Αυξομείωση μεγέθους γραμμάτων.
02 Οκτ

Το Filioque είναι τριαδολογική κακοδοξία;

Γράφτηκε από τον 

64. Το Filioque είναι τριαδολογική κακοδοξία;

Αναντιρρήτως ναι και μάλιστα μεγάλη, γιατί φθείρει την περί Αγίας Τριάδος διδασκαλία.

Κατά την ορθόδοξη πίστη το Άγιον Πνεύμα εκπορεύεται εκ μόνου του Πατρός, που είναι η πηγή της θεότητας των δύο άλλων προσώπων του τριαδικού Θεού, και πέμπεται στον κόσμο δια του Υιού προς τελείωση του έργου της απολυτρώσεως. Η διδασκαλία αυτή στηρίζεται στο κλασικό χωρίο της Γραφής Ιωάν. 15,26: «Όταν δε έλθη ο Παράκλητος, όν εγώ πέμψω υμίν παρά του Πατρός, το Πνεύμα της Αληθείας, ο παρά του Πατρός εκπορεύεται...», όπου ο μεν ενεστώς «εκπορεύεται» σημαίνει την αΐδια πρόοδο του Πνεύματος παρά του Πατρός, ο δε μέλλων «πέμψω» την έγχρονη αποστολή του Πνεύματος από τον Υιό. Αυτός είναι γενικά ο ορθόδοξος τύπος εκπορεύσεως του Άγιου Πνεύματος.

Η Ρωμαϊκή όμως Εκκλησία έχει άλλη αντίληψη. Διδάσκει ότι το Πνεύμα το Άγιο δεν εκπορεύεται εκ μόνου του Πατρός αλλά και εκ του Υιού (Ex Patre Filioque). Τη διδασκαλία της αυτή στηρίζει σε χωρία της Γραφής (Ιωαν. 16,13.5 κ.ά.) τα οποία ερμηνεύει με το δικό της τρόπο. Το Filioque, η ιδέα του οποίου προέρχεται από τη θεολογία του Αυγουστίνου, η Λατινική Εκκλησία το προσέθεσε στο ιερό Σύμβολο της Πίστεως στην Ισπανία σε σύνοδο του Τολέδου το 589, προφανώς για να στηρίξει την πίστη στη θεότητα του Λόγου, που πολεμούσε τότε λυσσωδώς ο Δυτικογοτθικός Αρειανισμός. Από την Ισπανία μεταφέρθηκε το Filioque και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όχι βέβαια χωρίς αντίδραση.

Το Filioque, που δεν έχει πραγματικό έρεισμα στη Γραφή και τη διδασκαλία των αγίων Πατέρων, η Ορθόδοξη Εκκλησία το είδε σαν δεινή τριαδολογική αίρεση και το πολέμησε ισχυρά. 1) Γιατί καταργεί το αξίωμα του Πατρός ως πηγαίας θεότητας. 2) Καταλύει «το της μοναρχίας πολυύμνητον κράτος», εισάγοντας δύο αρχές στη θεότητα, τον Πατέρα και τον Υιό. 3) Επιφέρει σύγχυση των υποστατικών ιδιωμάτων των προσώπων, τα οποία (ιδιώματα) είναι αυστηρώς προσωπικά, αμετακίνητα και αμετάδοτα, ώστε να διερωτάται κανείς γιατί ο Πατήρ να μη γεννάται από τον Υιό και ο Υιός να εκπορεύεται από το Πνεύμα; κ.ο.κ. 4) Υποβαθμίζει το Πνεύμα έναντι του Υιού, υποβαθμίζοντας το θεοπρεπές του αξίωμα και θέτοντας σε κίνδυνο το αγιαστικό έργο του.

Το Filioque που έγινε αίτια διασχίσεως των δυο Εκκλησιών επί Φωτίου (867) και Μιχαήλ Κηρουλαρίου (1054) δεν είναι «θεολογούμενον», μία δηλαδή αμφιλεγόμενη δογματική δοξασία, της οποίας η αθέτηση δεν έχει και τόσο μεγάλη σημασία. Τουναντίον, για τη Ρωμαϊκή Εκκλησία είναι κορυφαίο δόγμα πίστεως (De fide), του οποίου η άρνηση στερεί τον άνθρωπο της σωτηρίας· για δε την Ορθόδοξη Εκκλησία είναι αθέτηση κορυφαίας στιγμής της περί Αγίας Τριάδος διδασκαλίας, της οποίας η αποδοχή καταδικάζει αιώνια τον άνθρωπο.

Στο θεολογικό διάλογο που διεξάγουμε με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία το Filioque αποτελεί πρόβλημα ακανθώδες. Πρέπει δε να είμαστε πολύ προσεκτικοί και να μην παίζουμε «εν ου παικτοίς».


(Ανδρέου Θεοδώρου «Απαντήσεις σε ερωτήματα συμβολικά», εκδόσεις Αποστολική Διακονία, σελ. 86-88)

Εύρεση

Δημοφιλή Θέματα (Α-Ω)

αγάπη (502) Αγάπη Θεού (195) αγάπη σε Θεό (130) αγάπη σε Χριστό (119) άγγελοι (37) Αγγλικανισμός (1) Αγία Γραφή (93) Αγιασμός (5) Άγιο Πνεύμα (60) άγιοι (130) άγιος (169) αγνότητα (23) άγχος (34) αγώνας (102) αγώνας πνευματικός (174) Αθανασία (3) Αθανάσιος ο Μέγας (3) αθεΐα (124) αιρέσει (1) αιρέσεις (285) ακτημοσὐνη (14) αλήθεια (80) αμαρτία (225) Αμβρόσιος άγιος (3) άμφια (1) Αμφιλόχιος της Πάτμου (4) Ανάληψη Χριστού (3) Ανάσταση (112) ανασταση νεκρών (20) ανθρώπινες σχέσεις (262) άνθρωπος (134) αντίχριστος (9) αξιώματα (14) απἀθεια (2) απιστία (16) απλότητα (4) αποκάλυψη (7) απόκρυφα (16) Απολογητικά Θέματα (1) αρετή (170) Αρσένιος Όσιος (3) ασθένεια (78) άσκηση (40) αστρολογία (2) Αυγουστίνος άγιος (1) αυταπάρνηση (9) αυτογνωσία (113) αυτοθυσἰα (19) αυτοκτονία (5) Β Παρουσία (10) Β' Παρουσία (11) βάπτιση (14) βάπτισμα (24) Βαρβάρα αγία (1) Βαρσανουφίου Οσίου (30) Βασίλειος ο Μέγας (25) Βελιμίροβιτς Νικόλαος Άγιος (2) βία (4) βιβλίο (29) βιοηθική (10) Βουδδισμός (5) γάμος (111) Γένεση (5) Γέννηση Κυρίου (2) Γεροντικόν (194) Γερόντισσα Γαβριηλία (1) γηρατειά (10) γιόγκα (2) γλώσσα (62) γνώση (15) γονείς (122) Γρηγόριος ο Θεολόγος (12) Γρηγόριος ο Παλαμάς όσιος (6) γυναίκα (29) δάκρυα (32) δάσκαλος (22) Δεύτερη Παρουσία (13) Δημιουργία (58) διάβολος (169) Διάδοχος Φωτικής όσιος (13) διάκριση (127) διάλογος (5) δικαιο (3) δικαιοσύνη (21) Διονύσιος Αρεοπαγίτης Άγιος (1) Δογματικα Θέματα (145) Δογματική Τρεμπέλα (1) δύναμη (39) Δωρόθεος αββάς (7) εγκράτεια (7) εγωισμός (222) εικόνες (21) Ειρηναίος Λουγδούνου άγιος (3) ειρήνη (35) εκκλησία (175) Εκκλησιαστική Ιστορία (24) Εκκλησιαστική περιουσία (2) έκτρωση (4) έλεγχος (9) ελεημοσύνη (78) ελευθερία (39) Ελλάδα (19) ελπίδα (40) εμπιστοσὐνη (33) Εξαήμερος (2) εξέλιξης θεωρία (16) Εξομολόγηση (128) εξωγήινοι (2) εξωσωματική γονιμοποίηση (5) επάγγελμα (16) επιμονἠ (27) επιστήμη (104) εργασία (69) Ερμηνεία Αγίας Γραφής (58) έρωτας (12) έρωτας θείος (4) Ευαγγέλια (80) Ευαγγέλιο Ιωάννη Ερμηνεία (33) ευγένεια (11) ευγνωμοσὐνη (19) ευσπλαχνία (27) ευτυχία (58) ευχαριστία (24) Εφραίμ ο Σύρος όσιος (2) εχεμύθεια (1) ζήλεια (11) ζώα (36) ζωή (7) ηθική (12) ησυχία (24) θάνατος (209) θάρρος (64) θαύμα (173) θέατρο (1) Θεία Κοινωνία (139) Θεία Λειτουργία (102) θεία Πρόνοια (8) θἐλημα (28) θέληση (20) Θεόδωρος Στουδίτης όσιος (36) θεολογία (27) Θεός (166) Θεοφάνεια (5) θλίψεις (243) θρησκείες (39) θυμός (90) Ιάκωβος Τσαλίκης Όσιος (7) ιατρική (11) Ιγνάτιος Θεοφόρος (9) ιεραποστολή (45) ιερέας (156) ιερωσύνη (10) Ινδουισμός (12) Ιουδαίοι (1) Ιουστίνος άγιος (2) Ιουστίνος Πόποβιτς Άγιος (1) Ισαάκ ο Σύρος (2) Ισίδωρος Πηλουσιώτης όσιος (34) Ισλάμ (11) Ιστορία Ελληνική (8) Ιστορία Παγκόσμια (14) Ιστορικότης Χριστού (1) Ιωάννης Θεολόγος (1) Ιωάννης Κροστάνδης (169) Ιωάννης Χρυσόστομος (236) Ιωσήφ Ησυχαστής Άγιος (1) Καινή Διαθήκη Ερμηνεία (23) Καινή Διαθήκη κριτικό κείμενο NestleAland (5) Κανόνες Εκκλησίας (3) καρδιά (56) Κασσιανός Όσιος (4) κατάκριση (102) καταναλωτισμός (8) Κατηχητικό (3) καύση νεκρών (1) κενοδοξία (7) κήρυγμα (48) Κλίμακα (5) κλοπή (5) Κοίμησις Θεοτόκου (14) κοινωνία (163) κόλαση (29) Κουάκεροι (1) ΚράτοςΕκκλησία (1) Κρίσις Μέλλουσα (19) Κύριλλος Άγιος (1) Λατρεία Θεία (70) λείψανα (7) λογισμοί (71) λύπη (33) μαγεία (12) Μάξιμος Ομολογητής (1) μάρτυρες (22) μεγαλοσὐνη (6) Μεθοδιστές (1) μελέτη (43) μετά θάνατον (29) μετά θάνατον ζωή (53) Μεταμόρφωση (3) Μεταμόρφωσις (4) μετάνοια (220) Μετενσάρκωση (3) μητέρα (46) μίσος (7) ΜΜΕ (4) μνημόσυνα (6) μοναξιά (17) μοναχισμός (90) Μορμόνοι (1) μόρφωση (20) μουσική (4) Ναός (13) ναρκωτικά (3) Νεκτάριος άγιος (10) νέοι (20) νεοπαγανισμός (5) νηστεία (51) Νικόλαος Άγιος (3) νους (24) οικονομία (2) Οικουμενισμός (3) ομολογία (1) ομορφιά (15) ομοφυλοφιλία (1) όνειρα (30) οραμα (17) οράματα (15) Ορθοδοξία (221) όρκος (1) πάθη (207) πάθος (24) παιδεία (23) παιδιά (116) Παΐσιος Όσιος (229) Παλαιά Διαθήκη (4) Παλαιά Διαθήκη Ερμηνεία (9) παλαιοημερολογίτες (12) Παναγία (204) Παπαδόπουλος Στυλιανός (3) παράδειγμα (34) Παράδεισος (88) Παράδοση Ιερά (6) Παρθένιος ο Χίος Όσιος (1) Πάσχα (17) πατήρ Νικόλαος Πουλάδας (15) πατρίδα (9) Πατρολογία (8) Παύλος Απόστολος (4) πειρασμοί (12) Πεντηκοστή (9) Πέτρος Απόστολος (1) πίστη (429) πλησἰον (29) πλούτος (51) Πνευματικές Νουθεσίες (85) πνευματική ζωή (220) πνευματικός πατέρας (88) πνευματισμός (9) ποίηση (16) πόλεμος (25) πολιτική (25) πολιτισμός (7) Πόποβιτς Ιουστίνος άγιος (9) Πορφύριος Όσιος (196) προθυμἰα (8) Πρόνοια (5) Πρόνοια Θεία (80) προορισμός (10) προσευχή (485) προσοχή (26) προσπἀθεια (76) προτεσταντισμός (26) προφητείες (12) ραθυμία (12) Ρωμαιοκαθολικισμός (33) Σαρακοστή (9) σεβασμός (16) Σεραφείμ του Σαρώφ Όσιος (4) σιωπή (2) σοφία (36) Σπυρίδων Άγιος (1) Σταυρός (65) Σταυροφορίες (4) Σταύρωση (39) συγχώρηση (54) συμπὀνια (11) συνείδηση (14) σχίσμα (31) σώμα (26) Σωφρόνιος του Έσσεξ (25) τάματα (2) ταπεινοφροσύνη (205) ταπείνωση (67) Τέλος Κόσμου (3) Τεσσαρακοστή Μεγάλη (2) τέχνη (1) τιμωρία (3) Τριάδα Αγία (26) τύχη (2) υγεία (8) υλικά αγαθά (33) υπακοή (82) Υπαπαντή (1) υπαρξιακά (73) υπερηφἀνεια (39) υποκρισία (12) υπομονή (161) φανατισμός (5) φαντασία (3) φαντάσματα (2) φιλαργυρἰα (6) φιλαυτἰα (9) φιλία (25) φιλοσοφία (22) Φλωρόφσκυ Γεώργιος (3) φόβος (46) φὀβος Θεοὐ (5) φως (24) χαρά (84) Χαράλαμπος Άγιος (1) χάρις θεία (66) χαρίσματα (24) Χειρόγραφα Καινής Διαθήκης (1) Χριστιανισμός (16) χριστιανός (73) Χριστός (140) Χριστούγεννα (57) χρόνος (33) ψεύδος (22) ψυχαγωγία (9) ψυχή (178) ψυχολογία (23)