117. «Έτεκε τον υιόν αυτής» (Λουκ. β' 7)

Η γέννησις του Ιησού πρέπει να ήταν μια αλησμόνητη εμπειρία για την Θεοτόκο. Όπως η σύλληψις και η εννεάμηνη κυοφορία, έτσι και η «υπερφυής» (= υπερφυσική) γέννησίς Του πρέπει να δημιούργησε ανεπανάληπτες εντυπώσεις στην Παρθενομήτορα. Και μόνο το γεγονός της γεννήσεως του Ιησού θα ήταν αρκετό για να γεμίση τη ζωή της με ανεξάντλητο περιεχόμενο. Ήταν το γεγονός της ζωής της, πάντοτε ζωντανό στη μνήμη της, στη συνείδησί της. Η γέννησις του Ιησού πρέπει να σφράγισε οριστικά και μόνιμα τη ζωή και την ύπαρξι της Θεοτόκου. Κανένα άλλο γεγονός δεν χωρούσε πια μέσα της. Η γέννησις του θεανθρώπου εκάλυψε όλο το είναι της Παρθένου. Ταυτίσθηκε με την ύπαρξί της. Και η «αειπαρθενία» της Θεοτόκου ήταν ακριβώς η ταύτισις αυτή της υπάρξεώς της με το γεγονός της γεννήσεως του Ιησού. Η ζωή της, μετά την Ενσάρκωσι, ήταν πια μια συνεχής («αεί») επαναπραγματοποίησις της γεννήσεως· μια επανακαθιέρωσίς της στον Γεννηθέντα· μια επαναβίωσις του μυστηρίου της Ενσαρκώσεως. Γι’ αυτό και η καθιερωμένη Εικόνα της Θεοτόκου είναι η εικόνα της Βρεφοκρατούσης, που είναι και η απεικόνισις της Ενσαρκώσεως του Θεού. Η Ενσάρκωσις και η Θεοτόκος ταυτίζονται πια σε μία εικόνα.

Την εσκοτισμένην ψυχήν μου, ηδονών αμαυρώσει, φωταγώγησον, Αγνή.

 118. «Ιδού η Παρθένος… τέξεται υιόν» (Ματθ. α΄ 23, Ης. ζ΄ 14)

Τα μεγάλα γεγονότα της θείας παρουσίας στην ιστορία ξεπερνούν όχι μόνο τον άνθρωπο, αλλά και τον χρόνο. Το γεγονός της Ενσαρκώσεως του Θεού το διεκήρυξε ο προφήτης Ησαΐας, 800 χρόνια προηγουμένως, πράγμα στο οποίο οφείλει τον χαρακτηρισμό του σαν «πέμπτου ευαγγελιστού».

Μια Θεοφανία στην Ιστορία καταργεί τον χρόνο: το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. Η Ενσάρκωσις είναι γνωστή στον Ησαΐα και στον Αβραάμ (2000 π.Χ.): «Ο Αβραάμ ηγαλλιάσατο ίνα ίδη την ημέραν την εμήν και είθε και εχάρη», βεβαίωσε ο Κύριος (Ιώ. η' 56). Την ιστορία ολόκληρη, τη συντέλεια του κόσμου, την Ανάστασι και την «καινή γη», καθώς και την Αιώνια ζωή είδε και περιέγραψε ο Ευαγγελιστής Ιωάννης (90 μ.Χ.) στην Αποκάλυψί του! Οι Προφήται που έζησαν αιώνες πριν, περιγράφουν τα γεγονότα της Ενσαρκώσεως με κάθε λεπτομέρεια, σαν να ήσαν παρόντες! Και οι Χριστιανοί του 2000 μ.Χ. ζουν τα γεγονότα του Γολγοθά, σαν να ήσαν παρόντες: «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου...»!

Ο Θεός, με τα έργα Του στην ιστορία, αφίνει ανεξίτηλα ίχνη επάνω στο χρόνο. Είναι τα ίχνη της παρουσίας Του στην ιστορία. Αν ο άνθρωπος αφίνη ίχνη της παρουσίας του στην ιστορία, πολύ περισσότερο ο Θεός. Και τα ίχνη αυτά του Θεού δεν χάνονται με το πέρασμα του χρόνου. Αντίθετα, σφραγίζουν την ιστορία και νικούν τον χρόνο, σ’ όλες τις διαστάσεις του. Ο χρόνος περνάει και τα ίχνη του Θεού στην ιστορία μένουν.

Ο άνθρωπος που θα δεχθή την παρουσία του Θεού στην προσωπική του ζωή και ιστορία, θα νικήσει τον χρόνο. Εκείνος που θα δεχθή τη σφραγίδα του Θεού στο «μέτωπό» του (Αποκ. θ' 4), θα περάση στην αιωνιότητα: «Ο ποιών το θέλημα (του Θεού) μένει εις τον αιώνα» (Αποκ. β' 17).

 (Μητροπολίτου Αχελώου Ευθυμίου Στυλίου, "Η Πρώτη", εκδ. Γρηγόρη, σελ. 146-147)

Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι
Ματθαίου ε' 3
Ο Ιησούς ήταν «ταπεινός τη καρδία». Ο Ιησούς βλέπει τη βασιλεία του ν’ αποτελήται από πτωχούς τω πνεύματι. Από ταπεινούς.
Οι υπήκοοι του κόσμου τούτου είναι συνήθως αλαζόνες, επηρμένοι τύποι, διεκδικηταί ξένων κόπων και ιδρώτων. Κατακτηταί και τύραννοι των άλλων. Όπως ο Κύριος είπε «οι βασιλείς των εθνών κυριευούσιν αυτών» (Λουκ. κβ' 25). Η αναταραχή, η δυσαρμονία, η έλλειψις ειρήνης, ο πόλεμος οφείλονται στην ύπαρξι ανθρώπων, που θέλουν να καταδυναστεύουν, ν’ αδικούν τους άλλους. Να υπερτερούν.
Η βασιλεία του Ιησού θα είναι βασιλεία ειρήνης, διότι θ’ αποτελήται από ταπεινούς και αγίους υπηκόους. Οι υπήκοοι της Βασιλείας του Θεού θα είναι όλοι αντίγραφα και ομοιώματα του Ιησού. Θα φέρουν το όνομά του. Θα μοιάζουν στην ψυχή και τον χαρακτήρα. Θα είναι ταπεινοί: Γι’ αυτό ακριβώς ο Ιησούς έθεσε σαν σκοπό των μαθητών του το: «μάθετε απ’ εμού, ότι πράος είμι και ταπεινός τη καρδία».
«Πτωχοί τω πνεύματι σημαίνει τον χαρακτήρα εκείνων, οι οποίοι αισθάνονται τας μεγάλας αυτών ανάγκας και την υπό του Θεού εξάρτησιν αυτών, μόνου ικανού να πληρώση ό,τι ούτοι ζητούσι» (ΥΜ. 84).

"Σώσον ημάς, Υιέ Θεού, ο αναστάς εκ νεκρών, ψάλλοντάς σοι, Αλληλούϊα"

(Επισκόπου Αχελώου Ευθυμίου Στυλίου, «Εκείνος» Ο Ιησούς Χριστός, εκδ. Γρηγόρη, σελ. 111)

ΈΝΑΣ νέος αξιωματικός που πριν από λίγο είχε οδηγηθεί στον δρόμο του Θεού κι ακόμα πάλευε με την συνείδησή του, ρώτησε τον εξομολόγο του αν πραγματικά, όπως του έλεγαν, δεχόταν ο Θεός τόσο εύκολα την μετάνοια του ανθρώπου.
- Αν συμβει να σκιστεί καπου ο μανδύας σου, παιδί μου, του είπε εκείνος, τον βγάζεις αμέσως και τον πετάς σαν άχρηστο;
- Όχι δα, έκανε εκείνος. Τον ράβω και τον επιδιορθώνω, όσο βέβαια δέχεται επιδιόρθωση.
- Αν λοιπόν εσύ λυπάσαι το ρούχο σου κι εύκολα δεν το πετάς, πώς δεν θα λυπηθεί ο Θεός το πλάσμα Του και δεν θα κανει ό,τι είναι δυνατόν για να το διορθώσει; είπε ο Γέροντας κι ανάπαυσε τον νέο.

(Γεροντικό, Σταλαγματιές απο την Πατερική Σοφία, Θεοδώρας Χαμπάκη, Εκδόσεις Ορθοδόξου
Χριστιανικής αδελφότητας "ΑΓΙΑ ΛΥΔΙΑ", σελ. 177)

150. Μπορούν οι λαϊκοί να τελέσουν τα εκκλησιαστικά μυστήρια;

Όχι, δεν μπορούν. Η ιδέα ότι μπορούν ανήκει στους Προτεστάντες, οι οποίοι, συνεπείς προς τις βασικές εκκλησιολογικές τους αρχές, απέρριψαν το ιερατείο. Κατά την ορθόδοξη πίστη τα μυστήρια τελεί μόνο το ιερατείο, ο επίσκοπος ή ο πρεσβύτερος. Των λειτουργών των μυστηρίων το οποιοδήποτε θρησκευτικό φρόνημα ή ο ηθικός βίος δεν ασκούν επίδραση στο κύρος των ιερών μυστηρίων. Ο λόγος είναι προφανής. Τα μυστήρια αντλούν την υπόσταση και την όποια δύναμή τους απ’ ευθείας από τον Κύριο Ιησού Χριστό, ο οποίος παραμένει και ενεργεί το σωτήριο έργο του στο μυστικό σώμα του, την Εκκλησία. Ο Ιερέας είναι απλά το απαραίτητο όργανο, δια του οποίου η θεία χάρη τελειοί το μυστήριο.

Με αλλά λόγια το κύρος των μυστηρίων δεν εξαρτάται από το όποιο ποιόν του λειτουργού, αλλά από την κεφαλή της Εκκλησίας, τον Κύριο. Αν εξαρτιόταν από το φρόνημα του λειτουργού και την ηθική του ποιότητα, θα ήταν κάτι αμφίβολο που θα έθετε σε κίνδυνο τη σωτηρία των ανθρώπων. Δεν μπορείς ν’ αμφιβάλλεις αν στο μυστήριο, λ.χ. της θείας ευχαριστίας, ο άρτος και ο οίνος δεν μεταποιούνται σε σώμα και αίμα Χριστού, επειδή ο ιερέας είναι άτακτος στη ζωή του. Κάτι τέτοιο θα ήταν πραγματικό ολέθριο.

Εκείνο που απαιτείται από τον ιερέα είναι η πρόθεση που εκφράζεται εξωτερικά, να τελέσει το μυστήριο όχι προς εμπαιγμό ή υποδειγματική διδασκαλία (να δείξει δηλαδή σε κάποιον πώς τελείται το μυστήριο), αλλά με σοβαρότητα, σύμφωνα με τον καθιερωμένο τύπο της Εκκλησίας. Αρκεί βέβαια να ενεργεί ελευθέρα και όχι αναγκαστικά.

(Ανδρέου Θεοδώρου «Απαντήσεις σε ερωτήματα συμβολικά», εκδόσεις Αποστολική Διακονία, σελ. 214-215)

Ν' αντιμετωπίζεις όλα τα προβλήματα με την προσευχή
Ο Γέροντας με συμβούλευε να αντιμετωπίζω όλα τα προβλήματά μου με την προσευχή, μέχρι τη λύση τους.
Μου έλεγε : " Να προσεύχεσαι χωρίς αγωνία, ήρεμα, με εμπιστοσύνη στην αγάπη και στην πρόνοια του Θεού.
Μην κουρασθείς να προσεύχεσαι ".
Μου ζητούσε να προσεύχομαι και για να του χαρίζει ο Θεός υπομονή στις ασθένειές του, που τον έκαναν να υποφέρει πολύ.
[Γ' 59]
(Ανθολόγιο Συμβουλών, Άγιος Πορφύριος, εκδ. Ι. Μονή Μεταμορφώσεως, Μήλεσι, σελ.388)

148. Τί εννοούμε λέγοντας τελείωση των μυστηρίων;

Εννοούμε τα τέλεια μυστήρια, τα κανονικά και έγκυρα, τα οποία τελούμενα στους πιστούς μπορούν να μεταδώσουν τα σωτήριά τους αποτελέσματα. Για να γίνει όμως αυτό απαιτούνται ορισμένοι όροι.

149. Η τέλεση της εξωτερικής πράξεως του μυστηρίου είναι απαραίτητη για την τελείωση του μυστηρίου;

Η τέλεση της εξωτερικής πράξεως του μυστηρίου που είναι το αισθητό σημείο του και αποτελείται από λόγους και τελετές καθορισμένες από την Εκκλησία, είναι αναγκαία για την τελείωση του μυστηρίου.

Δεν πρέπει όμως να εκληφθεί ως κάτι το μαγικό που ενεργεί απλά με συλλαβές και εξωτερικές κινήσεις, και μηχανικά διοχετεύει την αγιάζουσα χάρη, αλλά σαν λογική παράσταση και έκφραση της πίστεως της Εκκλησίας, η οποία προτίθεται να μεταδώσει τη σώζουσα χάρη. Αυτό φυσικά έχει σημασία για τις χριστιανικές εκείνες κοινότητες που, αν και κατά το εξωτερικό μέρος τελούν ορθώς τα μυστήρια, όμως άλλα πρεσβεύουν περί της ουσίας τους. Το φαινόμενο αυτό δημιουργεί προβλήματα στην κατ’ οικονομίαν εισδοχή των ετεροδόξων στους κόλπους της Ορθόδοξης Καθολικής Εκκλησίας.

(Ανδρέου Θεοδώρου «Απαντήσεις σε ερωτήματα συμβολικά», εκδόσεις Αποστολική Διακονία, σελ. 213-214)

Η αχαριστία για την αγάπη του Θεού
-Γέροντα, οι δοκιμασίες πάντοτε ωφελούν τους ανθρώπους;
-Εξαρτάται από το πώς αντιμετωπίζει κανείς τις δοκιμασίες.
Όσοι δεν έχουν καλή διάθεση, βρίζουν τον Θεό, όταν τους βρίσκουν διάφορες δοκιμασίες.
«Γιατί να το πάθω εγώ αυτό; λένε. Νά, ο άλλος έχει τόσα καλά! Θεός είναι αυτός;».
Δεν λένε «ήμαρτον», αλλά βασανίζονται. Ενώ οι φιλότιμοι λένε: «Δόξα τω Θεώ!
Αυτή η δοκιμασία με έφερε κοντά στον Θεό. Ο Θεός για το καλό μου το έκανε».
Και ενώ μπορεί πρώτα να μην πατούσαν καθόλου στην εκκλησία, μετά αρχίζουν να εκκλησιάζωνται,
να εξομολογούνται, να κοινωνούν. Πολλές φορές μάλιστα ο Θεός τους πολύ σκληρούς
τους φέρνει κάποια στιγμή με μια δοκιμασία σε τέτοιο φιλότιμο,
που μόνοι τους παίρνουν μεγάλη στροφή και εξιλεώνονται με τον πόνο που νιώθουν για όσα έκαναν.
-Γέροντα, πρέπει να λέμε «δόξα Σοι ο Θεός», όταν όλα πηγαίνουν καλά;
-Μά, αν δεν λέμε το «δόξα Σοι ο Θεός» στις χαρές, πώς θα το πούμε στις θλίψεις;
Εσύ το λές στις θλίψεις και δεν θέλεις να το πεις στις χαρές;
Αλλά, όταν είναι αχάριστος κανείς, δεν γνωρίζει την αγάπη του Θεού.
Η αχαριστία είναι μεγάλη αμαρτία. Για μένα είναι θανάσιμο αμάρτημα.
Ο αχάριστος με τίποτε δεν ευχαριστιέται. Για όλα γκρινιάζει, όλα του φταίνε.
Στην πατρίδα μου, τα Φάρασα, χρησιμοποιούσαν πολύ το πετιμέζι.
Ένα βράδυ μια κοπέλα έκλαιγε, γιατί ήθελε πετιμέζι. Η μάνα της - τί να κάνη; -
πήγε και ζήτησε από την γειτονιά. Αυτή, μόλις πήρε το πετιμέζι, έβαλε πάλι τα κλάματα.
Χτυπούσε τα πόδια της κάτω και φώναζε: «Μαμά, θέλω και γιαούρτι».
«Τέτοια ώρα, παιδάκι μου, που να βρώ γιαούρτι;», της λέει η μάνα της. «Όχι, θέλω γιαούρτι».
Πήγε, υποχρεώθηκε η καημένη σε μια γειτόνισσα, της έφερε και γιαούρτι.
Το παίρνει η κόρη και βάζει πάλι τα κλάματα. «Τώρα γιατί κλαίς;», την ρωτάει η μάνα της.
«Μαμά, τα θέλω ανακατεμένα». Τα παίρνει η μάνα, τα ανακατεύει. Αυτή βάζει πάλι τα κλάματα.
«Μαμά, δεν μπορώ να τα φάω έτσι. Θέλω να τα ξεχωρίσω!».
Οπότε την περιέλαβε στα σκαμπίλια η μάνα της, καί... ξεχωρίσθηκε το πετιμέζι από το γιαούρτι!
Έτσι, θέλω να πώ, κάνουν μερικές φορές πολλοί άνθρωποι, και τότε έρχεται η παιδαγωγία του Θεού.
Τουλάχιστον να αναγνωρίζουμε την αχαριστία μας και να ευχαριστούμε τον Θεό μέρα-νύχτα
για τις ευλογίες που μας δίνει. Με αυτόν τον τρόπο θα πάρουμε καταπόδι τον δειλό διάβολο,
ο οποίος θα συμμαζέψει τα ταγκαλάκια του και θα γίνει μαύρος καπνός,
γιατί θα του έχουμε βρει πια το αδύνατο σημείο.

(Λόγοι Παϊσίου, τόμος Δ΄, Οικογενειακή Ζωή, Εκδ. Ιερού Ησυχαστηρίου "Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος", σελ. 203-204)

"Όχι ράθυμοι και ερασιτέχνες χριστιανοί"

Ο Γέροντας μου μιλούσε, όχι για κάποια αποσπασματική καλή μας προσπάθεια,
αλλά για ένα αποφασιστικό, οριστικό πέρασμα από την παλιά ζωή
της αμαρτίας στην καινούργια ζωή της αγιότητας,
κατά την οποία εμείς ζούμε εν Χριστώ και ο Χριστός εν ημίν
και γι' αυτό το πέρασμα χρειαζόταν να δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις.
Μια φορά, με ρώτησε: "Δε μου λες, για να σπουδάσει κανείς δικηγόρος,
πόσα χρόνια χρειάζονται;" Του απάντησα.
Με ξαναρώτησε: "Για να σπουδάσει μηχανικός, χημικός, γιατρός, πόσα χρόνια χρειάζονται;"
Του απάντησα αναλόγως, απορώντας για τη φύση των ερωτήσεών του.
Κι ο Γέροντας κατέληξε: "Εμείς για να σπουδάσουμε, για να μάθουμε το θέλημα του Θεού
και να το εφαρμόσουμε;" Κατάλαβα τι εννοούσε και ντράπηκα να του απαντήσω.
Τι να του πω; Ότι οι πιο πολλοί από μας τους πιστούς είμαστε ράθυμοι, χλιαροί,
"ερασιτέχνες χριστιανοί"; Το ήξερε.
Και μου το είπε: "Δε γίνεται κανείς χριστιανός με την τεμπελιά, χρειάζεται δουλειά,
πολλή δουλειά". Ο ίδιος ήταν υπόδειγμα, χωρίς να αυτοπροβάλλεται.
Είχε αφιερώσει με ζήλο, όλα τα χρόνια της μακράς ζωής του, στο να σπουδάζει και να ζει το Χριστό.
Ήταν εργατικός, σωματικά και πνευματικά, και ήθελε να μεταδώσει τη φιλεργία και στους άλλους.
Πίστευε ότι η αργία οδηγεί στην ακηδία κι αυτή σε πολλές αρρώστιες, ψυχικές και σωματικές.
Συνιστούσε εργασιοθεραπεία. Ιδιαίτερα σ' όσους είχαν αποδιοργανωθεί και απελπισθεί.
Για το Γέροντα, ποτέ δεν ήταν αργά για ένα νέο ξεκίνημα. Θεωρούσε μάλιστα τη διάψευση
των κοσμικών ελπίδων και τη συντριβή του εγωισμού σαν την καλύτερη προϋπόθεση γι' αυτό το ξεκίνημα.
[Γ 399π.]

(Ανθολόγιο Συμβουλών, Άγιος Πορφύριος, εκδ. Ι. Μονή Μεταμορφώσεως, Μήλεσι, σελ.186-187)

Ανάδοχοι
εγγυητές ενώπιον του Θεού
Πρέπει να ξέρουν οι ανάδοχοι,
ποιές αμοιβές αξιώνονται αν επιδείξουν για σας
(τους βαπτιζομένους) μεγάλη φροντίδα,
αλλά και ποιά τιμωρία τους επιφυλάσσεται,
αν δείξουν αδιαφορία,
Ε.Π.Ε. 30,370

πνευματικοί πατέρες
Συνηθίζεται να καλούνται οι ανάδοχοι πατέρες πνευματικοί,
για να καταλάβουν πόση φιλοστοργία οφείλουν
να δείχνουν σε διδασκαλία πνευματική.
Ε.Π.Ε. 30,372

Αναισθησία
πνευματική
Εγώ δεν πενθώ μόνο γι’ αυτό (για τη βωμολοχία),
αλλά κι επειδή αυτό δεν θεωρείται από μερικούς παράλογο.
Από δω αυξάνονται όλα τα κακά, όταν και αμαρτάνουμε,
και νομίζουμε ότι δεν κάνουμε κανένα λάθος.
Ε.Π.Ε. 19,192

Γι’ αυτό η κόλασις
Αν και μετά τη χάρη παραμένουμε αναίσθητοι,
θα ‘ναι μεγαλύτερη η τιμωρία μας.
Ε.Π.Ε. 24,116

(Χρυσοστομικό Λεξικό, αρχ. Δανιήλ Αεράκη, Τόμος Α΄, σελ. 175)

Χριστέ μου, συγχώρεσέ με που κάθε μέρα πληγώνω την Αγάπη Σου… Κάθε στιγμή σε ακυρώνω…

Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησον με…

Είμαι κάτω από το Σταυρό σου, σε βλέπω στο Σταυρό Σου να ματώνεις για μένα, να προσφέρεις τη ζωή σου, να γίνεσαι Αγάπη για την αγάπη μας… Και την ίδια στιγμή που παγώνει η καρδιά μου και σταματάει, την ίδια ακριβώς στιγμή σε διαψεύδω και σε αμφισβητώ….

Κι Εσύ μου πιάνεις το χέρι μου, το ακάθαρτο, το βρωμερό από τις αμαρτίες και τα πάθη μου και με σηκώνεις και με συγχωρείς.. Αγωνιάς να Σε ακούσω, να Σε βάλω στην καρδιά μου και να σταυρώσεις τα πάθη μου στο Σταυρό Σου…

Και ενώ Σε αγγίζω και λυγίζω από την αγάπη Σου και μετανοώ… εναλλάσσομαι διαρκώς σε σκοτάδι και φως…

Πώς ανέχεσαι να με κοιτάς; Πώς αντέχεις να με κρατάς ακόμη και να με συγχωρείς…; Πόσες φορές ακόμη θα σε απογοητεύσω, θα σε πονέσω, θα σε ακυρώσω..;;

Πόσες ευκαιρίες ακόμη θα μου δώσεις για να μετανοήσω αληθινά…;; για να μάθω να ζω στην Αγάπη και το Φως Σου…;;

Κύριε, Ιησού, Χριστέ μου, ελέησόν με… Μην με εγκαταλείπεις… Μάθε με ν΄ αγαπώ, να συγχωρώ, να προσεύχομαι… Αξίωσέ με να Σε πιστέψω και να Σε αγαπήσω με όλο μου το είναι…

Βοήθησέ με να σε δω με της ψυχής μου τα μάτια, να γίνει η καρδιά μου ένα με Σένα και κάθε μου ανάσα μια διαρκής ευχαριστία…

Κύριε, Ιησού, Χριστέ συγχώρεσέ με, ελέησέ με…….