Αυξομείωση μεγέθους γραμμάτων.
14 Αυγ

Διαφορές Ορθοδοξίας & ετεροδοξίας. Μέρος 14ο

Γράφτηκε από τον 

27. Το Filioque έχει πρακτικότερες συνέπειες για την Εκκλησία;

Για την Ορθόδοξη Εκκλησία έχει. Στο θεολογικό επίπεδο, εκτός του ότι καταστρέφει το της «μοναρχίας πολυΰμνητον και θεοπρεπές κράτος», επιφέρον σύγχυση των υποστατικών ιδιωμάτων των προσώπων, υποτιμά σαφώς και το θεοπρεπές αξίωμα του παναγίου Πνεύματος. Πράγματι, αν το Πνεύμα το Άγιο δεν εξαρτάται από την ίδια πηγή (τον Πατέρα) όπως και ο Υιός, κατά διαφορετικό φυσικά τρόπο, αλλ΄ εξαρτάται και από δεύτερο παράγοντα (τον Υιό), τότε είναι υποδεέστερο του Υιού, και δεν έχει το αυτοτελές και ομόλογο προς τον Υιό, που θα είχε αν προερχόταν αμέσως από τον Πατέρα.

Για την ορθόδοξη όμως Εκκλησία η μείωση του Πνεύματος στο θεολογικό πεδίο, έχει αντίκτυπο και στο σωτηριολογικό. Αν το Πνεύμα δεν είναι ομότιμο και ισότιμο προς τον Υιό (και φυσικά προς τον Πατέρα), είναι δηλαδή δευτέρας τάξεως στην 'Αγία Τριάδα, τότε κινδυνεύει το έργο του στο πεδίο της σωτηρίας, σαν αρχής τελειωτικής του λυτρωτικού έργου του Χριστού, της Εκκλησίας και του αγιασμού των ανθρώπων. Αυτό για την Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία ζει και κινείται στη χάρη του 'Αγίου Πνεύματος, έχει φοβερές επιπτώσεις στην υπόστασή της. Οι αγώνες της κατά του Filioque δεν ήσαν ούτε είναι «περί όνου σκιάς», όπως ίσως θα νόμιζαν μερικοί, αλλ΄ αγώνες υπαρξιακοί, για τη διατήρηση της υποστάσεως και της ουσίας της και την επιτυχία των σωτήριων σκοπών και του λυτρωτικού δυναμισμού της.

Η Ορθοδοξία δεν μπορεί ν’ αποστεί του θεωτικού έργου του 'Αγίου Πνεύματος, στο οποίο ζει, διακρατείται και ελπίζει. Δεν είναι δε χωρίς λόγο, όταν στους ορθόδοξους ναούς το πλήρωμα της Εκκλησίας κάνει το σταυρό του, όταν απαγγέλλεται το Σύμβολο της Πίστεως και στο σημείο «το εκ τού Πατρός εκπορευόμενον». Το ζήτημα αυτό είναι βαθιά χαραγμένο στην πίστη και τη συνείδηση του ορθόδοξου λαού!


28. Τί σημαίνει ο τύπος εκπορεύσεως του Άγιου Πνεύματος «εκ Πατρός δι’ Υιού»;

Κατά τους ιερούς Πατέρες της Εκκλησίας το Πνεύμα το Άγιο «εκπορεύεται εκ Πατρός δι Υιού». Αυτός είναι ο συνήθης τύπος δια του οποίου εκφράζεται η πίστη της Εκκλησίας. Στο ζήτημα αυτό παρεμβαίνουσα η θεολογία διατυπώνει πολλούς και λεπτούς συλλογισμούς, οι οποίοι είναι δύσκολο να κατανοηθούν από τους πολλούς πιστούς, για τους οποίους γενικά η θεολογία είναι δύσκολη και δυσνόητη. Εμείς εδώ, αποφεύγοντας τις πολύπλοκες θεολογικές σκέψεις, θα δώσουμε μια βασική απάντηση, η οποία δεν εξέρχεται της διδασκαλίας του Δ' Ευαγγελίου (’Ιωαν. 15,26).

Η πρόθεση εκ γλωσσικά σημαίνει την αίτια εκ της οποίας γίνεται κάτι, ενώ η δια σημαίνει την αίτια δια της οποίας γίνεται κάτι. Στη θεολογική Τριάδα η εκ αναφέρεται στον Πατέρα εκ του οποίου το Πνεύμα εκπορεύεται αϊδίως, λαμβάνοντας παρ’ αυτού τη θεότητα («το εκ του Πατρός εκπορευόμενον», «ο παρά του Πατρός εκπορεύεται»).

Η δε πρόθεση δια αναφέρεται στον Υιό στο όνομα του οποίου πέμπεται το Πνεύμα στον κόσμο, χωρίς αυτό φυσικά να σημαίνει ότι ο Υιός είναι απλό υπηρετικό όργανο του Πατρός. Είναι φανερό ότι η δια στη σχέση της εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος αναφέρεται στην οικονομική Τριάδα, δηλαδή στις εξωτερικές ενέργειες του Τριαδικού Θεού. Ότι αφετέρου η δια εκφράζει την ταυτότητα φύσεως μεταξύ Υιού και Πνεύματος είναι ομοίως φανερό. Σ’ αυτό στηρίζεται και το άλλο, ότι το Πνεύμα αναπαύεται στον Υιό («και εν Υίω αναπαυόμενον») και λέγεται «ίδιον του Υιού».\


(Ανδρέου Θεοδώρου «Απαντήσεις σε ερωτήματα συμβολικά», εκδόσεις Αποστολική Διακονία, σελ. 41-43)

Εύρεση

Δημοφιλή Θέματα (Α-Ω)

αγάπη (494) Αγάπη Θεού (170) αγάπη σε Θεό (122) αγάπη σε Χριστό (113) άγγελοι (32) Αγγλικανισμός (1) Αγία Γραφή (89) Αγιασμός (5) Άγιο Πνεύμα (56) άγιοι (121) άγιος (163) αγνότητα (22) άγχος (34) αγώνας (99) αγώνας πνευματικός (159) Αθανασία (1) Αθανάσιος ο Μέγας (2) αθεΐα (124) αιρέσεις (242) ακτημοσὐνη (14) αλήθεια (78) αμαρτία (213) Αμβρόσιος άγιος (3) άμφια (1) Αμφιλόχιος της Πάτμου (1) Ανάληψη Χριστού (3) Ανάσταση (110) ανασταση νεκρών (19) ανθρώπινες σχέσεις (252) άνθρωπος (107) αντίχριστος (9) αξιώματα (14) απἀθεια (2) απιστία (16) απλότητα (3) αποκάλυψη (7) απόκρυφα (16) Απολογητικά Θέματα (1) αρετή (160) Αρσένιος Όσιος (2) ασθένεια (73) άσκηση (30) αστρολογία (2) Αυγουστίνος άγιος (1) αυταπάρνηση (7) αυτογνωσία (111) αυτοθυσἰα (18) αυτοκτονία (5) Β Παρουσία (10) Β' Παρουσία (11) βάπτιση (12) βάπτισμα (22) Βαρβάρα αγία (1) Βαρσανουφίου Οσίου (30) Βασίλειος ο Μέγας (25) Βελιμίροβιτς Νικόλαος Άγιος (1) βία (4) βιβλίο (28) βιοηθική (10) Βουδδισμός (5) γάμος (110) Γένεση (4) Γεροντικόν (187) γηρατειά (10) γιόγκα (2) γλώσσα (62) γνώση (14) γονείς (121) Γρηγόριος ο Θεολόγος (12) Γρηγόριος ο Παλαμάς όσιος (6) γυναίκα (28) δάκρυα (30) δάσκαλος (22) Δεύτερη Παρουσία (12) Δημιουργία (58) διάβολος (159) Διάδοχος Φωτικής όσιος (13) διάκριση (126) διάλογος (5) δικαιο (3) δικαιοσύνη (21) Διονύσιος Αρεοπαγίτης Άγιος (1) Δογματικα Θέματα (101) Δογματική Τρεμπέλα (1) δύναμη (38) Δωρόθεος αββάς (6) εγκράτεια (3) εγωισμός (221) εικόνες (20) Ειρηναίος Λουγδούνου άγιος (3) ειρήνη (31) εκκλησία (161) Εκκλησιαστική Ιστορία (24) Εκκλησιαστική περιουσία (2) έκτρωση (4) έλεγχος (9) ελεημοσύνη (70) ελευθερία (38) Ελλάδα (18) ελπίδα (34) εμπιστοσὐνη (29) Εξαήμερος (2) εξέλιξης θεωρία (16) Εξομολόγηση (125) εξωγήινοι (2) εξωσωματική γονιμοποίηση (5) επάγγελμα (15) επιμονἠ (27) επιστήμη (103) εργασία (65) Ερμηνεία Αγίας Γραφής (58) έρωτας (12) έρωτας θείος (4) Ευαγγέλια (79) Ευαγγέλιο Ιωάννη Ερμηνεία (33) ευγένεια (11) ευγνωμοσὐνη (17) ευσπλαχνία (25) ευτυχία (58) ευχαριστία (19) Εφραίμ ο Σύρος όσιος (1) εχεμύθεια (1) ζήλεια (11) ζώα (31) ζωή (2) ηθική (12) ησυχία (24) θάνατος (194) θάρρος (63) θαύμα (159) θέατρο (1) Θεία Κοινωνία (132) Θεία Λειτουργία (100) θεία Πρόνοια (7) θἐλημα (24) θέληση (18) Θεόδωρος Στουδίτης όσιος (36) θεολογία (27) Θεός (147) Θεοφάνεια (5) θλίψεις (229) θρησκείες (39) θυμός (87) Ιάκωβος Τσαλίκης Όσιος (6) ιατρική (11) Ιγνάτιος Θεοφόρος (9) ιεραποστολή (45) ιερέας (151) ιερωσύνη (9) Ινδουισμός (12) Ιουδαίοι (1) Ιουστίνος άγιος (2) Ιουστίνος Πόποβιτς Άγιος (1) Ισαάκ ο Σύρος (2) Ισίδωρος Πηλουσιώτης όσιος (34) Ισλάμ (11) Ιστορία Ελληνική (8) Ιστορία Παγκόσμια (14) Ιστορικότης Χριστού (1) Ιωάννης Θεολόγος (1) Ιωάννης Κροστάνδης (145) Ιωάννης Χρυσόστομος (205) Καινή Διαθήκη Ερμηνεία (23) Καινή Διαθήκη κριτικό κείμενο NestleAland (5) Κανόνες Εκκλησίας (3) καρδιά (51) Κασσιανός Όσιος (4) κατάκριση (101) καταναλωτισμός (8) Κατηχητικό (3) καύση νεκρών (1) κενοδοξία (6) κήρυγμα (47) Κλίμακα (4) κλοπή (5) Κοίμησις Θεοτόκου (14) κοινωνία (160) κόλαση (28) Κουάκεροι (1) ΚράτοςΕκκλησία (1) Κρίσις Μέλλουσα (17) Κύριλλος Άγιος (1) Λατρεία Θεία (69) λείψανα (7) λογισμοί (66) λύπη (21) μαγεία (12) Μάξιμος Ομολογητής (1) μάρτυρες (20) μεγαλοσὐνη (6) Μεθοδιστές (1) μελέτη (41) μετά θάνατον (29) μετά θάνατον ζωή (49) Μεταμόρφωση (3) Μεταμόρφωσις (4) μετάνοια (201) Μετενσάρκωση (3) μητέρα (45) μίσος (6) ΜΜΕ (3) μνημόσυνα (6) μοναξιά (17) μοναχισμός (84) Μορμόνοι (1) μόρφωση (20) μουσική (4) Ναός (13) ναρκωτικά (3) Νεκτάριος άγιος (6) νέοι (20) νεοπαγανισμός (5) νηστεία (44) Νικόλαος Άγιος (3) νους (23) οικονομία (2) Οικουμενισμός (3) ομολογία (1) ομορφιά (15) ομοφυλοφιλία (1) όνειρα (30) οραμα (12) οράματα (14) Ορθοδοξία (177) όρκος (1) πάθη (197) πάθος (20) παιδεία (23) παιδιά (113) Παΐσιος Όσιος (215) Παλαιά Διαθήκη (4) Παλαιά Διαθήκη Ερμηνεία (9) παλαιοημερολογίτες (12) Παναγία (188) Παπαδόπουλος Στυλιανός (3) παράδειγμα (33) Παράδεισος (81) Παράδοση Ιερά (6) Πάσχα (17) πατρίδα (9) Πατρολογία (8) Παύλος Απόστολος (3) πειρασμοί (11) Πεντηκοστή (9) Πέτρος Απόστολος (1) πίστη (412) πλησἰον (25) πλούτος (50) Πνευματικές Νουθεσίες (85) πνευματική ζωή (206) πνευματικός πατέρας (84) πνευματισμός (9) ποίηση (15) πόλεμος (25) πολιτική (24) πολιτισμός (7) Πόποβιτς Ιουστίνος άγιος (8) Πορφύριος Όσιος (168) προθυμἰα (7) Πρόνοια (5) Πρόνοια Θεία (77) προορισμός (9) προσευχή (439) προσοχή (25) προσπἀθεια (74) προτεσταντισμός (26) προφητείες (11) ραθυμία (12) Ρωμαιοκαθολικισμός (33) Σαρακοστή (8) σεβασμός (15) Σεραφείμ του Σαρώφ Όσιος (3) σοφία (33) Σπυρίδων Άγιος (1) Σταυρός (57) Σταυροφορίες (4) Σταύρωση (36) συγχώρηση (48) συμπὀνια (11) συνείδηση (13) σχίσμα (31) σώμα (23) Σωφρόνιος του Έσσεξ (25) τάματα (2) ταπεινοφροσύνη (194) ταπείνωση (54) Τέλος Κόσμου (3) Τεσσαρακοστή Μεγάλη (2) τέχνη (1) τιμωρία (2) Τριάδα Αγία (22) τύχη (2) υγεία (7) υλικά αγαθά (31) υπακοή (75) υπαρξιακά (73) υπερηφἀνεια (36) υποκρισία (11) υπομονή (150) φανατισμός (5) φαντασία (3) φαντάσματα (2) φιλαργυρἰα (6) φιλαυτἰα (8) φιλία (25) φιλοσοφία (22) Φλωρόφσκυ Γεώργιος (3) φόβος (42) φὀβος Θεοὐ (4) φως (22) χαρά (81) χάρις θεία (56) χαρίσματα (23) Χειρόγραφα Καινής Διαθήκης (1) Χριστιανισμός (16) χριστιανός (68) Χριστός (116) Χριστούγεννα (54) χρόνος (33) ψεύδος (22) ψυχαγωγία (9) ψυχή (171) ψυχολογία (23)