600-     ΤΟ ΞΕΧΑΣΜΕΝΟ ΚΟΥΤΙ. 

Σε μια εκκλησία ενός χωριού, τέσσερις αράχνες συναντήθηκαν κι άρχισαν ψιλή κουβέντα:
-Τι κακό το δικό μου, είπε η πρώτη. Δεν είμαι καθόλου τυχερή. Είχα υφάνει τον ιστό μου κάτω από μια κανδήλα και χθες το απόγευμα ήρθε ο κανδηλανάφτης και μου τον χάλασε.
-Εγώ, είπε η δεύτερη, έπαθα τα ίδια. Είχα κατασκευάσει το δικό μου πάνω στο μεγάλο βιβλίο που είναι πάνω στο βήμα, όταν ένας μαυροφορεμένος ήρθε να διαβάση και μου κατάστρεψε το έργο.
-Εγώ, πήρε το λόγο η τρίτη, είχα πλέξει τον ιστό μου κάτω από το αναλόγι. Ετοιμαζόμουν να ησυχάσω, όταν ήρθαν οι ψάλτες και αναγκάστηκα να φύγω.
-Ήμουν πιο τυχερή εγώ, λέγει τότε η τέταρτη, ξέρω, βλέπετε, και διαλέγω τα μέρη. Να, εκεί κάτω, στην πόρτα της εκκλησίας πηγαίνω και κρύβομαι στο  σκοτεινό άνοιγμα του κουτιού εκείνου που προορίζεται να δέχεται τις εισφορές των πιστών. Κάθε μέρα πολλοί περνούν. Τους φοβούμαι, είναι αλήθεια, μα κανένας ως τα σήμερα δεν έρριξε ούτε ένα βλέμμα στο έργο μου. Σας συμβουλεύω, λοιπόν, τη θέσι αυτή, γιατί είναι η πιο ασφαλής.

(Θησαυρός Γνώσεων και ευσεβείας, Υακίνθου Γρατιανουπόλεως, σελ. 273 )

Το 1969 ο άνθρωπος πάτησε στη σελήνη! Η προσελήνωση των ανθρώπων.
Όλος ο πλανήτης θαύμασε εντυπωσιασμένος με το θέαμα.
Τα Χριστούγεννα ο ίδιος ο Θεός πάτησε στη γη μας! Η προσγείωση του Θεού με σάρκα!
Λίγοι όμως θαυμάζουν αυτό το Μέγα Υπερθέαμα. Ένα βρέφος σε μία φάτνη!
Το ότι ο Θεός πάτησε στη γη μας, είναι απείρως σημαντικότερο και εντυπωσιακότερο από το ότι ο άνθρωπος πάτησε στη σελήνη!
Το ένα είναι ανθρώπινο επίτευγμα που δεν έσωσε κανέναν!
Το άλλο είναι θεϊκό μυστήριο που σώζει τον κόσμο!
Ο Νηλ Άρμστρονγκ πριν κάνει το πρώτο βήμα είπε: «Ένα μικρό βήμα για τον άνθρωπο, ένα γιγάντιο άλμα για την ανθρωπότητα».
Τα Χριστούγεννα έγινε ένα μικρό βήμα από το Θεό μας από τον ουρανό στη γη και ένα γιγάντιο άλμα για την ανθρωπότητα.
Κατέβηκε ο Θεός για να ανέβουμε εμείς όχι σε μία σελήνη, ούτε σε ένα διάστημα ή σύμπαν. Αλλά για να κάνουμε ένα γιγάντιο άλμα και να ανέβουμε από τη φθαρτή γη στην άφθαρτη Βασιλεία των Ουρανών! 

«Δεύτε οι ευλογημένοι»

μακαρία φωνή και δόξα

Και αν ακόμα προσθέσης μύριες κολάσεις, δεν μπορείς να περιγραψής επάξια το τι σημαίνει να εκπέσουμε μια για πάντα από τη μακάρια εκείνη δόξα, το να ακούσουμε από το στόμα του Χριστού, «δεν σας ξέρω», το να κατηγορηθούμε ότι Τον είδαμε πεινασμένο και δεν Τον ταΐσαμε. Φυσικά και θα ήταν προτιμότερο να δεχτούμε μύριους κεραυνούς, παρά να δούμε το ήρεμο εκείνο Πρόσωπο και το γαλήνιο εκείνο βλέμμα να μας αποστρέφεται, να μην ανέχεται να μας βλέπη. Ε.Π.Ε. 10,104

(Χρυσοστομικό Λεξικό, αρχ. Δανιήλ Αεράκη, τόμος Β, σελ.26)

597-     ΠΡΩΤΟΤΥΠΗ ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΗ. Όταν ο Πίος ο 10ος ήταν επίσκοπος της Μάντουας, ένα πρωί ένας φτωχός του χτύπησε την πόρτα ζητώντας ελεημοσύνη. Ο Επίσκοπος πήγε στην κουζίνα μα δε βρήκε τίποτε. Η αδελφή του έλειπε στην αγορά και είχε αφήσει την κατσαρόλα με το κρέας να βράζη. Τι να δώσει ο πονόψυχος Επίσκοπος; Δε χάνει καιρό, αρπάζει την κατσαρόλα και την δίνει στο φτωχό, που την παίρνει και φεύγει ευχαριστώντας.
            Σε λίγο φθάνει η αδελφή του Επισκόπου. Πηγαίνει στην κουζίνα και βλέπει ότι έλειπε η κατσαρόλα. Συγχυσμένη τρέχει στο γραφείο του αδελφού της, φωνάζοντας:
            -Μας έκλεψαν το κρέας από τη φωτιά.
            -Εξάπαντος η γάτα θα μας κατάφερε τη δουλειά, λέγει ο Επίσκοπος.
            -Ποια γάτα; απαντά εκείνη. Λείπει και η κατσαρόλα.
            Ο Επίσκοπος, για να καθησυχάση την αδελφή του, διηγείται τι είχε συμβή.
            -Μα τι θα φάμε το μεσημέρι; Δεν έχομε τίποτα άλλο.
            -Μη στενοχωριέσαι, λέγει ο Επίσκοπος. Θα βρούμε κανένα κομμάτι ψωμί και λίγο τυρί, αρκεί που ο φτωχός θα είναι ευχαριστημένος.

(Θησαυρός Γνώσεων και ευσεβείας, Υακίνθου Γρατιανουπόλεως, σελ. 272 )

56. Μερικές φορές, έχουμε την εντύπωσι ότι προσευχόμαστε θερμά, αλλά η προσευχή δεν φέρει στην καρδιά μας τους καρπούς της ειρήνης και της χαράς, τα πολύτιμα αυτά χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος. Γιατί; Ο λόγος είναι ότι, λέγοντας την προσευχή μας, δεν έχουμε ειλικρινά μετανοήσει για τα αμαρτήματα που μας βαραίνουν και με τα οποία λυπήσαμε τον Κύριο. Αν όμως τα θυμηθούμε με πόνο και συντριβή, τότε «η ειρήνη του θεού, η πάντα νουν υπερέχουσα» (Φιλιππ. δ’ 7) θα κατακλύση την καρδιά μας.
Στις προσευχές της Ορθοδόξου Εκκλησίας, υπάρχει μία απαρίθμησις αμαρτημάτων, αλλά όχι όλων. Συχνά λοιπόν συμβαίνει να μην αναφέρωνται ωρισμένα προσωπικά μας αμαρτήματα. Αυτά, πρέπει να τα φέρουμε μόνοι μας στον νου κατά τη διάρκεια της προσευχής μας. Να αναγνωρίζουμε έτσι τη σοβαρότητά τους και να νοιώθουμε ταπείνωσι και συντριβή. Αυτή είναι η προϋπόθεσις της καρποφόρου προσευχής.

57. Τα γνωρίσματα της αληθινής προσευχής είναι: αγάπη στον Θεό, άδολος καρδιά και απλότης. Πρέπει η προσευχή μας να γίνεται «εν πνεύματι», γιατί ο Θεός είναι πνεύμα και όχι σάρκα. Πρέπει η προσευχή μας να γίνεται «εν αληθεία», γιατί ο Θεός είναι αλήθεια. Τα ίδια ισχύουν και για την προσευχή που απευθύνεται στους Αγίους. Δεν πρέπει να τους επικαλήσαι με τα χείλη, αλλά μες από τα βάθη της ψυχής. Τότε θα σε εισακούσουν. Μη ξεχνάς ότι η Γραφή βεβαιώνει πως σάρκα και αίμα δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του θεού, αλλά το καθαρό πνεύμα που διακατέχεται από την αγάπη του Θεού (Α’ Κορ. ιε’ 50).

(Η εν Χριστώ ζωή μου - Αγ. Ιωάννου της Κροστάνδης, εκδόσεις Παπαδημητρίου, σελ. 41-42)

Ο Χριστός γεννάται, ας τον δοξάσετε·
Ο Χριστός έρχεται από τους ουρανούς, προϋπαντήστε τον·
Ο Χριστός βρίσκεται στη γη, υψωθείτε.
Ο άσαρκος παίρνει σάρκα. Ο Λόγος ενώνεται με την ύλη. Ο αόρατος γίνεται ορατός.
Εκείνος τον οποίον δεν μπορούσε να αγγίσει κανείς, μπορεί να ψηλαφηθεί.
Ο άχρονος αποκτά αρχή. Ο Υιός του Θεού γίνεται Υιός ανθρώπου.
Ας γεννηθούμε μαζί Του!
Ας εορτάσουμε επομένως όχι με δημόσιες πανηγύρεις, αλλά με τρόπο θεϊκό. Όχι με τρόπο κοσμικό, αλλά με τρόπο υπερκόσμιο.
Ο υπάρχων (ο Ων) δημιουργείται, ο αδημιούργητος πλάθεται,
και ο απεριόριστος περιορίζεται δια μέσου της νοεράς ψυχής, η οποία μεσιτεύει στη θεότητα και διά μέσου της υλικής φύσεως της σάρκας.
Εκείνος ο οποίος δίδει τον πλούτο, γίνεται πτωχός·
γιατί γίνεται πτωχός κατά το ότι παίρνει τη σάρκα μου, για να γίνω εγώ πλούσιος με τη θεότητά του.
Εκείνος ο οποίος είναι γεμάτος αδειάζει·
γιατί αδειάζει από τη δόξαν του για λίγο καιρό, για να γευθώ εγώ την πληρότητά του.
Ποιος είναι ο πλούτος της αγαθότητας; Ποιο είναι το μυστήριο που με περιβάλλει;
Έλαβα την θεία εικόνα και δεν τη φύλαξα.
Παίρνει τη σάρκα μου, και για να διατηρήσει την εικόνα, αλλά και για να κάνει αθάνατη τη σάρκα...
και να σεβαστείς την απογραφή, εξαιτίας της οποίας γράφτηκες στους ουρανούς·
και να σεβαστείς τη γέννηση εξαιτίας της οποίας λύθηκες από τα δεσμά της γεννήσεως·
και να τιμήσεις τη μικρή Βηθλεέμ, η οποία σε επανέφερε στον παράδεισο·
και να προσκυνήσεις τη φάτνη, χάρις στην οποία, ενώ δεν είχες την καθοδήγηση του λογικού, τράφηκες από το Λόγο.
Τρέξε μαζί με τον αστέρα και φέρε δώρα μαζί με τους μάγους, χρυσό σαν σε βασιλέα, λίβανο σαν σε Θεό και σμύρνα σαν σε νεκρό, που πέθανε προς χάρη σου. Δόξασε μαζί με τους ποιμένες, ύμνησε μαζί με τους αγγέλους, γίνε χορός δοξολογίας μαζί με τους αρχαγγέλους.

(Λόγος ΛΗ΄, «Εις τα Θεοφάνεια, δηλαδή τη Γέννηση του Σωτήρος», εκδόσεις ΕΠΕ, τ. 5^ος , σσ. 37-71, αποσπάσματα)

«Γιατί ξέρετε, βέβαια, την προσφορά του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος, ενώ ήταν πλούσιος έγινε φτωχός για χάρη σας, έτσι ώστε να πλουτίσετε εσείς με τη φτώχεια εκείνου»
Β’ Κορ. 8:9

    Ένας Κινέζος επιστήμονας, που πίστεψε στο Χριστό, συνήθιζε να μιλάει για την ανωτερότητα του Χριστιανισμού χρησιμοποιώντας την εξής παραβολή: «Κάποιος είχε πέσει μέσα σ’ ένα πολύ βαθύ, βρώμικο και σκοτεινό λάκκο. Προσπαθούσε να βγει, αλλά του ήταν αδύνατο. Ο Κομφούκιος πέρασε και τον είδε μέσα στο λάκκο και του είπε: «Καημένε άνθρωπε, αν με είχες ακούσει, δε θα έπεφτες ποτέ εκεί μέσα», κι έφυγε. Πέρασε μετά ο Βούδας, τον είδε μέσα στο λάκκο και του είπε: «Καημένε άνθρωπε, αν μπορούσες να μου δώσεις το χέρι σου θα σε βοηθούσα να βγεις», κι έφυγε. Κατόπιν πέρασε ο Ιησούς Χριστός, είδε τον άνθρωπο, πήδησε μέσα στο λάκκο, πήρε τον άνθρωπο στην αγκαλιά Του και τον έβγαλε από το λάκκο».
    Σ’ ευχαριστώ Σωτήρα μου Χριστέ που ήρθες στον κόσμο για να με βγάλεις από το βούρκο της αμαρτίας.
(Σ.Ι).

«Σμύρνα και αλόη και κασία ευωδιάζουν όλα τα ιμάτιά σου, όταν βγαίνεις από τα ελεφάντινα παλάτια, με τα οποία σε εύφραναν»
(Ψαλμ. 45:8)

    ΜΕ ΦΑΣΚΙΕΣ μέσα στην προστατευτική φάτνη της Βηθλεέμ, με λευκότερα από το χιόνι απαστράπτοντα ενδύματα στο Όρος της Μεταμόρφωσης, με ρούχα υπηρεσίας στο ανώγειο, με τα χλευαστικά βασιλικά ενδύματα στους στρατώνες του Ηρώδη, με τον άραφο χιτώνα που τον ύφαναν στοργικά χέρια, με τα λινά ρούχα που προσφέρθηκαν από αφοσιωμένες καρδιές για τον ενταφιασμό Του, ή με τη μεγαλόπρεπη λαμπρότητα του στέμματος με τα πολλά διαμάντια πάνω στο κεφάλι του. Αυτός είναι ο Θεός, ο Σωτήρας μας. Είναι ο Χριστός, ο Κύριός μας, Αυτός που μπορούμε να εμπιστευόμαστε, Αυτός που πρέπει να λατρεύουμε και να προσκυνούμε.
    Σωτήρα μας Χριστέ, Σ’ ευχαριστούμε που ήρθες στη γη, που έγινες άνθρωπος για χάρη μας, που ταπεινώθηκες για να υψώσεις εμάς. Που πέθανες Εσύ για να σώσεις εμάς από το θάνατο. Σ’ ευχαριστούμε, Κύριε, για τούτη τη συγκατάβασή σου και για τούτη τη σωτηρία. Αμήν.

(Εκδόσεις «Ο Λόγος»)

Μέ τήν καλή θέληση τοῦ Θεοῦ Πατέρα, ὁ μονογενής του Υἱός & Θεός Λόγος,
πού εἶναι στήν ἀγκαλιά τοῦ Θεοῦ Πατέρα & εἶναι ὁμοούσιος μέ τόν Πατέρα & τό Ἅγιο Πνεῦμα,
ὁ προαιώνιος καί ἄναρχος, ὄντας ἐξαρχῆς μέ τόν Θεό Πατέρα & Θεός ὁ ἴδιος,
ἔχοντας τή θεϊκή φύση,
χαμήλωσε τούς οὐρανούς & κατέβηκε κάτω στή γῆ·
ταπείνωσε, δηλαδή, τό ἀταπείνωτο ὕψος του χωρίς νά χάσει τή δόξα του
(αρχ.κείμενο: τὸ ἀταπείνωτον αὐτοῦ ὕψος ἀταπεινώτως ταπεινώσας)
& συγκαταβαίνει μέ ἀνέκφραστη & ἀκατάληπτη συγκατάβαση στούς δούλους του
-διότι αὐτό δείχνει ἡ κατάβασή του·και ὄντας τέλειος Θεός γίνεται τέλειος ἄνθρωπος
& πραγματοποιεῖ τό πιό πρωτάκουστο ἀπ' ὅλα τά καινοφανή, τό μοναδικό καινούργιο κάτω ἀπό τόν ἥλιο (αρχ.κείμενο: ἐπιτελεῖται τὸ πάντων καινῶν καινότατον, τὸ μόνον καινὸν ὑπὸ τὸν ἥλιον),
μέ τό ὁποῖο φανερώνεται ἡ ἄπειρη δύναμη τοῦ Θεοῦ.
Διότι, τί μεγαλύτερο ὑπάρχει ἀπό τό νά γίνει ὁ Θεός ἄνθρωπος;
(Έκδοσις ακριβής... παράγραφος 45)

54. Μην ξεχνάς ότι έχεις μέσα σου δύο ανθρώπους, τον «παλαιό» άνθρωπο και τον «καινούργιο». Ο πρώτος είναι σαρκικός, δέσμιος στα πάθη, ευήκοος στον Διάβολο. Του αρέσουν τα σαρκικά και θέλει να ζή υποχείριος σ’ αυτά. Αυτόν τον «παλαιό» άνθρωπο πρέπει να τον νεκρώσεις και να μην ακούς τις επικλήσεις του και τα παράπονά του. Ο άλλος, ο «καινούργιος», είναι ο πνευματικός άνθρωπος, ο άνθρωπος του Χριστού. Ζή εν Χριστώ. Στον Χριστό βρίσκει την ειρήνη και τη ζωή. Τίποτε άλλο δεν αγαπά σ’ αυτόν τον κόσμο όσο τον Χριστό. Τον πρώτο άνθρωπο δεν πρέπει να τον ακούμε, αλλά να τον περιφρονούμε, γιατί σκοπός του είναι η απώλειά μας. Τον άλλον πρέπει να τον ικανοποιούμε σε όλα τα αιτήματά του, γιατί αυτά μας οδηγούν στην αληθινή και αιώνιο ζωή. Ο καλός χριστιανός απ’ αυτόν τον άνθρωπο διδάσκεται και αυτόν ακολουθεί.

55. Τα νέφη του κακού, το ένα σκοτεινότερο από το άλλο, σωρεύονται κάποτε πάνω από την ψυχή μας. Είναι κάτι το αναπόφευκτο. Αλλά είναι κινούμενα νέφη και περαστικά. Δεν θα μείνουν οριστικά εκεί, όπως συμβαίνει και με τα σύννεφα του υλικού ορίζοντος. Θα επακολουθήσει η ευδία. Και ο Ήλιος της Δικαιοσύνης θα ξαναλάμψη στην ψυχή και θα τον ξαναθερμάνη.

(Η εν Χριστώ ζωή μου - Αγ. Ιωάννου της Κροστάνδης, εκδόσεις Παπαδημητρίου, σελ. 40-41)

Μία μέρα απ' αυτές είδα κάτι και θέλω να σας το πω, γιατί νομίζω ότι είναι αρκετά συμβολικό. Είδα το εξής: Όπως μία μητέρα κρατά στην αγκαλιά της ένα νεογέννητο παιδάκι και το έχει φασκιωμένο έτσι είδα και εγώ ένα μωρουδάκι, που ήταν φασκιωμένο και το κρατούσα στην αγκαλιά μου με το δεξί μου χέρι πολύ σφιχτά. Ένοιωθα γι' αυτό το παιδάκι πολλή αγάπη και ψυχικά πολύ ενωμένος μαζί του. Πότε το έβλεπα σαν μικρό κοριτσάκι, πότε σαν πουλάκι· έτσι είχα αυτή την αίσθησι. Είχα σαν σκοπό να περπατήσω ένα δρόμο, που ήταν δύσκολος, είχε ανηφόρες, κατηφόρες, δυσκολίες, αλλά έπρεπε οπωσδήποτε να τον περπατήσω κρατώντας αυτό το παιδάκι στην αγκαλιά μου και προσπαθώντας να το φτάσω στον προορισμό του.
Περπατώντας αυτόν τον δρόμο συναντούσα ληστάς και κακούργους ανθρώπους. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι είχανε στραμμένα τα μάτια τους με πολλή κακότητα σε αυτό που κρατούσα στα χέρια μου. Σκεφτόντουσαν με τί τρόπο να μου το πάρουν, να μου το σκοτώσουν ή να το δηλητηριάσουν. Εγώ βλέποντας αυτούς με τόση κακότητα προσπαθούσα να το κρατώ σφιχτά να μη μου το πάρουν, να μη μου το σκοτώσουν.
Στην συνέχεια περπατώντας έτσι τον δρόμο, ένοιωσα πίσω μου σαν σε ημικύκλιο μία προστασία. Ένοιωσα ότι κάποιοι άνθρωποι οπλισμένοι με φυλάγουν, με προστατεύουν. Έτσι οι λησταί παρ' όλη την κακή τους διάθεσι και την προσπάθεια, δεν μπορούσαν να φθάσουν πλησίον μου, για να μου αρπάξουν αυτό που κρατούσα. Σε μία στιγμή που βάδιζα, βλέπω έναν δράκοντα, σαν αυτόν που είναι ζωγραφισμένος στην εικόνα του Αγίου Γεωργίου, με φτερά, με κεφάλι σαν τον κροκόδειλο και τα σχετικά. Αυτός ήταν έτοιμος να ορμήση επάνω μου, να μου αρπάξη αυτό που είχα.
Εκείνη την ώρα βλέπω από τη δεξιά πλευρά μου να βγαίνη ένα χέρι με μία ξιφολόγχη μεγάλη και να λογχίζη το θηρίο στην κοιλιά. Τότε το θηρίο άρχισε να βγάζη από το στόμα του σαν βρύση το φαρμάκι. Μόλις τράβηξε αυτό το χέρι την ξιφολόγχη από το σώμα του θηρίου, αυτό έκανε δύο, τρία βήματα, έπεσε και ψόφησε. Στην συνέχεια έβλεπα ότι προχωρούσα κρατώντας πολύ σφιχτά αυτό, που ήταν πότε σαν κοριτσάκι και πότε σαν πουλάκι τυλιγμένο μέσα στα πανιά. Αφού πέρασα όλες τις δυσκολίες, ξελάφρωσα λίγο, ένοιωσα κάποια άνεσι ότι μάλλον ξεπεράσθηκαν όλα τα εμπόδια και οι κίνδυνοι. Τότε το παρατηρώ πάλι, το κοιτάζω, για να είμαι σίγουρος ότι το κρατώ στα χέρια μου. Μάλιστα ψηλάφησα και τα ποδαράκια του και είδα ότι το έσωσα. Όταν ήλθα στον εαυτό μου, είχα την πληροφορία ότι αυτό το μωρουδάκι εικόνιζε την ψυχή μου ή την ψυχή κάθε πνευματικού μου παιδιού, που έχω αναλάβει υπευθύνως.
Πράγματι, για να φθάση κάνεις στον Χριστό, σ' αυτόν τον ύψιστο προορισμό, θα περάση απ' αυτόν τον δρόμο τον δύσκολο σ' αυτήν τη ζωή. Οι νοητοί λησταί παραφυλάττουν κι έχουν στήσει παγίδες, ενέδρες και τόσα άλλα κακά, για να πιάσουν τον κάθε οδοιπόρο, τον κάθε χριστιανό, να τον βγάλουν απ' αυτόν τον δρόμο, που οδηγεί στον Χριστό. Όπως θα περάση κάθε ψυχή τα τελώνια, για να φθάση στη Βασιλεία του Θεού, έτσι και εδώ κάτω περνούμε αυτά τα άλλα τελώνια, τους πειρασμούς από τα δαιμόνια, μέχρι να φθάσουμε στον Χριστό. Και αν δεν υποκύψη σε κάποιο πάθος εδώ στην γη ο άνθρωπος, αν δεν υποχωρήση σε αμαρτίες και δεν παραδοθή στον πειρασμό, ώστε να βαρύνη πολύ την ψυχή του, πρέπει να ελπίζη ότι θα καταφέρει να περάση και τα άλλα τελώνια.
Εάν προσέξουμε την ζωή μας, εάν κάνουμε υπακοή σε ότι μας υπαγορεύει η συνείδησις κατά τον νόμο, πρέπει να βοηθηθούμε αρκετά την ώρα αυτή την δύσκολη. Ας μην ξεχνούμε τον προορισμό μας. Με προσοχή, με προσευχή και με τη μνήμη του θανάτου ας προχωρήσουμε έχοντας την βοήθεια του Θεού και την αόρατη δύναμη του φύλακος αγγέλου και των αγίων. Κι ας ελπίσουμε ότι θα φθάσουμε στο τέλος του δρόμου, χωρίς να πιαστούμε από κάποιο δαιμόνιο. Είμεθα αμαρτωλοί, είμεθα αδύναμοι, είμεθα ασθενικοί άνθρωποι, είμεθα ογδοήτες. Και γι' αυτό έχουμε κάποια ιδιαίτερη συμπάθεια από τον Θεό.
Ας παρακαλούμε συνέχεια στην προσευχή μας τον Θεό και την Παναγία μας να μας βοηθήσουν να ξεπεράσουμε όλες τις παγίδες, να νικήσουμε τον διάβολο και να φτάσουμε νικηταί στον μεγάλο προορισμό μας, όπου θα στεφανωθούμε και θα βραβευθούμε. Αμήν. Γένοιτο.
   

  ("H τέχνη της σωτηρίας", Γέροντος Εφραίμ Φιλοθεϊτου, εκδόσεις Ιεράς μονής Φιλοθέου, Άγιον όρος, σελ. 355-357,367)