ΔΙΔΑΧΗ

«Την Κυριακή του Κυρίου αφού συγκεντρωθείτε να προσφέρετε άρτο και να εκπέμπετε ευχαριστήριες ευχές, αφού προηγουμένως εξομολογηθείτε τα παραπτώματά σας, για να είναι η προσφορά σας καθαρή. 2. όποιος όμως έχει διαφορές με το φίλο του να μη συμμετέχει στη συνάθροιση μαζί σας, μέχρι να συμφιλιωθούν, για να μη βεβηλωθεί η θυσία σας. 3. Γιατί αυτή είναι η θυσία για την οποία λέχθηκε από τον Κύριο «σε κάθε τόπο και χρόνο να μου προσφέρετε θυσία καθαρή, επειδή είμαι μεγάλος βασιλιάς, λέει ο Κύριος, και το όνομά μου θαυμάζεται μεταξύ των εθνών» (Μαλαχίας 1,11)» (Διδαχή 14,

ΙΓΝΑΤΙΟΣ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ

«Απέχουν [οι Δοκητές] από τη Θεία Ευχαριστία και την προσευχή επειδή δεν ομολογούν ότι η Ευχαριστία είναι σάρκα του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού» (Ιγνατίου προς Σμυρναίους 7,1 ΕΠΕ 137)

«Φροντίστε λοιπόν να συμμετέχετε σε μια ευχαριστία· διότι ένα είναι το σώμα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και ένα ποτήρι που ενώνει με το αίμα του· ένα θυσιαστήριο, όπως ένας επίσκοπος μαζί με το πρεσβυτέριο και τους διακόνους, τους ομοδούλους μου, ώστε ό,τι κάνετε, να το κάνετε όπως θέλει ο Θεός» (Ιγνατίου προς Φιλαδελφείς 4 ΕΠΕ 125)

«Δεν ευχαριστιέμαι με τροφή θανάτου, ούτε με τις ηδονές της ζωής αυτής. Θέλω τον άρτο του Θεού, δηλαδή το σώμα το Ιησού Χριστού, που κατάγεται από τη γενιά του Δαβίδ, και πιοτό θέλω το αίμα του, που είναι αγάπη αθάνατη» (Ιγνατίου προς Ρωμαίους 7,3 ΕΠΕ 119)

«Να υπακούετε στον επίσκοπο και το πρεσβυτέριο με απερίσπαστο το νου σας, προσφέροντας έναν άρτο, που είναι φάρμακο αθανασίας, αντίδοτο για να μη πεθάνετε, αλλά να ζείτε με τον Χριστό για πάντα» (Ιγνατίου προς Εφεσίους 20,2 ΕΠΕ 91)

ΙΟΥΣΤΙΝΟΣ

«66. Η τροφή αυτή ονομάζεται σε εμάς ευχαριστία, στην οποία δεν επιτρέπεται να μετέχει κανείς άλλος εκτός από αυτόν που πιστεύει ότι τα διδάγματά μας είναι αληθινά, και λούστηκε με το υπέρ αφέσεως αμαρτιών και αναγέννησης λουτρό (=βάπτισμα) και ζει έτσι όπως δίδαξε ο Χριστός. Διότι δεν λαμβάνουμε αυτά ως κοινό άρτο και ως κοινό ποτό, αλλά με τον τρόπο με τον οποίο ο Ιησούς Χριστός ο Σωτήρας μας αφού σαρκώθηκε με το λόγο του Θεού πήρε και σάρκα και αίμα για τη σωτηρία μας, με τον ίδιο τρόπο διδαχτήκαμε ότι, και η τροφή η οποία αγιάστηκε με την ευχή του λόγου που προέρχεται από αυτόν, από την οποία το αίμα και οι σάρκες μας τρέφονται κατά μετουσίωση, είναι σάρκα και αίμα αυτού του Ιησού που σαρκώθηκε» (Ιουστίνου Α Απολογία 66 ΕΠΕ)

«Γίνεται στον καθένα η διάδοση και η μετάληψη… και στέλνονται στους απόντες» (άγ. Ιουστίνος [150μ.Χ.] ΕΠΕ195)

ΕΙΡΗΝΑΙΟΣ

«Πώς θα παραδεχτούν αυτοί ότι το ψωμί που προσφέρεται στην Ευχαριστία είναι το σώμα του Κυρίου τους και το κρασί μέσα στο ποτήριο είναι το αίμα του;… Πώς λένε ότι η σάρκα μεταβαίνει στη φθορά και δεν παίρνει τη ζωή, αφού τρέφεται από το σώμα του Κυρίου και το αίμα του; Ή τη γνώμη τους ας αλλάξουν, ή ας σταματήσουν να προσφέρουν όσα είπαμε… Όπως το ψωμί, που προέρχεται από τη γη, όταν παίρνει και την επίκληση του Θεού, δεν είναι πλέον κοινό ψωμί, αλλά Ευχαριστία που συνίσταται από δύο στοιχεία, το επίγειο και το ουράνιο, έτσι και τα σώματά μας, όταν παίρνουν την Ευχαριστία, δεν είναι πλέον φθαρτά» (Ειρηναίου,Έλεγχος Δ,18,4-6, σελ. 299-300)

«Και δίδαξε τη νέα προσφορά τής Καινής Διαθήκης. Αυτήν παρέλαβε η Εκκλη­σία από τους αποστόλους και σέ όλο τον κόσμο αυτήν προσφέρει στον Θεό, ο οποίος μας παρέχει με τις τροφές τις απαρχές των δωρεών του στην Καινή Διαθήκη, για την οποία ο εκ των δώδεκα προφητών Μαλαχίας προφήτευσε τα έξης· «δε θα δεχτώ καμιά θυσία από τα χέρια σας». Ο Κύριος του σύμπαντος το λέει. «Από την ανατολή μέχρι τη δύση μεγάλη είναι η φήμη μου ανάμεσα στα έθνη», λέει ο Κύριος του σύμπαντος. «Σε κάθε τόπο προσφέρεται λιβάνι σ’ εμένα και θυσίες καθαρές, γιατί είμαι μεγάλος ανάμεσα στα έθνη» (Μαλαχίας 1,10-11). Ολοφάνερα δείχνει με αυτά ότι ο μεν προηγούμενος λαός θα σταματήση να προσφέρη στον Θεό, όμως, σε κάθε τόπο θα προσφέρεται σε αυτόν θυσία - και μάλιστα καθαρά - το δε όνομά Του θα δοξάζεται στα έθνη» (ο.π. 4,17,5 σελ.297)

«Ομολόγησε ότι το θείο ποτήριο, που παίρνουμε από την κτίσι, είναι δικό του αίμα, με το οποίο ποτίζει το δικό μας αίμα. Και το ψωμί, που παίρνουμε από τη δημιουργία, μας διαβεβαίωσε ότι είναι το σώμα του, με το οποίο αυξάνουν τα δικά μας σώματα. Όταν, λοιπόν, και το ποτήριο, στο οποίο ενώνεται το κρασί με το νερό, και ο άρτος επιδέχωνται το λόγο του Θεού, τότε γίνεται η θεία ευχαριστία, το αίμα και το σώμα τού Χριστού, από τα όποια αυξάνει και συνίσταται η υπόσταση του σώματός μας. Επομένως, πώς λέγουν ότι το σώμα μας δεν μπορεί να δεχθεί τη δωρεά του Θεού, που είναι η αιώνια ζωή, αφού αυτό τρέφεται από το σώμα και το αίμα του Κυρίου και είναι δικό του μέλος;» (ο.π.5,2,2-3,σελ. 364)

ΚΛΗΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΥΣ

«Αυτές είναι οι κατάλληλες τροφές που μας χορηγεί ο Κύριος· προσφέρει την σάρκα και χύνει το αίμα· και τίποτα δεν λείπει στα παιδιά για την αύξησή τους. Ω παράδοξο μυστήριο!...Η τροφή, δηλαδή ο Κύριος Ιησούς, δηλαδή ο Λόγος του Θεού, Πνεύμα σαρκωμένο, σάρκα αγιαζομένη ουράνια» (Παιδαγωγός 6,42-43,3 ΕΠΕ1σ.331-333)

«Εγώ είμαι εκείνος που σε τρέφω, δίνοντάς σου άρτο τον εαυτό μου, που όταν τον δοκιμάσει κανείς δεν πεθαίνει πια και κάθε μέρα σου δίνω ποτό αθανασίας» (Τις ο σωζόμενος πλούσιος 23. ΕΠΕ 4σ.559)

ΩΡΙΓΕΝΗΣ

«Στον ψαλμό την ιερή τροφή υπαινισσόμενος, όπως φαίνεται, λέει «Γευθείτε και δείτε ότι είναι αγαθός ο Κύριος (Ψαλμ. 33,9)». Ίσως, λοιπόν, συμβουλεύοντας να γευθούν τον ίδιο το Χριστό, υπαινισσόταν με αυτά το σώμα του… το σώμα του Χριστού της Ευχαριστίας» (Εις Ψαλμούς ΒΕΠΕΣ 15 σ.250)

«Εμείς, ευχαριστώντας τον δημιουργό των όλων, τρώμε τους άρτους που προσφέρονται, με ευχαριστία και προσευχή για αυτά που δόθηκαν, οι οποίοι (άρτοι) λόγω της προσευχής έγιναν σώμα, κάτι άγιο, και το οποίο αγιάζει αυτούς που το χρησιμοποιούν με υγιή πρόθεση» (Κατά Κέλσου 8,33)

«Ο Λόγος έγινε σάρκα. Όταν τον τρώμε και τον πίνουμε, τότε και κατασκήνωσε σε μας» (Περί ευχής 27,4)

ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ (γράφει το 251 μ.Χ.)

«Δεν γίνεται να γίνει ορατό το αίμα εκείνου από τον οποίο λυτρωθήκαμε και ζωοποιηθήκαμε, ότι υπάρχει στο ποτήριο, όταν από το ποτήρι λείπει το κρασί… Όταν στο ποτήρι αναμιγνύεται νερό μαζί με το κρασί, ο λαός ενώνεται με το Χριστό» (Επιστολή 63,2 & 13)

«Ο Χριστός είναι ο άρτος μας, του οποίου αγγίζουμε το σώμα του» (De dominica orat.18)

«Η βία εισβάλλει στο σώμα και το αίμα Του και περισσότερο τώρα με τα χέρια και το στόμα τους αμαρτάνουν ενάντια στον Κύριο (οι ανάξιοι)» (De lapsis 16)

«Απειλεί [τους ιερείς που αρνούνται στον αμετανόητο τη μετάδοση της Θ. Ευχαριστίας λόγω της αμαρτίας της άρνησης] επειδή δεν θα δεχτεί το σώμα του Κυρίου με τα μολυσμένα χέρια του και δεν θα πιει το αίμα του Κυρίου με το μολυσμένο στόμα του. Οργίζεται ο βέβηλος με τους ιερείς [σελ. 71] Όταν άλλη γυναίκα είχε προσπαθήσει με ανάξια χέρια να ανοίξει το ΑΡΤΟΦΟΡΙΟ, στο οποίο υπήρχε το άγιο σώμα του Κυρίου, τρομοκρατήθηκε από φωτιά που ξεπήδησε, όταν αυτή τόλμησε να το αγγίξει. Και κάποιος άλλος, εξίσου βέβηλος, τόλμησε, κρυφά, μαζί με άλλους, να αρπάξει μέρος της θείας Κοινωνίας, ενώ λειτουργούσε ο ιερέας. Δεν μπόρεσε όμως να φάει ούτε να αγγίξει το άγιο σώμα του Κυρίου και ανάμεσα στα χέρια του, όταν το άνοιξε, βρήκε στάχτη» (αγ. Κυπριανός De lapsis 26 [251μ.Χ.], Ostracon.σ.75)

ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΓΕΣ

«Οι διάκονοι, αφού πάρουν όσα περίσσεψαν, να τα μεταφέρουν στα ΠΑΣΤΟΦΟΡΙΑ» (Αποστολ. Διαταγαί ΕΠΕ 439)

ΤΕΡΤΥΛΛΙΑΝΟΣ

«Η χριστιανή σύζυγος κοινωνάει σπίτι της το βράδυ κρυφά από τον μη πιστό σύζυγό της τον [άγιο] άρτο πριν φάει κάτι άλλο» (Τερτυλλιανός [200μ.Χ.]ad uxorem, II,5)

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΜΕΓΑΣ

«Στην Αλεξάνδρεια δε και σ’ όλη την Αίγυπτο ακόμη και κάθε λαϊκός έχει συνήθως Κοινωνία στο σπίτι του και μεταλαμβάνει οποτεδήποτε θέλει. Άπαξ τελειώσει και δώσει την θυσία ο ιερέας, αυτός που την λαμβάνει ως σύνολο, μεταλαμβάνοντας από αυτήν καθημερινά, οφείλει να πιστεύει ότι μεταλαμβάνει και δέχεται αυτήν από αυτόν που την έδωσε» (Μ. Βασιλ.ΕΠΕ3.505)

ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ

«Ο πρεσβύτερος τη νύχτα έδωσε στο παιδί τεμάχιο της ευχαριστίας… Το παιδί πήγε στην κλίνη του Σεραπίωνα… περιέβρεξε το τεμάχιο και αμέσως το έριξε στο στόμα του γέροντα, ο οποίος αφού κατάπιε λίγο αμέσως παρέδωσε το πνεύμα» (Ευσεβίου Εκκλ.Ιστ. ΣΤ44, 5 ΕΠΕ 2,331)

Α΄ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ

«Για αυτούς που πεθαίνουν να φυλαχθεί και τώρα ο παλαιός και κανονικός νόμος, ώστε, αν κάποιος πεθαίνει να μην αποστερείται το τελευταίο και αναγκαιότατο εφόδιο»(Α΄Οικουμ. Σύνοδος κανών 13).