρσενίου. Για τον Αρσένιο ένας δρόμος ανοιγόταν μπροστά του, η αγγελική ζωή των μοναχών.
Σιγά-σιγά το συνειδητοποίησαν οι δικοί του. Δεν χρειαζόταν άλλωστε να τους πείση με λόγια. Η ζωή και οι αγώνες του ήταν απόδειξη των αναζητήσεων του, και έδειχναν τι έμελλε να γίνη ο χαριτωμένος νέος.
Σύχναζε τον ελεύθερο χρόνο του στο εξωκκλήσι της άγιας Βαρβάρας και συναναστρεφόταν άλλους ευλαβείς νέους. Ανάμεσά τους ήταν ο μετέπειτα Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Όρους π. Παύλος Ζησάκης, και ο π. Κύριλλος Μάνθος, Γέροντας του Κελλιού αγίου Νικολάου Μπουραζέρι, στο Άγιον Όρος. Κάθε ημέρα διάβαζαν ακολουθία. Το απόγευμα έκαναν Εσπερινό, Απόδειπνο με Χαιρετισμούς και ύστερα μελετούσαν την Αγία Γραφή και βίους Αγίων.
Επειδή δεν υπήρχαν στην περιοχή του μοναστήρια επανδρωμένα, ο Αρσένιος αναζητούσε εναρέτους γέροντες πιο μακρυά. Κάποτε πήγαν με τον μετέπειτα π. Παύλο Ζησάκη και γνώρισαν τον π. Ιάκωβο Μπαλοδήμο. Έλεγε ο Γέροντας ότι ήταν άγιος άνθρωπος και άριστος Πνευματικός, και διηγείτο πολλά αξιοθαύμαστα γι’ αυτόν.
Ο Αρσένιος προσπαθούσε να συνηθίση τις συνθήκες της μοναχικής ζωής. Προτιμούσε τα άνοστα φαγητά. Δεν έβαζε αλάτι στο φαγητό, για να μην πίνη πολύ νερό. Έπλενε τα ρούχα του ο ίδιος. Δεν άφηνε την μητέρα και τις αδελφές του να τα πλένουν.
Μια περίοδο που πήγαινε με τα αδέλφια του και εργαζόταν στα χωράφια, σε ένα σημείο τους άφηνε να προχωρήσουν και αυτός παρέμενε πίσω. Από περιέργεια τον παρατήρησαν κρυφά και τι να δουν! Έβγαζε τα παπούτσια του και ξυπόλυτος περνούσε τρέχοντας ένα χωράφι με κομμένο τριφύλλι. Ήταν σαν να έτρεχε πάνω σε λεπτά καρφιά. Το κομμένο τριφύλλι τρυπούσε τα πόδια του και έμπαινε μέσα στις σάρκες. Αιμάτωναν τα πέλματα των ποδιών του. Υπέμενε όμως με χαρά τον πόνο μιμούμενος τους Μάρτυρες, όπως διάβαζε στα Συναξάρια, προσπαθώντας να γίνη και αυτός συγκοινωνός και συμμέτοχος των παθημάτων τους. Με τέτοιο μαρτυρικό φρόνημα και θείο έρωτα ήταν πυρακτωμένη η παιδική του ψυχή.
Είχε συνήθεια μια ημέρα την εβδομάδα να ανεβαίνη στο βουνό. Εκεί στην ησυχία περνούσε με νηστεία, προσευχή, μελέτη και μετάνοιες. Τον είλκυε η ησυχία και επιθυμούσε να αξιωθή να ζήση όπως οι ασκητές και οι ερημίτες. Μαζί του κρατούσε τον Σταυρό. «Είχα τέτοια πίστη τότε, που ανέβαινα στο βουνό με τον Σταυρό, που δεν φοβόμουν τίποτε».
Ο Ραφαήλ, ο μεγαλύτερος του αδερφός, βλέποντας τον να επιδίδεται σε μεγάλους αγώνες, προσπαθούσε να τον εμποδίση. Αλλά ενώ μέχρι την ηλικία των δεκαπέντε ετών δεχόταν σιωπηλά την κηδεμονία του, τώρα «ύψωσε ανάστημα» και αντέδρασε. Έκτοτε δεν τόλμησε να τον εμποδίση. Αργότερα, όταν τον συνάντησε ως μοναχό, του ζήτησε συγχώρεση. Οι γονείς όμως χαίρονταν και καμάρωναν τον Αρσένιο. Επειδή είχαν ευλάβεια, καταλάβαιναν τους αγώνες του και δεν ανησυχούσαν.
Ο Αρσένιος δεν αγωνιζόταν μόνο με νεανικό ενθουσιασμό, αλλά και με γεροντική σύνεση. Συνώδευε τις ασκήσεις του με πολλή προσοχή και αυτοέλεγχο· κάθε ημέρα εξέταζε τον εαυτό του τι έκανε, πώς μίλησε, αν πλήγωσε κάποιον με την συμπεριφορά του.

(Βίος Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου, ιερομ. Ισαάκ, σελ. 53-55).

265-     ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ. Ο άνθρωπος είναι από δυο απόψεις προτελευταίος. Είναι σχεδόν έσχατος στην κλίμακα, που κατεβαίνει προς το Τίποτε. Κι επίσης σχεδόν έσχατος σε κείνο, που ανεβαίνει προς τον Θεό.
            Δεν είμεθα παρά πηλός, αλλά αυτός ο πηλός πλάσθηκε από τα ίδια εκείνα χέρια, που δημιούργησαν το Σύμπαν.
            Είμεθα σκουλήκια και τροφή των σκουληκιών, αλλά με το λογικό μας ζυγίζουμε και μετράμε τα άστρα, που λάμπουν χιλιάδες χρόνια μακρυά μας.
            Κάτω από εμάς είναι τα άλογα κτήνη, αλλά πάνω μας στη μυστική κλίμακα, που υψώνεται από τη γη στον ουρανό, δεν υπάρχουν παρά οι άγγελοι (Τζοβάννι Παπίνι).
267-     ΑΝΟΗΤΟΙ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ. Ένας μύθος αναφέρει ότι σε μια συντροφιά από σκουλήκια έχει φθάσει η είδησις, ότι σε λίγο δυο πτώματα θα θάπτονταν στον τόπο τους. Το ένα κάποιου βασιλιά και το άλλο ενός ζητιάνου.
            Έθαψαν τα πτώματα και το συμπόσιο άρχισε. Ενώ έτρωγαν συζητούσαν μεταξύ των, ποιο τάχα να ήταν το σώμα του βασιλιά και ποιο του ζητιάνου. Μάταια όμως. Έτρωγαν από το ένα, δοκίμαζαν από το άλλο και δεν το κατόρθωναν να τα ξεχωρίσουν. Τότε πήρε το λόγο ένας γεροσκούληκας.
            -Τι ανόητοι που είναι οι άνθρωποι, ώστε να κάνουν διακρίσεις και να περιφρονή ο πλούσιος τον φτωχό, αφού, όταν πεθάνουν, ούτε τα σκουλήκια δεν κατορθώνουν να τους ξεχωρίσουν.

(Θησαυρός Γνώσεων και ευσεβείας, Υακίνθου Γρατιανουπόλεως, σελ.122-123 )

463.Ερώτηση
    Κάποιος φιλόχριστος ερώτησε τον ίδιο γέροντα, εάν πρέπει να πολυεξετάζει τα σχετικά με τα θεία μυστήρια• και εάν ο αμαρτωλός, όταν προσέρχεται σ’ αυτά, κατακρίνεται ως ανάξιος.
Απόκριση: Όταν προσέρχεσαι στα Άγια, πρόσεχε δεχόμενος το σώμα και το αίμα του Χρίστου, και πίστευε αδίστακτα ότι είναι αλήθεια. Το πώς είναι αλήθεια, μη το πολυεξετάζεις, σύμφωνα μ’ εκείνον που είπε, «λάβετε, φάγετε, διότι αυτό είναι το σώμα μου και το αίμα μου»• και αυτά μας τα έδωσε για συγχώρηση αμαρτιών. Αυτός που πιστεύει έτσι, ελπίζουμε ότι δεν κατακρίνεται• αυτός που δεν πιστεύει, ήδη έχει την κατάκριση. Επομένως να μη εμποδίσεις τον εαυτό σου να προσέλθει, επειδή τον κρίνεις ως αμαρτωλό, αλλά να γνωρίζεις ότι ο αμαρτωλός που προσέρχεται στο Σωτήρα, αξιώνεται συγχώρηση αμαρτιών, όπως βρίσκουμε στη Γραφή, σχετικά με εκείνους που προσήλθαν σ’ αυτόν με πίστη και άκουσαν τη θεία φωνή• «συγχωρούνται οι πολλές αμαρτίες σου». Εάν λοιπόν ήταν άξιος να προσέλθει σ’ αυτόν, δεν θα είχε αμαρτίες• επειδή ήταν αμαρτωλός και χρεώστης, πήρε συγχώρηση των οφελημάτων. Και άκουσε και τον ίδιο τον Κύριο που λέγει• «δεν ήρθα να σώσω δικαίους, αλλά αμαρτωλούς»• και πάλι, «δεν έχουν ανάγκη ιατρού οι υγιείς αλλά οι ασθενείς». Θεώρει λοιπόν τον εαυτό σου αμαρτωλό και ασθενή και πρόσελθε σ’ εκείνον που μπορεί να σώσει αυτόν που βρίσκεται στην απώλεια.
    ... Η εντολή πάλι να τους εμποδίζει κάνεις (από την Θεία Κοινωνία) σύμφωνα με τον άγιο Ιωάννη (τον Χρυσόστομο), εννοούσε με διδασκαλία και επιτίμηση, σχετικά με την κρίση και κόλαση• διότι δεν είπε να τους ωθήσεις, ούτε να τους κόψεις από την Εκκλησία, αφού ούτε ο Ιησούς έκανε κάτι τέτοιο στον Ιούδα. Εάν όμως μείνουν στα ίδια πταίσματα και προσέρχονται με αδιαντροπιά, γίνονται αυτοκατάκριτοι, αποχωρίζοντας τους εαυτούς τους από τη δόξα του Θεού. Τους αμαρτωλούς που προσέρχονται στα άγια μυστήρια σαν τραυματισμένοι και χρειαζόμενοι έλεος, τους θεραπεύει ο Κύριος και τους κάνει άξιους των μυστηρίων του, αυτός που είπε, «δεν ήρθα να καλέσω δικαίους, αλλά αμαρτωλούς σε μετάνοια», και πάλι, «δεν έχουν ανάγκη ιατρού οι υγιείς, αλλά οι άρρωστοι».
    Πάλι όμως λέγω εκείνο που έλεγε ο άγιος Ιωάννης, η εμπόδιση των αμαρτωλών από τα άγια μυστήρια είναι η μαρτυρία της συνειδήσεως τους ότι είναι αξιοκατάκριτοι• διότι «αυτός που τρώγει και πίνει ανάξια τρώγει και πίνει κρίμα για τον εαυτό του», και αυτός είναι απομακρισμένος από την Εκκλησία του Θεού• διότι δεν έλαβε τίποτε, παρά μόνο κρίμα. Και γι’ αυτό είπε, να μη τους κόψουμε, για να αποφασίσουν μόνοι τους• κανένας δεν μπορεί να πει τον εαυτό του άξιο της μεταλήψεως• αλλά ότι είμαι ανάξιος και πιστεύω ότι αγιάζομαι όταν μεταλαμβάνω. Και γίνεται σ’ αυτόν έτσι σύμφωνα με την πίστη του με τη βοήθεια του Ιησού Χριστού του Κυρίου μας...
(Βαρσανουφίου Έργα, ΕΠΕ, Φιλοκαλία, τομ. 18B, σελ.403-405. 407-409)

του Χριστού
Ο Χριστός, φανερώνοντας την αληθινή ανθρώπινη του φύσι, δακρύζει ήρεμα, και προς το παρόν αναβάλλει το θαύμα (του Λαζάρου)... Φανερώνει εκείνο, που ήταν, δηλαδή, την ανθρώπινη φύσι. Δακρύζει και ταράζεται προσωρινά. Διότι το πένθος γνωρίζει να αναδεικνύη τα αγαθά πάθη.
Ε.Π.Ε. 14,204
για την αμαρτία
Όταν αμαρτήσης, τότε μόνο να στενάξης βαθειά, τότε να δακρύσης και να κλάψης. Δεν εμποδίζω στην περίπτωσι αυτή το θρήνο, μάλλον και τον συνιστώ. Αλλά και τότε με μέτρο το πένθος, και αυτό το λέω, διότι υπάρχει επάνοδος με τη μετάνοια και συγχώρησις.
Ε.Π.Ε. 18α,580
νουθεσίες
Ανάγκη θρήνων, κάτι που κάνουν και οι προφήτες, όταν βρίσκωνται σε αδιέξοδα. Είναι και αυτό σπουδαίο μέσο θεραπείας, όχι μόνο να συμβουλεύουμε, αλλά και να κλαίμε.
Ε.Π.Ε. 20,334
και κραυγή του Ιησού
Τι θέλει να πη το χωρίο, ότι ο Ιησούς προσευχήθηκε με δάκρυα και κραυγή δυνατή; Το Ευαγγέλιο δεν λέει πουθενά, ότι ο Ιησούς προσευχήθηκε με δάκρυα, ούτε ότι έβγαλε δυνατή φωνή. Επομένως στην περίπτωσι που αναφέρει ο Παύλος, έχουμε συγκατάβασι. Δεν αρκέστηκε να πη ότι προσευχήθηκε, αλλ' είπε, και με δυνατή φωνή.
Ε.Π.Ε. 24,400

(Χρυσοστομικό Λεξικό, αρχ. Δανιήλ Αεράκη, τόμος Β)