Του Αββά Πιστού
Διηγήθηκε ο Αββάς Πιστός, λέγοντας: «Πήγαμε εφτά αναχωρητές στον Αββά Σισώη οπού κατοικούσε στο Κλύσμα και τον παρακαλέσαμε να μας πη κάτι ωφέλιμο. Και αποκρίθηκε: «Συχωρήστε με, άνθρωπος ακατάρτιστος είμαι. Αλλά πήγα στον Αββά Ώρ και στον Αββά Αθρέ. Βρισκόταν δε άρρωστος ο Αββάς Ώρ δεκαοχτώ χρόνια. Και τους έβαλα μετάνοια, ζητώντας να μου πουν κάτι ωφέλιμο. Και είπε ο Αββάς Ώρ: Τί να σου πώ; Πήγαινε και ό,τι βλέπεις κάμε. Ο Θεός μ΄ εκείνον είναι όπου επιδίδεται με ζήλο στο να βιάζη τον εαυτό του σε όλα. Και δεν ήταν από την ίδια περιφέρεια ο Αββάς Ώρ και ο Αββάς Αθρέ. Επικρατούσε δε μεγάλη ειρήνη μεταξύ τους, ωσότου βγήκαν από το σώμα. Γιατί ήταν μεγάλη η υπακοή του Αββά Αθρέ και πολλή η ταπεινοφροσύνη του Αββά Όρ. Πέρασα λοιπόν λίγες μέρες μαζί τους, εξετάζοντας τον βίο τους. Και είδα ένα πολύ θαυμαστό γεγονός, όπου ωφειλόταν στον Αββά Αθρέ. Τους έφερε κάποιος ένα μικρό ψάρι και θέλησε ο Αββάς Αθρέ να το ετοιμάση για τον γέροντα. Και είχε το μαχαίρι, κόβοντας το ψάρι. Και τον φώναξε ο Αββάς Ώρ, λέγοντας: Αθρέ, Αθρέ. Και άφησε το μαχαίρι μέσα στο ψάρι και δεν συνέχισε το κόψιμο. Και θαύμασα τη μεγάλη υπακοή του, γιατί δεν είπε: Περίμενε ώσπου να κόψω το ψάρι. Είπα δε στον Αββά Αθρέ: Πού τη βρήκες αυτή την υπακοή; Και μου είπε: Δεν είναι δική μου, αλλά του γέροντος είναι. Και με πήρε, λέγοντας: Έλα να δής την υπακοή του. Και έψησε το ψάρι και το κακόφτιαξε επίτηδες και το παρέδωσε στον γέροντα. Και εκείνος έφαγε χωρίς να πη τίποτε. Και του λέγει: Καλό είναι, γέροντα; Και αποκρίθηκε: Είναι πολύ καλό. Ύστερα, του έφερε λίγο, πολύ καλό. Και του είπε: Το κακομαγείρεψα αυτό, γέροντα. Και αποκρίθηκε, λέγοντας: Ναι, το κακομαγείρεψες λιγάκι. Και μου είπε ο Αββάς Αθρέ: Είδες ότι η υπακοή του γέροντος είναι; Και έφυγα απ΄ αυτούς. Και ό,τι είδα, προσπάθησα όσο μπορούσα να το τηρώ. Αυτά είπε στους αδελφούς ο Αββάς Σισώης. Ένας δε από μας τον παρακάλεσε, λέγοντας: Κάμε μας τη χάρη, πες μας και κάτι δικό σου. Και είπε: Αυτός οπού δεν λογαριάζει τον εαυτό του με γνώση, εκπληρώνει όλη τη Γραφή. Πάλι άλλος από μας του λέγει: Τί είναι ξενιτεία, πάτερ; Και είπε: Να σιωπάς και να λές ότι δεν έχεις κανένα δικαίωμα όπου και αν πάς. Αυτή είναι η ξενιτεία».
Του Α β β ά Πίωρ
α’. Ο μακάριος Πίωρ εργάστηκε στον θερισμό κοντά σε κάποιον και του θύμιζε να του δώση τον μισθό του. Εκείνος όμως το άνέβαλε και έτσι ο γέρων επανήλθε στη Μονή. Πάλι ήλθε ο καιρός, θέρισε στο χωράφι του ανθρώπου εκείνου, δουλεύοντας με προθυμία, αλλά χωρίς να πληρωθή και αυτή τη φορά, γύρισε στη Μονή του. Την τρίτη επίσης χρονιά, κάνοντας την ίδια εργασία ο γέρων, έφυγε χωρίς τίποτε να πάρη. Έρριξε τότε ο Κύριος σε δοκιμασία το σπίτι του ανθρώπου εκείνου. Και γύριζε στα Μοναστήρια, αναζητώντας τον άγιο για να του δώση την αμοιβή του. Και μόλις τον βρήκε, έπεσε στα πόδια του και αποδίδοντάς του το ποσό, έλεγε: «Εμένα ο Κύριος με πλήρωσε». Και ο γέρων του σύστησε να το παραδώση στην εκκλησία, στον πρεσβύτερο.
β’. Ο Αββάς Πίωρ, περπατώντας, έτρωγε. Τον ρώτησε λοιπόν κάποιος: «Γιατί έτσι τρώς;». Και είπε: «Δεν θέλω να χρησιμοποιώ τη διατροφή σαν έργο, αλλά σαν πάρεργο». Και σε άλλον όπου ρώτησε για το ίδιο, αποκρίθηκε: «Για να μη αισθάνεται η ψυχή μου σωματική ευχαρίστηση καθώς τρώγω».
γ’. Έγινε κάποτε σύσκεψη σε Σκήτη για αδελφό οπού έπεσε σε σφάλμα. Και μιλούσαν οι πατέρες. Ο δε Αββάς Πίωρ σιωπούσε. Ύστερα δε, σηκώθηκε, βγήκε και παίρνοντας ένα σακκί, το γέμισε με άμμο και το φορτώθηκε στον ώμο. Και βάζοντας σε ζεμπιλάκι λίγη άμμο, το φορτώθηκε από εμπρός. Τον ρώτησαν λοιπόν οι πατέρες τί σήμαινε αυτό και λέγει: «Αυτό το σακκί με την πολλή άμμο είναι τα δικά μου φταιξίματα, όπου είναι πολλά. Και τα άφησα από πίσω μου, για να μη κουραστώ απ΄ αυτά και κλάψω. Και να, αυτά τα λίγα του αδελφού μου είναι μπροστά μου και αυτά σκέπτομαι διαρκώς, κρίνοντάς τον.  Αλλά δεν πρέπει έτσι να κάνη τινάς. Έπρεπε τα δικά μου να φέρω από εμπρός και γι΄ αυτά να γνοιασθώ και να παρακαλώ τον Θεό να μου τα συγχώρηση». Και σηκώθηκαν οι πατέρες και είπαν: Αληθινά, αυτή είναι η οδός της σωτηρίας».
Του Αββά Πιτυρίωνος
Έλεγε ο Αββάς Πιτυρίων, ο μαθητής του Αββά Αντωνίου, ότι όποιος θέλει να διώχνη δαίμονες, πριν θα υποδούλωση τα πάθη. Γιατί, όποιο πάθος νικήση τινάς, αυτού του πάθους και τον δαίμονα διώχνει. Ακολουθεί, λέγει, δαίμων την οργή. Αν την οργή καταβάλης, διώχτηκε και ο δαίμων της. Το ίδιο συμβαίνει και με κάθε πάθος.
Του Αββά Πιστάμωνος
Ρώτησε ένας αδελφός τον Αββά Πιστάμωνα: «Τί να κάμω, όπου θλίβομαι πουλώντας το εργόχειρό μου;». Αποκρίθηκε ο γέρων και είπε: «Και ο Αββάς Σισώης και οι λοιποί πουλούσαν το εργόχειρό τους. Αυτό δεν είναι κακό. Αλλά, όταν πουλάς, πες μια φορά την τιμή του αντικειμένου. Πάλι, αν θέλης να την κατεβάσης κάπως, δικαίωμά σου είναι. Έτσι θα βρής ανάπαυση». Πάλι του λέγει ο αδελφός: «Αν έχω από κάπου αλλού ό,τι μου χρειάζεται, εγκρίνεις να ασχολούμαι με εργόχειρο;». Αποκρίθηκε ο γέρων και είπε: «Οσοδήποτε και αν έχης, μη παρατήσης το εργόχειρο». Όσο μπορείς κάμε, μόνο χωρίς ταραχή».

(Είπε Γέρων,Το Γεροντικόν εκδ. Αστήρ, Αθήνα 1996)

271. Δεν πρέπει να αμφιβάλλουμε για την αλήθεια του Ευαγγελίου και της δογματικής διδασκαλίας της Εκκλησίας. Ό,τι διδάσκει το Ευαγγέλιο και η Εκκλησία, είναι καρπός του Αγίου Πνεύματος. «Τὰ λόγια Κυρίου λόγια ἁγνά, ἀργύριον πεπυρωμένον, δοκίμιον τῇ γῇ κεκαθαρισμένον ἑπταπλασίως» (Ψαλμ. ια’ 7). Αλλοίμονο σε όποιον αμφιβάλλει. Είναι υποχείριος του σκοτεινού, κακοποιού πνεύματος. Η πείρα το μαρτυρεί.

272. Αδελφοί και αδελφές μου! Γεννηθήκατε ξανά (μετά τη φυσική σας γέννησι από τους γονείς σας) μες από το νερό περιμένετε τον Κύριό σας να έλθη πάλι από τους ουρανούς, όπως υποσχέθηκε με την Αγία Γραφή; Περιφρονείτε τα γήινα θέλγητρα και ποθείτε με όλη σας την καρδιά τα ουράνια αγαθά; Απεχθάνεστε αυτόν τον κόσμο, τον μοιχό και αμαρτωλό; «Εάν τις αγαπά τον κόσμον, ουκ έστιν η αγάπη του Πατρός εν αυτώ» (Α’ Ιω. β’ 15). «Η φιλία τοῦ κόσμου ἔχθρα τοῦ Θεοῦ ἐστιν» (Ιακ. δ’ 4). «Οτι πᾶν τὸ ἐν τῷ και το Πνεύμα και έτσι γίνατε παιδιά του Θεού. Αλλά, πέστε μου: ζήτε άξια αυτής της υψηλής κλήσεως; Ζήτε όπως θα έπρεπε να ζουν τα παιδιά του Θεού; Γίνεται φανερό από τη συμπεριφορά σας και τις πράξεις σας ότι «Τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει»; (Φλιππ. γ’ 20). Είναι φανερό ότι κόσμῳ, ἡ ἐπιθυμία τῆς σαρκὸς καὶ ἡ ἐπιθυμία τῶν ὀφθαλμῶν καὶ ἡ ἀλαζονεία τοῦ βίου, οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ πατρός» (Α’ Ιω. β’ 16). Ο κόσμος αυτός σταύρωσε και σταυρώνει έως τώρα τον υιό του θεού, αδελφοί και αδελφές μου. Κυττάχτε τον εαυτό σας: ζήτε σύμφωνα με το Ευαγγέλιο; Μήπως ζήτε αντίθετα προς αυτό; Ας διαβάζετε συχνότερα τα πρώτα κεφάλαια του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου.

(Η εν Χριστώ ζωή μου - Αγ. Ιωάννου της Κροστάνδης, εκδόσεις Παπαδημητρίου, σελ. 119-120)

94. Τί είναι η Εκκλησία;

Ο όρος σημαίνει κοινωνία, συγκέντρωση, συνάθροιση ανθρώπων για oρισμένους σκοπούς. Με χριστιανική έννοια κυριολεκτείται σ’ αυτούς που πιστεύουν στο Χριστό. Καθόσον δε οι πιστοί δεν είναι όλοι σε έναν ορισμένο τόπο αλλά διασκορπισμένοι παντού, ο όρος Εκκλησία σημαίνει όλες τις κατά τόπους εγκαταστημένες χριστιανικές παροικίες ή την καθόλου Εκκλησία. Εκκλησία είναι ο λαός του Θεού, το σώμα του Χριστού που είτε ζεί εδώ κάτω στη γη στρατευόμενο κατά της αμαρτίας είτε ζεί θριαμβευτικά στον ουρανό, απολαμβάνοντας τη νίκη και το θρίαμβο της πίστεως. Στους κόλπους της Εκκλησίας περιλαμβάνονται όχι μόνο οι πιστοί της Κ. Διαθήκης, αλλά και οι δίκαιοι της Παλαιάς και οι άγγελοι, το δοξασμένο πλήρωμα της βασιλείας των ουρανών.

Ορισμούς της Εκκλησίας θα μπορούσε να δώσει κανείς πολλούς ανάλογα πώς τη βλέπει, τονίζοντας τούτο ή εκείνο το στοιχείο της, αυτήν ή εκείνη την όψη της. Θα λέγαμε ότι Εκκλησία είναι το ιερό καθίδρυμα που ίδρυσε στη γη ο σαρκωθείς Λόγος του Θεού για τη σωτηρία των ανθρώπων, το οποίο φέρει το κύρος και την αυθεντία του Θεού και περιλαμβάνει στους κόλπους του ανθρώπους που έχουν την ίδια πίστη, κοινωνούν των αυτών μυστηρίων και διοικούνται με το ίδιο σύστημα διοικήσεως και το οποίο διακρίνεται σε δύο τάξεις, τον ποιμαινόμενο λαό και τον ποιμαίνοντα κλήρο, που έχει την αναγωγή του δια της επισκοπικής διαδοχής στους Αποστόλους και δια μέσου αυτών στον Κύριο.

(Ανδρέου Θεοδώρου «Απαντήσεις σε ερωτήματα συμβολικά», εκδόσεις Αποστολική Διακονία, σελ. 136)

«Ο καθένας μπαίνει σε πειρασμό από τη δική του επιθυμία που τον ξελογιάζει και τον ρίχνει στην παγίδα. Κατόπιν η επιθυμία, αφού συλλάβει, γεννά την αμαρτία. Κι όταν η αμαρτία διαπραχθεί πια, γεννάει το θάνατο» (Ιάκωβος 1:14-15)

Έλληνες επιστήμονες χρησιμοποιώντας εξελιγμένη δορυφορική τεχνολογία διαπίστωσαν πως υπάρχει ένα άγνωστο ρήγμα στην περιοχή της Πάτρας, που κινείται…αθόρυβα, ήδη από τη δεκαετία του ’90. Είναι ρήγμα ενεργό, που το 1989 δραστηριοποιήθηκε προκαλώντας σεισμό 4,8 της κλίμακας ρίχτερ με πολλές ζημιές. Όμως, από τότε μέχρι σήμερα το ρήγμα εξακολουθεί να κινείται ανεπαίσθητα και αθόρυβα από τα ανατολικά στα δυτικά για να καταλήξει στη θάλασσα, προκαλώντας εδαφική παραμόρφωση στην πόλη. Παρόμοια είναι και η αμαρτία όταν τη φιλοξενούμε και την καλλιεργούμε στη ζωή μας. Ένα αθόρυβο, ανεπαίσθητο ρήγμα. Προκαλεί παραμορφώσεις στην οικογένεια και σε κάθε άλλο τομέα της ζωής και όλοι αναζητούμε αιτίες, ενώ η αιτία υπάρχει αλλά δε φαίνεται, είναι το αθόρυβο, ανεπαίσθητο ρήγμα της σχέσης μας με το Θεό που δημιουργείται από την αμαρτία.
Ας ζητήσουμε από το Θεό να μας δείξει που είναι το δικό μας ρήγμα στη ζωή μας…
(Χ.Ι.ΝΤ.)

«Ποιος μπορεί να διαγνώσει τα δικά του αμαρτήματα; Καθάρισέ με από τις κρυφές αμαρτίες» (Ψαλμ. 19:12)

Ένα μεγάλο δέντρο σωριάστηκε στο έδαφος ύστερα από μια θύελλα. Όπως διαπιστώθηκε αργότερα, ο αέρας δεν ήταν ο μόνος λόγος της πτώσης του. Το δέντρο είχε αποδυναμωθεί από εσωτερική αρρώστια. Όταν ακόμα ήταν δενδρύλλιο, ο ιδιοκτήτης του σπιτιού, που ήταν κι αυτός τότε μικρό παιδί, θυμήθηκε πως μ’ ένα τσεκούρι είχε χτυπήσει τον κορμό κι αφαίρεσε αρκετά κομμάτια από τον φλοιό του. Το νερό που έμπαινε από τις σχισμές μετέφερε και την ασθένεια που χτύπησε το δέντρο και το έφθειρε εσωτερικά. Έτσι, ενώ φαινομενικά αναπτυσσόταν, η κρυφή αρρώστια το έτρωγε από μέσα, ώσπου σ’ ένα δυνατό φύσημα του ανέμου, σωριάστηκε κάτω.
Πολλοί χριστιανοί επιτρέπουν σχισμές στην πνευματική τους ζωή, που μπορεί να προκαλέσουν πτώση, όπως μια κακή συνήθεια που παραμένει ή κάποια μικρή αμαρτία που σκεπάζουμε. Ας εξετάζουμε ειλικρινά τους εαυτούς μας στο φως του Λόγου του Θεού. Ας μην αμελούμε την προσευχή, την ατομική μελέτη και την κοινωνία με τους αδελφούς. Είναι μέτρα προληπτικά ενάντια στις θύελλες.

(Εκδόσεις «Ο Λόγος»)

269. Όταν η καρδιά είναι καθαρή, είναι καθαρός και ο όλος άνθρωπος. Όταν η καρδιά είναι ρυπωμένη, ρυπωμένος είναι και ο όλος άνθρωπος. «Έκ γὰρ τῆς καρδίας ἐξέρχονται διαλογισμοὶ πονηροί, φόνοι, μοιχεῖαι, πορνεῖαι, κλοπαί, ψευδομαρτυρίαι, βλασφημίαι» (Ματθ. ιε΄19). Οι Άγιοι όμως απέκτησαν καθαρή καρδιά με νηστείες, αγρυπνίες, προσευχές, ανάγνωσι των Γραφών, κόπο και ιδρώτα, χύσιμο του αίματός τους. Το Άγιο Πνεύμα τους καθάρισε από κάθε ρύπο, τους αγίασε στον αιώνα. Ας ζητήσουμε και εμείς αυτή την καθαρότητα της καρδιάς. «Καρδίαν καθαρὰν κτίσον ἐν ἐμοί, ὁ Θεός» (Ψαλμ. ν’ 12)

270. Τι όνομα έχω, αφ’ ότου ανήκω στην Εκκλησία; Το όνομα: χριστιανός. Τι σημαίνει αυτό το όνομα; Σημαίνει ότι είμαι μέλος του Σώματος του Χριστού, δηλαδή της Εκκλησίας. Ότι είμαι αδελφός του Χριστού. Τι με υποχρεώνει το όνομα του χριστιανού; Με υποχρεώνει να έχω πάντοτε μέσα στην καρδιά μου τον Χριστό, να διαποτίζω με το Πνεύμα του τη ζωή μου, να μιμούμαι τη ζωή του, να εφαρμόζω τις άγιες εντολές του, να «ζητώ τα άνω, ου ο Χριστός εστιν εν δεξιά του Θεού καθήμενος» (Κολ. Γ’ 1).

(Η εν Χριστώ ζωή μου - Αγ. Ιωάννου της Κροστάνδης, εκδόσεις Παπαδημητρίου, σελ. 119)

Από τη μια έχουμε μια μάνα που σηκώνεται το πρωί και δεν έχει γάλα να δώσει στα παιδιά της, έναν εργαζόμενο που ξυπνάει αχάραγα για να πάει στην οικοδομή για ένα μεροκάματο έχοντας στο πορτοφόλι του μόλις λίγα κέρματα, ένα παιδί που στο διάλειμμα του σχολείου δεν έχει κολατσιό να φάει γιατί οι γονείς του είναι άνεργοι και πόσες άλλες παρόμοιες περιπτώσεις! Και από την άλλη έχουμε ανθρώπους να ξοδεύουν αλόγιστα για ακριβά εδέσματα και ποτά, να ζουν πλουσιοπάροχα, να καταναλώνουν χωρίς μέτρο και αιδώ, το ψυγείο τους να κοντεύει να ξεχειλίσει και το στομάχι τους να πάθει έλκος από την πολυφαγία. Όλοι αυτοί ζουν ταυτόχρονα πάνω στη γη και στους μεν πρώτους υπάρχει στέρηση ακόμη και των βασικών, στους δεύτερους δε περίσσεια δευτερευόντων! Τι ειρωνεία και τι κρίμα!
Αλλιώς μας τα είπε ο Χριστός… να είμαστε ελεήμονες και φιλεύσπλαχνοι μας είπε, να αγαπάμε τον συνάνθρωπο και να τον διακονούμε μας είπε, όχι να είμαστε μονοφαγάδες και εαυτούληδες! Τί από όλα όσα έχουμε είναι άλλωστε δικά μας; Ευγνώμονες στον Κύριο πρέπει να είμαστε γιατί χωρίς το έλεος Του τίποτα δεν θα είχαμε και να επιστρέφουμε στους ανθρώπους λίγη από τη γενναιοδωρία Του χρειάζεται! Οπωσδήποτε υπάρχουν άνθρωποι που βοηθάνε ανυστερόβουλα και με αυτοθυσία τους συνανθρώπους τους αλλά φοβάμαι ότι αποτελούν εξαιρέσεις. Είναι όμως αυτοί οι ελεήμονες που θα δοξάσει ο Κύριος γιατί αυτοί Του μοιάζουν!
Αυτή τη μάνα που έχασε τη δουλειά της και δεν έχει να προσφέρει φαγητό στο παιδί της ποιος θα τη βοηθήσει; Ας σκεφτούμε τελικά ότι αυτό το παιδί πρέπει να μάθει από τώρα ότι ο Χριστός υπάρχει και μάλιστα πηγαίνει και σπίτι του να το βοηθήσει! Ας γίνουμε όλοι μας Χριστοί λοιπόν για να προστρέχουμε και να συνδράμουμε με όποιο τρόπο ο καθένας μπορεί. Ας γίνουμε εμείς τα χέρια του Χριστού, τα πόδια του Χριστού, το στόμα του Χριστού, η αγκαλιά του Χριστού και έτσι μέσα από τις δυσκολίες που θα ξεπερνάνε μαζί μας οι άνθρωποι θα τους παρέχεται και η δυνατότητα να γνωρίσουν το φιλεύσπλαχνο πρόσωπο του Χριστού που συνιστά στην πραγματικότητα τη σπουδαιότερη ελεημοσύνη που μπορούμε να κάνουμε σε κάποιον! Θυμάμαι μια ιστορία που είχα διαβάσει με μια κυρία που αγόρασε σε ένα παιδί ρούχα και παπούτσια που δεν είχε και το παιδί με απλότητα και ευγνωμοσύνη τη ρώτησε ‘ είστε η γυναίκα του Χριστού;’
Κι αν σε πολλούς έχει σκληρυνθεί η καρδιά τους και ενώ μπορούν δεν βοηθάνε γιατί δεν βλέπουν πέρα από τον εαυτό τους, ας κάνουμε και γι’ αυτούς μια προσευχή γιατί αν δεν μετανοήσουν κινδυνεύουν με τον αιώνιο θάνατο. Και είναι τελικά αυτοί που έχουν περισσότερο από όλους ανάγκη βοηθείας γιατί με τον εγωισμό και την ασπλαχνία τους έχουν μπει στην τροχιά απώλειας της ψυχής τους. Ποια φοβερότερη συμφορά μπορεί να βρει έναν άνθρωπο; Ο Χριστός μάς το είπε « Μακάριοι οι ελεήμονες ότι αυτοί ελεηθήσονται» ( Ματθ.ε΄,7) Δηλαδή μακάριοι είναι οι ευσπλαχνικοί και επιεικείς, που συμπονούν στη δυστυχία του πλησίον, γιατί αυτοί θα ελεηθούν από το Θεό την ημέρα της Κρίσεως!(Α.Κ.Β)

Είναι πολλοί οι άνθρωποι δυστυχώς που υποφέρουν επειδή αρνούνται εγωιστικά να ζητήσουν βοήθεια από τους άλλους. Η αξιοπρέπειά τους λένε δεν τους επιτρέπει να απλώσουν το χέρι στο συνάνθρωπο και να ζητήσουν έλεος. Έτσι καταδικάζουν τον εαυτό τους αλλά μερικές φορές και τα παιδιά τους σε στέρηση ακόμα και των βασικών για να μην πληγεί η υπερηφάνεια τους. Δεν είμαστε η δύσκολη κατάσταση στην οποία έχουμε περιέλθει. Είμαστε δημιουργήματα του Θεού με ανεκτίμητη αξία και με αυτή τη ματιά πρέπει να αντιμετωπίζουμε ό ,τι μας συμβαίνει. Ας μην λυπόμαστε τους εαυτούς μας στις δυσκολίες. Καμία θλίψη δεν μπορεί να είναι ικανή να μας κλέψει τη χαρά και την τιμή που είμαστε πλάσματα της Αγάπης του Θεού. Αυτό πρέπει να μας προσδιορίζει και όχι οποιαδήποτε παροδική δυσχερής κατάσταση!
Είναι και άνθρωποι που θέλουν μόνο να δίνουν αλλά όχι να λαμβάνουν. ‘Δεν έχω ανάγκη κανέναν. Ίσα ίσα εγώ παρέχω βοήθεια σε άλλους. Είμαι σπουδαίος!’ Οποία αλαζονεία! Τις προάλλες άκουγα μια ιστορία από το Γεροντικό για έναν γέροντα ασκητή που αρρώστησε και λαχτάρησε λίγο ψωμί να φάει αλλά δεν είχε. Το έμαθε ένας μοναχός από μακριά και ξεκίνησε ταξίδι δυο ημερών για να του πάει ψωμί. Όταν έφτασε στη σκήτη και ο γέροντας έμαθε για τη μεγάλη διαδρομή που έκανε, αρνήθηκε να πάρει το ψωμί λέγοντας πως αυτό είναι ο κόπος και το αίμα του αδερφού. Τελικά τον έπεισαν οι άλλοι γέροντες και το πήρε λέγοντας του πως έπρεπε να το πάρει για να πιάσει τόπο η θυσία του αδελφού!
Άρα λοιπόν κι όταν παίρνουμε δίνουμε! Δίνουμε ουράνια ανταμοιβή για τη θυσία του αδελφού. Δίνουμε χαρά στον άλλο που έχει λάβει το χάρισμα της προσφοράς. Συντελούμε ώστε να πάρει ουράνιο μισθό για την ελεημοσύνη του. Δίνουμε την ευκαιρία στους άλλους να μοιραστούν την αγάπη που έχουν στην καρδιά τους. Δίνουμε αφορμές στους άλλους να επιτελέσουν το θέλημα του Θεού… να είναι ελεήμονες. Δίνουμε παράδειγμα με την ταπείνωση μας που είναι κι αυτή θείο θέλημα! Οπότε όλοι βγαίνουμε κερδισμένοι και μου φαίνεται πως ίσως περισσότερα δίνει αυτός που παίρνει παρά αυτός που δίνει! Εξάλλου στο Θεό συνέχεια δεν σηκώνουμε τα χέρια για βοήθεια; Και δυσκολευόμαστε στους ομοίους μας συνανθρώπους;
Κι αν εμένα ο Θεός με έβαλε σε αυτή τη θέση κι εσένα σε εκείνη, οφείλουμε και οι δύο να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις της θέσης μας και να ενεργήσουμε έτσι ώστε να είμαστε ευάρεστοι στο Θεό. Εγώ ταπεινά να ζητήσω βοήθεια κι εσύ ταπεινά να μου την προσφέρεις και οι δυο μας με ευγνώμονα καρδιά να ευχαριστήσουμε τον Κύριο μας! Γιατί ασφαλώς και έχει σημασία το πνεύμα με το οποίο ζητάμε ή προσφέρουμε. Είναι άλλο πράγμα να ζητάμε κάτι που έχουμε πραγματικά ανάγκη και άλλο περιττές πολυτέλειες. Και είναι διαφορετικό να προσφέρουμε ανιδιοτελώς και με φιλάνθρωπη καρδιά από το να προσφέρουμε αλαζονικά και με έπαρση! Δεν είναι λοιπόν ντροπή να ζητάμε βοήθεια, ντροπή είναι να την προσφέρουμε με υπερηφάνεια! Γιατί ο Θεός στους υπερήφανους αντιτάσσεται αλλά στους ταπεινούς δίνει πλούσια τη Χάρη Του! (Επιστ. Ιακώβου δ΄, 6).(Α.Κ.Β)

94. Τί διδάσκουν περί θανάτου και ιλαστικής θυσίας του Χριστού ορισμένες προτεσταντικές παραφυάδες (Σωκινιανοί και Αρμινιανοί);

Στις αιρέσεις αυτές είναι χαρακτηριστικός ο τρόπος με τον οποίο ο ορθός λόγος εφαρμοζόμενος στο χώρο της πίστεως, μπορεί να καταστρέφει την ουσία και το μυστηριακό χαρακτήρα των χριστιανικών αληθειών.

Προτού όμως αποδιοργανώσουν τα δόγματα περί θανάτου και ιλαστικής θυσίας του Χριστού, οι αιρέσεις αυτές αποδιοργάνωσαν ήδη το χριστολογικό δόγμα της πίστεως. Νιώθοντας όπως και οι Νεστοριανοί, δεν πιστεύουν ότι ο Χριστός ήταν πλήρης και τέλειος Θεός, αλλά απλός άνθρωπος με τον οποίο ενώθηκε αργότερα ηθικά ο Θεός. Στην βάση αυτή κτίζονται στη συνέχεια οι πολλές ατοπίες και οι αλογίες του συστήματος αυτών. Ας τις δούμε συνοπτικά.

Ο θάνατος ενός ανθρώπου —έστω κι αν αυτός είναι ενωμένος με το Θεό— δεν έχει από μόνος του τη δύναμη να ικανοποιήσει τη θεία δικαιοσύνη και δεν αρκεί να εξιλεώσει τα αμαρτήματα τόσων μυριάδων ανθρώπων που έζησαν πάνω στη γη. Αν όμως αυτό ήρκεσε, δεν οφείλεται στη θυσία του Χριστού καθ’ εαυτήν, αλλά στο ότι, μιας και προσφέρθηκε σ’ αυτόν από τον Υιό του, ευδόκησε ο Θεός στην άμετρη αγάπη του να την αποδεχτεί και να συγχωρήσει τον αμαρτωλό άνθρωπο. Άπορο βέβαια είναι πώς ο άγιος θεός δέχτηκε μια θυσία που δεν είχε καμία άξια λυτρωτική και στη βάση της ικανοποιήθηκε από αυτή και εξάλειψε την ενοχή και τις ποινές των αμαρτωλών ανθρώπων!

Η θυσία του Χρίστου δεν μπορεί να ικανοποιήσει τη θεία δικαιοσύνη και να συγχωρήσει τις αμαρτίες των ανθρώπων. Μια τέτοια ικανοποίηση δεν έχει νόημα. Αυτός που ικανοποιείται, αφού πάρει αυτό που θέλει, δεν χαρίζεται στον οφειλέτη. Ο πανάγαθος θεός παρουσιάζεται να μην μπορεί, χωρίς ικανοποίηση, να συγχωρήσει τον αμαρτωλό άνθρωπο. Ομοίως η θυσία του Χριστού δεν μπορεί να επεκτείνει την αξιομισθία της και σε άλλους αμαρτωλούς ανθρώπους, απλούστατα γιατί η οφειλόμενη στην αμαρτία ποινή είναι αυστηρά προσωπική και δεν μεταφέρεται σε άλλους. Έπειτα ο Κύριος δεν απέτισε τη θεία δίκη σε όλη της την έκταση, αφού υποστάς το θάνατο αναστήθηκε εκ των νεκρών. Ο θάνατος του Χριστού έχει ηθική και παιδαγωγική μόνο σημασία. Δι’ αυτού ο Κύριος δίδαξε τους ανθρώπους σωτήρια διδάγματα περί χάριτος, μετανοίας, αγιασμού και αιώνιας ζωής, καταστήσας σαφές ότι ο θάνατος είναι ασφαλής οδός, οδηγούσα στην ανάσταση και τη δόξα, αναρριπίζοντας την ελπίδα των πιστών για τη μέλλουσα σωτηρία, και το συνδοξασμό τους με το Χριστό στη θεία βασιλεία.

Είναι ενδεικτικό ότι για τους αιρετικούς αυτούς το μόνο λυτρωτικό αξίωμα του Χριστού είναι το προφητικό, στο οποίο υπάγονται τα αλλά δύο, το αρχιερατικό και το βασιλικό. Τα τελευταία αυτά αξιώματα περιεδύθη ο Χριστός μετά την ύψωσή του στη δόξα του Θεού.

Απ’ όλα αυτά γίνεται σαφές πώς η άμετρη χρήση του ορθού λόγου στα δόγματα της πίστεως μπορεί να καταστρέψει το μυστηριακό λόγο του Θεού.

(Ανδρέου Θεοδώρου «Απαντήσεις σε ερωτήματα συμβολικά», εκδόσεις Αποστολική Διακονία, σελ. 133-134)

93. Συμφωνεί με αυτά η ρωμαιοκαθολική θεολογία;

Όχι. Κατά τη διδασκαλία της η θυσία του Κυρίου έχει υπεραρκή αξιομισθία· πρώτον διότι τα παθήματα του Χριστού (παθήματα του Θεού «σαρκί») είχαν άπειρη αξιομισθία και δεύτερον, γιατί ο άνθρωπος στον οποίο εφαρμόζεται η αξιομισθία αυτή, είναι όν πεπερασμένο, άρα και η ενοχή του είναι ομοίως πεπερασμένη. Από την άλλη, κάνοντας διάκριση μεταξύ ένοχης και ποινών, φρονεί ότι μόνον η ενοχή και οι ποινές των προ του βαπτίσματος αμαρτιών συγχωρούνται, ενώ για τις μετά το βάπτισμα απαιτούνται πρόσκαιρες ποινές του αμαρτωλού και εδώ και στο καθαρτήριο πυρ (Purgatorium). Τις πρόσκαιρες αυτές ποινές μπορεί να συντεμνει ή και να τις αίρει κατά βούληση η Εκκλησία. Τις αντιλήψεις της αυτές η Ρωμαϊκή Εκκλησία στηρίζει και στον εξής συλλογισμό αφού της αξιομισθίας του Κυρίου δεν κοινώνησαν όλοι οι άνθρωποι, συνεπές είναι να υπάρχουν αδιάθετα περισσεύματα, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν από την Εκκλησία για την πλήρωση του ταμείου των αξιομισθιών (του Χριστού και των αγίων), στο οποίο στηρίζονται οι περίφημες λυσίποινες αφέσεις (Indulgentiae — συγχωροχάρτια).

Τα διδάγματά της αυτά η Δυτική Εκκλησία στηρίζει κυρίως στο χωρίο της Γραφής Ρωμ. 5,15: «Εί γαρ τω του ενός παραπτώματι οι πολλοί απέθανον, πολλώ μάλλον η χάρις του Θεού και η δωρεά εν χάριτι τη του ενός ανθρώπου Ιησού Χριστού εις τους πολλούς επερίσσευσεν». Στο χωρίο όμως αυτό γίνεται θεωρητικά σύγκριση της ενοχής του προπατορικού αμαρτήματος με τη χάρη που απέρρευσε από την ιλαστική θυσία του Χριστού. Λέγεται, δηλαδή, αν η αμαρτία του Αδάμ οδήγησε τους πολλούς (όλους) στο θάνατο, πολύ περισσότερο και βεβαιότερο έκανε τη σαπηρία η χάρη του Σταυρού. Η σύγκριση λαμβανει πρακτική σημασία, ευθύς ως το υποτιθεμενο περίσσευμα της δωρεάς του έργου του Χριστού σχηματίσει το ταμείο της περισσεύουσας αξιομισθίας που αποτελεί τη βάση των αφέσεων. Περί αυτού όμως σε προσεχές μας ερώτημα.

Από την άλλη οι Ρωμαιοκαθολικοί για να στηρίξουν τη διάκριση ποινών αιώνιων και πρόσκαιρων παρουσιάζουν και παραδείγματα ανδρών (Μωυσής, Δαβίδ, Ααρών), οι οποίοι αν και συγχωρήθηκαν από το Θεό, όμως επεβλήθηκαν σ’ αυτούς πρόσκαιρες ποινές. Αυτό είναι βέβαια αληθές. Όμως οι επιβληθείσες αυτές ποινές δεν είχαν χαρακτήρα ικανοποιητικό ήταν παιδαγωγίες του Θεού, φάρμακα (medicamenta), τα οποία αποσκοπούσαν στην ηθική των αμαρτωλών βελτίωση. Αυτό φρονεί η Ορθόδοξη Εκκλησία.

Η διάκριση, τέλος, αιώνιων ποινών τις οποίες στο μυστήριο της μετανοίας συγχωρεί ο Θεός, από τις πρόσκαιρες για τις οποίες πρέπει, τιμωρούμενος ο αμαρτωλός, να ικανοποιήσει τη θεία δικαιοσύνη, οδηγεί στο άτοπο συμπέρασμα ότι ο Θεός δεν θέλει ή δεν μπορεί να συγχωρήσει την αμαρτία σε όλη της την έκταση, ιδέα βλάσφημη και υβριστική για το μέγεθος της αγάπης και της χρηστότητας του Θεού.

(Ανδρέου Θεοδώρου «Απαντήσεις σε ερωτήματα συμβολικά», εκδόσεις Αποστολική Διακονία, σελ. 131-133)

Πλησίασε διακριτικά τον εισπράκτορα
Τον Παππούλη τον περίμενε μία μεγάλη δοκιμασία, που τον στενοχώρησε πάρα πολύ.
Συγκεκριμένα, ο εισπράκτορας του λεωφορείου με το οποίο ταξίδευε,
άρχισε να χλευάζει το Γέροντα και να λέει διάφορες ανοησίες, που προκαλούσαν το γέλωτα στους άπιστους
συνεπιβάτες του και την αγανάκτηση των πιστών. Έτσι, οι επιβάτες χωρίστηκαν σε δύο στρατόπεδα,
και με φωνές ο εισπράκτορας εξακολουθούσε να συμπεριφέρεται απρεπώς.Όλα αυτά είχαν στενοχωρήσει
σε μεγάλο βαθμό τον Παππούλη, ο οποίος επιμελώς απέφυγε να λάβει μέρος στη συζήτηση.
Όταν, όμως, σταμάτησε κάπου το λεωφορείο για ξεκούραση και οι επιβάτες κατέβηκαν κάτι να πιούν
ο Παππούλης σηκώθηκε και πλησίασε διακριτικά τον εισπράκτορα και του είπε:
"Εγώ μπορεί να μην ξέρω να βρίσκω όπως λες, τα υπόγεια νερά,
ξέρω όμως ότι εσύ πάσχεις από σύφιλη και πρόσεξε να μην παντρευθείς τώρα,
γιατί θα τη μεταδώσεις στη γυναίκα σου και στα παιδιά. Να συνεχίσεις τη θεραπεία.
Να γίνεις καλά και ύστερα να παντρευθείς".
Οπότε ο εισπράκτορας έμεινε άφωνος. Το μόνο που είπε ήταν: "Και που το ξέρεις εσύ;"
Και ο Παππούλης τον ρωτά. "Είναι έτσι ή δεν είναι;"
Και αυτός το παραδέχθηκε και από εκείνη την ώρα κατάπιε τη γλώσσα του!
Δεν ξαναμίλησε μέχρι πού φθάσαμε στην Αθήνα. Και οι επιβάτες το ίδιο".
[Κ 23π.]

"Το σωστό είναι εκείνη να θελήσει να έρθει"
Μία γνωστή μου κυρία, της οποίας το παιδί ήταν σοβαρά άρρωστο,
με παρακάλεσε να την οδηγήσω στο Γέροντα. Πέρασαν έκτοτε αρκετοί μήνες σιωπής εκ μέρους της κυρίας.
Ρώτησα το Γέροντα αν όφειλα, προς το συμφέρον του παιδιού της, να της τηλεφωνήσω σχετικώς.
Ο Γέροντας αντέδρασε έντονα: "Μην της τηλεφωνήσεις καθόλου. Δεν είναι σωστό.
Το σωστό είναι εκεί να θελήσει να έρθει. Αλλά μην ανησυχείς • σύντομα θα σου τηλεφωνήσει".
Μετά τρεις μέρες μου τηλεφώνησε. Εξεπλάγη, όταν της είπα ότι περίμενα αυτό το τηλεφώνημα αυτές τις μέρες.
Όταν της εξήγησα τη συζήτησή μου με το Γέροντα, η έκπληξή της μεγάλωσε.
Τον επισκεφθήκαμε κι από την ημέρα εκείνη η κυρία έγινε τακτική επισκέπτριά του.

(Ανθολόγιο Συμβουλών, Άγιος Πορφύριος, σελ.156-158)