Αυξομείωση μεγέθους γραμμάτων.
18 Δεκ

Πατερικές διδαχές περί της αρετής της σιωπής

Γράφτηκε από τον 

Ο άγιος Παΐσιος Βελιτσκόφσκι σε έργο του λέγει για την σιωπή «Όποιος χαλιναγωγεί και συγκρατεί την γλώσσα του, αυτός μπορεί, ξέρει και χαλιναγωγεί και ολόκληρο το σώμα του. Όποιος κρατάει την γλώσσα του, αποφεύγει το κάθε κακό, που πηγή του έχει την γλώσσα. Την γλώσσα λέγει ο άγιος Ιάκωβος “κανείς από τους ανθρώπους δεν ειμπορεί να την δαμάσει. Είναι κακό ασυγκράτητο, γεμάτη από δηλητήριο θανατηφόρο” Ιακ. 3,8. Πολλοί επήγαν από κοφτερό μαχαίρι. Μα πιο πολλοί χάθηκαν από την γλώσσα τους. Γιατί η γλώσσα είναι μία μάχαιρα δίστομος, που έστω και αν αυτό δεν γίνεται αισθητό με τα σωματικά μάτια, κυριολεκτικά σφάζει και την ψυχή και το σώμα εκείνων, που το ρίχνουν στην αργολογία και στις μάταιες λογομαχίες. Ώ γλώσσα, εχθρέ της δικαίωσής μου! Ώ γλώσσα, καταστροφή μου, πνεύμα σατανικό! Και πώς όχι; Ο άνθρωπος χτίζει με κόπο πολύ το πνευματικό του οικοδόμημα! Και να συ, γλώσσα, με μία σου μόνο λέξη και σε μία στιγμή, το γκρεμίζεις και το ισοπεδώνεις! Γι’ αυτό η Γραφή λέγει: “Ανήρ δε φρόνιμος ησυχίαν άγει” Παρ. 11,12»1.

Ο άγιος Θεόδωρος της Εδέσσης τονίζει σχετικά με την σιωπή «Διώχνε μακριά σου το πνεύμα της πολυλογίας. Γιατί σ’ αυτή βρίσκονται φοβερότατα πάθη, το ψεύδος, η θρασύτητα, οι αστειότητες, η αισχρότητα, η μωρολογία και γενικώς όπως έχει λεχθεί: “Από την πολυλογία δεν θα ξεφύγεις την αμαρτία”. Ο σιωπηλός όμως άνθρωπος είναι θρόνος της επιγνώσεως. Αλλά και λόγο θα δώσουμε για κάθε περιττό και ανωφελή λόγο, είπε ο Κύριος. Επομένως η σιωπή είναι πολύ αναγκαία και ωφέλιμη»2.

Στην ερώτηση προς τον Γέροντα Παΐσιο: “Μπορεί να μη καταλαβαίνω την πραγματική μου πνευματική κατάσταση και να νομίζω ότι έχω αρετή” ο Γέροντας είχε απαντήσει: «Μπορεί, αλλά, αν προσέξης θα δης ότι δεν έχεις εσωτερική γλυκύτητα, οπότε θα καταλάβης που βρίσκεσαι πνευματικά. Καμμιά φορά μπορεί να νομίζη κανείς ότι έχει αρετή, επειδή έμαθε απλώς κάποια εξωτερικά γνωρίσματα και συμμορφώνεται με αυτά, για να φαίνεται ενάρετος. Αυτό όμως δεν είναι πραγματική αρετή και δεν μπορεί να μείνη έτσι· θα κοσκινισθή και κάποτε θα φανή η πραγματικότητα. Άλλο είναι, ας υποθέσουμε, να αγωνίζεται κανείς να μη μιλάη, για να μη πληγώνη τους άλλους, και σιγά σιγά να αποκτήση την αρετή της σιωπής, και άλλο να μη μιλάη, για να φαίνεται ότι έχει την αρετή της σιωπής. Τότε μπορεί να σιωπά, ενώ με τους λογισμούς του συνέχεια να φλυαρή και να έχη μέσα του ένα σωρό πάθη. Η εξωτερική συμπεριφορά μπορεί να παρουσιάζη ένα τέλειο άγιο και, όταν αποκαλυφθή ο εσωτερικός του άνθρωπος, να είναι.,.»3.

Ο άγιος Διάδοχος Φωτικής σημειώνει σχετικά με την σιωπή: «Όπως όταν αι θύραι των λουτρών ανοίγωνται συνεχώς, η εσωτερική θέρμη ωθείται ταχύτατα προς τα έξω, έτσι συμβαίνει και στην ψυχή· όταν θέλη να ομιλή έξω του μέτρου, έστω και αν λέγη μόνον πνευματικούς λόγους, εξατονεί η μνήμη του Θεού δια της πύλης του στόματος. Γι’ αυτό μάλιστα χάνει εν συνεχεία τους δυνατούς πνευματικούς λογισμούς, περιπίπτουσα σε πλήθος κατωτέρων εννοιών και ομιλούσα χωρίς τάξιν και αμέτρως στους τυχόντας, επειδή έχασε την ενέργειαν του αγίου Πνεύματος, η οποία συντηρεί την διάνοιαν φωτεινήν χωρίς φαντασίες. Γιατί το αγαθόν Πνεύμα αποφεύγει πάντοτε την πολυλογίαν, ως άσχετον και αντίθετον σε κάθε ταραχήν λογισμών και φαντασιών έστω ευπρεπών. Είναι καλή λοιπόν η σιωπή στον καιρό της, η οποία δεν είναι τίποτε άλλο από μητέρα σοφωτάτων εννοιών»4.

Ο άγιος Βασίλειος μας λέγει «Όταν ερωτάσαι, δίνε απάντηση με την πρέπουσα και ταπεινή φωνή. Όταν δεν ερωτάσαι, σιώπα»5.

1. Αγ. Παΐσίου Βελιτσκόφσκι, Τα κρίνα του αγρού, εκδ. Ι. Μ. Νικοπόλεως, σ. 51.
2. Φιλοκαλία τομ. Β', Έκδ. Το περιβόλι της Παναγίας, σ. 27.
3. Γέροντος Παΐσίου Αγιορείτου Λόγοι τομ. Ε', σ. 159.
4. Αγ. Διαδόχου Φωτικής, Τα εκατόν Γνωστικά κεφάλαια, εκδ. Ο Άθωνας, σ. 141.
5. Βασιλειανό Άποθησαύρισμα, εκδ. Φωτοδότες, σ. 617.

Εύρεση

Δημοφιλή Θέματα (Α-Ω)

αγάπη (561) Αγάπη Θεού (286) αγάπη σε Θεό (210) αγάπη σε Χριστό (149) άγγελοι (55) Αγγλικανισμός (1) Αγία Γραφή (144) Αγιασμός (9) Άγιο Πνεύμα (87) άγιοι (160) άγιος (190) αγνότητα (38) άγχος (35) αγώνας (106) αγώνας πνευματικός (238) Αθανασία (5) Αθανάσιος ο Μέγας (4) αθεΐα (126) αιρέσει (1) αιρέσεις (355) αιωνιότητα (1) ακτημοσὐνη (14) αλήθεια (94) αμαρτία (276) Αμβρόσιος άγιος (3) άμφια (1) Αμφιλόχιος της Πάτμου (4) Ανάληψη Χριστού (4) Ανάσταση (135) ανασταση νεκρών (28) ανθρώπινες σχέσεις (302) άνθρωπος (229) αντίχριστος (11) Αντώνιος, Μέγας (3) αξιώματα (15) απἀθεια (5) απελπισία (4) απιστία (19) απληστία (2) απλότητα (12) αποκάλυψη (8) απόκρυφα (16) Απολογητικά Θέματα (1) αργολογία (3) αρετή (190) Αρσένιος Όσιος (3) ασθένεια (104) άσκηση (47) αστρολογία (2) Αυγουστίνος άγιος (3) αυταπάρνηση (26) αυτεξούσιο (1) αυτογνωσία (136) αυτοθυσἰα (25) αυτοκτονία (9) αχαριστία (3) Β Παρουσία (10) Β' Παρουσία (11) βάπτιση (15) βάπτισμα (29) Βαρβάρα αγία (1) Βαρσανουφίου Οσίου (31) Βασιλεία Θεού (19) Βασίλειος ο Μέγας (26) Βελιμίροβιτς Νικόλαος Άγιος (20) βία (4) βιβλίο (31) βιοηθική (10) Βουδδισμός (5) γάμος (120) Γένεση (5) Γέννηση Κυρίου (11) Γεροντικόν (194) Γερόντισσα Γαβριηλία (1) γηρατειά (11) γιόγκα (2) γλώσσα (64) γνώση (22) γονείς (133) Γρηγόριος ο Θεολόγος (14) Γρηγόριος ο Παλαμάς όσιος (6) γυναίκα (34) δάκρυα (44) δάσκαλος (24) Δεύτερη Παρουσία (21) Δημιουργία (60) διάβολος (198) Διάδοχος Φωτικής όσιος (13) διακονία (3) διάκριση (136) διάλογος (5) δικαιο (3) δικαιοσύνη (31) Διονύσιος Αρεοπαγίτης Άγιος (1) Δογματικα Θέματα (205) Δογματική Τρεμπέλα (1) δύναμη (63) Δωρόθεος αββάς (9) εγκράτεια (12) εγωισμός (241) εικόνες (32) Ειρηναίος Λουγδούνου άγιος (3) ειρήνη (49) εκκλησία (225) Εκκλησιαστική Ιστορία (24) Εκκλησιαστική περιουσία (3) έκτρωση (5) έλεγχος (15) ελεημοσύνη (103) ελευθερία (57) Ελλάδα (19) ελπίδα (58) εμπιστοσὐνη (54) εντολές (8) Εξαήμερος (2) εξέλιξης θεωρία (16) Εξομολόγηση (153) εξωγήινοι (2) εξωσωματική γονιμοποίηση (5) Εορτή (3) επάγγελμα (17) επιμονἠ (40) επιστήμη (107) εργασία (76) Ερμηνεία Αγίας Γραφής (101) έρωτας (18) έρωτας θείος (7) εσωστρέφεια (1) Ευαγγέλια (103) Ευαγγέλιο Ιωάννη Ερμηνεία (33) Ευαγγελισμός (2) ευγένεια (14) ευγνωμοσὐνη (32) Ευμένιος Όσιος γέροντας (1) ευσπλαχνία (33) ευτυχία (62) ευχαριστία (41) Εφραίμ Κατουνακιώτης Όσιος (2) Εφραίμ ο Σύρος όσιος (5) εχεμύθεια (1) ζήλεια (13) ζώα (38) ζωή (21) ηθική (14) ησυχία (30) θάνατος (256) θάρρος (88) θαύμα (206) θέατρο (2) Θεία Κοινωνία (160) Θεία Λειτουργία (116) θεία Πρόνοια (14) θἐλημα (40) θέληση (35) Θεόδωρος Στουδίτης όσιος (36) θεολογία (28) Θεός (262) Θεοφάνεια (6) Θεοφάνους Εγκλείστου Αγίου (1) θέωση (6) θλίψεις (265) θρησκείες (40) θυμός (96) Ιάκωβος Αδελφόθεος Άγιος (1) Ιάκωβος Τσαλίκης Όσιος (9) ιατρική (13) Ιγνάτιος Θεοφόρος (9) ιεραποστολή (47) ιερέας (171) ιερωσύνη (15) Ινδουισμός (13) Ιουδαίοι (1) Ιουστίνος άγιος (2) Ιουστίνος Πόποβιτς Άγιος (1) Ισαάκ ο Σύρος (3) Ισίδωρος Πηλουσιώτης όσιος (35) Ισλάμ (11) Ιστορία Ελληνική (8) Ιστορία Παγκόσμια (14) Ιστορικότης Χριστού (1) Ιωάννης Θεολόγος (1) Ιωάννης Κροστάνδης (279) Ιωάννης Χρυσόστομος (319) Ιωσήφ Ησυχαστής Άγιος (3) Καινή Διαθήκη Ερμηνεία (58) Καινή Διαθήκη κριτικό κείμενο NestleAland (5) Κανόνες Εκκλησίας (4) καρδιά (86) Κασσιανός Όσιος (4) κατάκριση (122) καταναλωτισμός (8) Κατηχητικό (3) καύση νεκρών (1) κενοδοξία (12) κήρυγμα (51) Κίνητρα (3) Κλίμακα (6) κλοπή (5) Κοίμησις Θεοτόκου (22) κοινωνία (165) κόλαση (40) Κουάκεροι (1) ΚράτοςΕκκλησία (1) Κρίσις Μέλλουσα (41) Κύριλλος Άγιος (1) Λατρεία Θεία (74) λείψανα (8) λογισμοί (99) λόγος Θεού (13) Λουκάς Κριμαίας Άγιος (2) λύπη (54) μαγεία (13) μακροθυμία (1) Μάξιμος Ομολογητής (2) μάρτυρες (24) μεγαλοσὐνη (7) Μεθοδιστές (1) μελέτη (54) μετά θάνατον (38) μετά θάνατον ζωή (84) Μεταμόρφωση (6) Μεταμόρφωσις (5) μετάνοια (314) Μετενσάρκωση (3) μητέρα (56) μίσος (10) ΜΜΕ (4) μνημόσυνα (9) μοναξιά (20) μοναχισμός (94) Μορμόνοι (1) μόρφωση (20) μουσική (6) Ναός (16) ναρκωτικά (4) Νεκτάριος άγιος (18) νέοι (26) νεοπαγανισμός (5) νηστεία (57) νήψη (1) Νικόλαος Άγιος (3) Νικόλαος Πλανάς Άγιος (1) νους (32) οικονομία (2) Οικουμενισμός (4) ομολογία (3) ομορφιά (17) ομοφυλοφιλία (1) όνειρα (33) οραμα (21) οράματα (20) ορθοδο (1) Ορθοδοξία (290) όρκος (1) πάθη (243) πάθος (33) παιδεία (23) παιδιά (134) Παΐσιος Όσιος (305) Παλαιά Διαθήκη (5) Παλαιά Διαθήκη Ερμηνεία (9) παλαιοημερολογίτες (16) Παναγία (319) Παπαδόπουλος Στυλιανός (3) παράδειγμα (36) Παράδεισος (104) Παράδοση Ιερά (6) Παρθένιος ο Χίος Όσιος (1) Πάσχα (21) πατήρ Νικόλαος Πουλάδας (21) πατρίδα (9) Πατρολογία (8) Παύλος Απόστολος (4) πειρασμοί (20) Πεντηκοστή (11) περιέργεια (3) Πέτρος Απόστολος (1) πίστη (500) πλησἰον (58) πλούτος (58) Πνευματικές Νουθεσίες (90) πνευματική ζωή (261) πνευματικός πατέρας (113) πνευματισμός (9) ποίηση (18) πόλεμος (28) πολιτική (25) πολιτισμός (9) Πόποβιτς Ιουστίνος άγιος (23) Πορφύριος Όσιος (269) πραότητα (4) προθυμἰα (20) Πρόνοια (5) Πρόνοια Θεία (86) προορισμός (13) προσευχή (657) προσοχή (43) προσπἀθεια (115) προτεσταντισμός (27) προφητείες (13) ραθυμία (16) Ρωμαιοκαθολικισμός (35) Σαρακοστή (11) σεβασμός (28) Σεραφείμ του Σαρώφ Όσιος (5) σιωπή (10) σοφία (50) Σπυρίδων Άγιος (2) σταθερότητα (2) Σταυρός (76) Σταυροφορίες (4) Σταύρωση (47) συγχώρηση (79) συκοφαντία (1) Συμεών Νέος Θεολόγος όσιος (88) συμπὀνια (18) συναξάρι (1) συνείδηση (21) σχίσμα (34) σώμα (44) σωτηρία (27) Σωφρόνιος του Έσσεξ (27) τάματα (2) ταπεινοφροσύνη (252) ταπείνωση (150) Τέλος Κόσμου (4) Τεσσαρακοστή Μεγάλη (5) τέχνη (1) τιμωρία (12) Τριάδα Αγία (31) τύχη (2) υγεία (8) υλικά αγαθά (40) υπακοή (111) Υπαπαντή (1) υπαρξιακά (73) υπερηφἀνεια (54) υποκρισία (21) υπομονή (203) φανατισμός (5) φαντασία (4) φαντάσματα (2) φιλαργυρἰα (7) φιλαυτἰα (10) φιλία (26) φιλοσοφία (23) Φλωρόφσκυ Γεώργιος (3) φόβος (53) φὀβος Θεοὐ (19) φως (38) χαρά (105) Χαράλαμπος Άγιος (1) χάρις θεία (98) χαρίσματα (33) Χειρόγραφα Καινής Διαθήκης (1) Χριστιανισμός (19) χριστιανός (95) Χριστός (282) Χριστούγεννα (66) χρόνος (35) ψεύδος (22) ψυχαγωγία (10) ψυχή (235) ψυχολογία (24)