Αυξομείωση μεγέθους γραμμάτων.
Κείμενα (blog) - Ιερός Ναός Αγίου Σώστη Νέας Σμύρνης

Όταν σπούδαζα στον κόσμο, στην αρχή, κουραζόμουνα πάρα πολύ. Και όταν ερχόταν η ώρα να πιάσω το βιβλίο στα χέρια μου, ένιωθα σαν να πήγαινα να πιάσω άγριο θηρίο.

Καθώς όμως επέμενα, βιάζοντας τον εαυτό μου, βοήθησε ο Θεός και τόσο πολύ συνήθισα τη μελέτη, ώστε να μην καταλαβαίνω τι έτρωγα και τι έπινα ή πως κοιμόμουνα από την πολλή ευχαρίστηση που ένιωθα από την ανάγνωση. Και ποτέ δεν με τράβηξε η επιθυμία να πάω να φάω με έναν από τους φίλους μου, αλλά ούτε καν τους συναντούσα όταν είχα διάβασμα, παρόλο ότι ήμουν κοινωνικός και αγαπούσα τους φίλους μου.

Μόλις λοιπόν μας σχόλαγε ο δάσκαλος και λουζόμουνα -γιατί συνήθιζα να πλένομαι κάθε μέρα, επειδή στέγνωνα από το διάβασμα- γύριζα στο σπίτι μου μην ξέροντας ούτε τι θα φάω. Γιατί δεν μπορούσα να απασχοληθώ ούτε με το να παραγγείλω το φαγητό που θα έτρωγα, αλλά είχα κάποιον έμπιστο άνθρωπο και μου ετοίμαζε ό,τι εκείνος ήθελε. Έτρωγα λοιπόν ό,τι εύρισκα μαγειρεμένο από αυτόν, έχοντας και το βιβλίο δίπλα μου, ακουμπισμένο στο κρεβάτι και κάπου-κάπου έριχνα μια ματιά. Και όταν κοιμόμουνα, το είχα πάλι δίπλα μου, ακουμπισμένο στο κάθισμά μου και μόλις μ’ έπαιρνε λίγο ο ύπνος, αμέσως πεταγόμουνα να διαβάσω. Πάλι το βράδυ, μόλις γύριζα μετά από τον εσπερινό, άναβα το λυχνάρι και έμενα διαβάζοντας μέχρι τα μεσάνυχτα.

Και ζούσα έτσι, γιατί δεν ένιωθα τίποτα πιο γλυκό από την ευχαρίστηση που μου έδινε η μελέτη. Όταν λοιπόν ήρθα στο Μοναστήρι, έλεγα στον εαυτό μου:

«Αν για την κοσμική σοφία είχα τόσο πόθο και τέτοιο ζήλο, ώστε να ασχολούμαι με το διάβασμα και να μου γίνει αναφαίρετη συνήθεια, πόσο μάλλον για την αρετή»;

Και έπαιρνα πολλή δύναμη από αυτόν το λογισμό.
(Αββα Δωροθέου, Ι Διδασκαλία, εκδ. Ετοιμασία σελ. 271)

Πρίν από αρκετά χρόνια με πλησίασε κάποιος νεαρός φοιτητής. Μέ πολλή διστακτικότητα, αλλά καί μέ τήν ένταση τού απαιτητικού αναζητητή, μού δήλωσε ότι είναι άθεος, πού όμως θά ήθελε πολύ νά πιστέψει, αλλά δέν μπορούσε.


Χρόνια προσπαθούσε καί αναζητούσε, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Συνομίλησε μέ καθηγητές καί μορφωμένους. Αλλά δέν ικανοποιήθηκε η δίψα του γιά κάτι σοβαρό.
Άκουσε γιά μένα καί αποφάσισε νά μοιρασθεί μαζί μου τήν υπαρξιακή ανάγκη του. Μού ζήτησε μία επιστημονική απόδειξη περί υπάρξεως Θεού.

Ξέρεις ολοκληρώματα ή διαφορικές εξισώσεις; τόν ρώτησα. Δυστυχώς όχι, μού άπαντα. Είμαι τής Φιλοσοφικής. Κρίμα! διότι ήξερα μία τέτοια απόδειξη, είπα εμφανώς αστειευόμενος. Ένιωσε αμήχανα καί κάπου σιώπησε γιά λίγο. Κοίταξε, τού λέω. Συγγνώμη πού σέ πείραξα λιγάκι. Αλλά ο Θεός δέν είναι εξίσωση, ούτε μαθηματική απόδειξη.

Άν ήταν κάτι τέτοιο, τότε όλοι οι μορφωμένοι θά τόν πίστευαν. Νά ξέρεις, αλλιώς προσεγγίζεται ο Θεός. Έχεις πάει ποτέ στό Άγιον Όρος; Έχεις ποτέ συναντήσει κανέναν ασκητή; Όχι, πάτερ, αλλά σκέπτομαι νά πάω, έχω ακούσει τόσα πολλά… Άν μού πείτε, μπορώ νά πάω καί αύριο. Ξέρετε κανέναν μορφωμένο νά πάω νά τόν συναντήσω;

-Τί προτιμάς; Μορφωμένο πού μπορεί νά σέ ζαλίσει, ή άγιο πού μπορεί νά σέ ξυπνήσει;

-Προτιμώ τόν μορφωμένο. Τούς φοβάμαι τούς αγίους.

-Η πίστη είναι υπόθεση τής καρδιάς. Γιά δοκίμασε μέ κανέναν άγιο. Πώς σέ λένε; ρωτώ. Γαβριήλ, μού απαντά.

Τόν έστειλα σέ έναν ασκητή. Τού περιέγραψα τόν τρόπο προσβάσεως καί τού έδωσα τίς δέουσες οδηγίες. Κάναμε κι ένα σχεδιάγραμμα. Θά πάς, τού είπα, καί θά ρωτήσεις τό ίδιο πράγμα. Είμαι άθεος, θά τού πείς, καί θέλω νά πιστεύσω.

Θέλω μία απόδειξη περί υπάρξεως Θεού. Φοβάμαι, ντρέπομαι, μού απαντά. Γιατί ντρέπεσαι καί φοβάσαι τόν άγιο καί δέν ντρέπεσαι καί φοβάσαι εμένα; ρωτώ. Πήγαινε απλά καί ζήτα τό ίδιο πράγμα.

Σέ λίγες μέρες, πήγε καί βρήκε τόν ασκητή νά συζητάει μέ κάποιον νέο στήν αυλή του. Στήν απέναντι μεριά περίμεναν άλλοι τέσσερις καθισμένοι σέ κάτι κούτσουρα. Ανάμεσα σέ αυτούς καί ο Γαβριήλ βρήκε δειλά τήν θέση του. Δέν πέρασαν περισσότερα από δέκα λεπτά καί η συνομιλία τού Γέροντα μέ τόν νεαρό τελείωσε.

Τί γίνεστε, παιδία; ρωτάει. Έχετε πάρει κανένα λουκουμάκι; Έχετε πιεί λίγο νεράκι; Ευχαριστούμε, Γέροντα, απήντησαν, μέ συμβατική κοσμική ευγένεια. Έλα εδώ, λέει απευθυνόμενος στόν Γαβριήλ, ξεχωρίζοντάς τον από τούς υπόλοιπους. Θά φέρω εγώ τό νερό, πάρε εσύ τό κουτί αυτό μέ τά λουκούμια. Καί έλα πιό κοντά νά σού πώ ένα μυστικό: Καλά νά είναι κανείς άθεος, άλλα νά έχει όνομα αγγέλου καί νά είναι άθεος; Αυτό πρώτη φορά μού συμβαίνει.

Ο φίλος μας κόντεψε νά πάθει έμφραγμα από τόν αποκαλυπτικό αιφνιδιασμό. Πού εγνώρισε τό όνομά του; Ποιός τού αποκάλυψε τό πρόβλημά του; Τί, τελικά, ήθελε νά τού πεί ο γέροντας;

– Πάτερ, μπορώ νά σάς μιλήσω λίγο; Μόλις πού μπόρεσε νά ψελλίσει. Κοίταξε, τώρα σουρουπώνει, πάρε τό λουκούμι, πιές καί λίγο νεράκι καί πήγαινε στό πιό κοντινό μοναστήρι νά διανυκτερεύσεις. Πάτερ μου, θέλω νά μιλήσουμε, δέν γίνεται; Τί νά πούμε, ρέ παλληκάρι; Γιά ποιόν λόγο ήλθες;

Στό ερώτημα αυτό ένιωσα αμέσως νά ανοίγει η αναπνοή μου, αφηγείται. Η καρδιά μου νά πλημμυρίζει από πίστη. Ο μέσα μου κόσμος νά θερμαίνεται. Οι απορίες νά λύνονται χωρίς κανένα λογικό επιχείρημα, δίχως καμία συζήτηση, χωρίς τήν ύπαρξη μιάς ξεκάθαρης απάντησης. Γκρεμίσθηκαν μέσα μου αυτομάτως όλα τά άν, τά γιατί, τά μήπως καί έμεινε μόνον τό πώς καί τό τί από δώ κι εμπρός.

Ό,τι δέν τ ού έδωσε η σκέψη τών μορφωμένων, τού τό χάρισε ο ευγενικός υπαινιγμός ενός αγίου, αποφοίτου μόλις τής τέταρτης τάξης τού δημοτικού. Οι άγιοι είναι πολύ διακριτικοί. Σού κάνουν τήν εγχείρηση χωρίς αναισθησία καί δέν πονάς.

Σού κάνουν τήν μεταμόσχευση χωρίς νά σού ανοίξουν τήν κοιλιά. Σέ ανεβάζουν σέ δυσπρόσιτες κορυφές δίχως τίς σκάλες τής κοσμικής λογικής. Σού φυτεύουν τήν πίστη στήν καρδιά, χωρίς νά σού κουράσουν τό μυαλό.

«Φωνὴ αύρας λεπτής» – Μητροπολίτης Μεσογαίας Νικόλαος

Γράφει ο Μητροπολίτης Φλωρίνης π. Αυγουστίνος Καντιώτης: «Θα έχετε ακούσει για μια Όλγα, ονομαστή βασίλισσα της Ελλάδος. Ήταν σύζυγος του Γεώργιου του Α’, γενάρχη των μετέπειτα βασιλέων. Αυτή η γυναίκα ήταν αγία και προσευχόταν στο Θεό. Αυτή έκανε το νοσοκομείο ‘’Ευαγγελισμός’’ στην Αθήνα. Λέμε δημοκρατία, δημοκρατία κι εκθειάζουμε το δημοκρατικό καθεστώς· αλλά παραπάνω, παιδιά, είναι ο άνθρωπος.  Αυτή η βασίλισσα τη νύκτα σηκωνόταν , πήγαινε στο νοσοκομείο, και ως νοσοκόμα περιποιόταν τους ασθενείς, έπλενε τα πόδια των αρρώστων. Και την αξίωσε ο Θεός και έκανε 10 παιδιά.

Έλεγε, λοιπόν αυτή, η κόρη του τσάρου, ότι πρέπει οι γονείς να είναι αυστηροί στα παιδιά τους. Να μην αφήνουν τα παιδιά τους  να κάνουν ό,τι θέλουν, αλλά ό,τι είναι πρέπον και δίκαιο. Και  ανέφερε ως παράδειγμα τον εαυτό της. 

Ο πατέρας της, έλεγε, την πήγε σ’ ένα κολλέγιο της Αγγλίας. Ήταν  τότε  12 χρονών κορίτσι. Την παρέδωσε στη διευθύντρια και της είπε·

- Κοιτάξτε καλά, μην υπολογίσετε ότι είναι κόρη τσάρου· όπως έχετε όλα τα κορίτσια, θα έχετε και το δικό μου.

Ένα μεσημέρι στο κολλέγιο είχαν μελιτζάνες. Οι Ρώσοι δεν τρώνε μελιτζάνες, κι αυτή ήταν μαθημένη σ’ άλλο διαιτολόγιο. 

Της έβαλαν το φαγητό. Δεν έφαγε καθόλου. Λένε στη διευθύντρια·  

- Τι θα γίνει; Εκείνη απαντά·

- Τίποτε· Κρατήσθε το φαγητό της για το βράδυ.

Το βράδυ, αντί για άλλο φαγητό, της έφεραν πάλι το ίδιο. Αυτή  πάλι δεν έφαγε. Αλλά η διευθύντρια ήταν σκληρότατη. 

Την άλλη μέρα, όταν την έπιασε η πείνα και της ξαναέφεραν το ίδιο φαγητό, έγλειψε τότε και το πιάτο. Και η ιδία συχνά έλεγε, πως έμαθε να τρώει τις μελιτζάνες.

Είδατε, πόσο αυστηρά μεγάλωναν τα παιδιά τους, και που καταντήσαμε τώρα;» (στο: περιοδ. Στ,τευχ.432,25).

(στο Η ανατροφή των παιδιών, αρχιμ. Ιωάννου Κωστώφ, σελ. 138-139)

«Στην άκρη ενός μεγάλου δάσους ζούσε κάποτε ένα μικρό αγόρι με τη μητέρα του.

Μια μέρα αυτή το τιμώρησε αυστηρά για κάποια αταξία του. Το παιδί, θυμωμένο και επαναστατημένο άρχισε να φωνάζει:

«Σε μισώ, σε μισώ, σε μισώ» κι έτρεξε  μακριά μέσα στο δάσος  φωνάζοντας: «Σε μισώ, σε μισώ, σε μισώ».

Όταν πλησίασε σε μια μεγάλη χαράδρα σταμάτησε το τρέξιμο, αλλά τρέμοντας απ’ τη παιδική του λύσσα, φώναξε  πάλι: «Σε μισώ, σε μισώ, σε μισώ», και η ηχώ απάντησε:

«Σε μισώ, σε μισώ, σε μισώ!».

Κατατρομαγμένο το παιδί έτρεξε πίσω στη μητέρα του και με λυγμούς της είπε για τον κακό άνθρωπο του δάσους, που του είπε : «Σε μισώ»!

Και η μητέρα, καλή και φρόνιμη όπως ήταν, οδήγησε το μικρό της γιό πάλι στη χαράδρα  και του είπε :

«Τώρα, παιδί μου, φώναξε: Σ’ αγαπώ’, σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ».

Το μικρό αγόρι έκανε ότι του είπε η μητέρα του και η ηχώ ήρθε πίσω καθαρή, γλυκιά, σαν τον ήχο μακρινής καμπάνας:

Σ’ αγαπώ, σ’αγαπώ, σ΄ αγαπώ. Και η μητέρα είπε:

«Παιδί μου, αυτός  είναι ο νομός της ζωής . Ό,τι δίνουμε αυτό παίρνουμε». (Υ,94)

(στο Η ανατροφή των παιδιών, αρχιμ. Ιωάννου Κωστώφ, σελ. 44-45)

Τέλος: «Παρακάτω παραθέτουμε περιληπτικά τον κατάλογο με τους κανόνες τους οποίους  έχει συντάξει το αστυνομικό τμήμα του Houston  στο Texas.

    Τον αποκαλούν:

Δώδεκα κανόνες για να αναθρέψετε παιδιά εγκληματίες

1. Ξεκινήστε από την νηπιακή ηλικία να δίνετε στο παιδί οτιδήποτε θελήσει. Με αυτό τον τρόπο θα μεγαλώσει και θα πιστεύει ότι όλος ο κόσμος του χρωστά τα πάντα.

2. Όταν λέει βρομόλογα να γελάτε μαζί του.

Έτσι θα πιστεύει ότι τον βρίσκετε χαριτωμένο . Θα τον ενθαρρύνει , επίσης, να χρησιμοποιεί ακόμα πιο «χαριτωμένες» εκφράσεις που θα σας τις πετά και αργότερα, όταν μεγαλώσει.

3. Μην του δώσετε ποτέ καμία πνευματική  καθοδήγηση. Περιμένετε να φτάσει τα 21, όποτε και «θα αποφασίσει μονός του» .

4. Αποφεύγετε να χρησιμοποιείτε τη λέξη  «λάθος» .

Μπορεί να του δημιουργήσει συναισθήματα ενοχής. Αυτό θα τον κάνει αργότερα, όταν συλληφθεί  για κάποια κλοπή, να πιστεύει ότι η κοινωνία είναι εναντίον του και ότι κατατρέχεται άδικα.

5. Να μαζεύετε ότι αφήνει στο διάβα του -βιβλία, παπούτσια, ρούχα. Να κάνετε εσείς τα πάντα αντί για αυτόν·  έτσι θα συνηθίσει να ρίχνει την ευθύνη πάντοτε στους άλλους.

6. Αφήστε τον να διαβάζει οτιδήποτε πέφτει στα χέρια του. Προσέξτε τα ασημικά σας και τα κρυστάλλινα ποτήρια σας να είναι γυαλισμένα, αφήστε, όμως, το μυαλό του να τρέφεται με σκουπίδια .

7. Να μαλώνετε συχνά μπροστά στο παιδί σας . Έτσι δεν θα σοκαριστεί πολύ όταν το δικό του σπιτικό θα διαλυθεί αργότερα.

8. Δίνετέ του όσα χρήματα θέλει. Μην τον αφήσετε ποτέ να κερδίσει δικά του λεφτά. Γιατί να κακοπεράσει, έτσι όπως κακοπεράσατε  και εσείς;

9. Να ικανοποιείτε οποιαδήποτε όρεξή του για φαγητό, ποτό, ανέσεις. Να φροντίζετε ώστε κάθε του επιθυμία  να καλύπτεται. Η άρνηση των επιθυμιών του μπορεί να τον οδηγήσει σε απογοήτευση.

10. Να παίρνετε το μέρος του μπροστά στους  γείτονες, τους δασκάλους, τους αστυνομικούς. Είναι όλοι τους προκατειλημμένοι ενάντια στο παιδί σας.

11. Όταν μπλεχτεί σε φασαρίες, να δικαιολογείτε τους εαυτούς σας λέγοντας: «Ποτέ δεν μπόρεσα να τον κάνω καλά».

12. Προετοιμαστείτε για μια ζωή θλίψεων».(C, 72)

(στο: Η ανατροφή των παιδιών, αρχιμ. Ιωάννου Κωστώφ, σελ. 36-37)

Πάει ο καιρός όπου ένα επιτήδειο μηδενικό απαιτούσε το σεβασμό, επειδή κατάφερε να σκαρφαλώσει σε μια καθέδρα. Όλο και περισσότερο από εδώ και μπρος ο διδάσκων θα κρίνεται, ο ηγέτης θα ελέγχεται, ο γονιός θα πρέπει να δείχνεται άξιος της αποστολής του. Η αντίληψη πως έτσι και κατορθώσεις να «φτάσεις», δεν έχεις πια για τίποτα να γνοιαστείς, ανήκει στην Ιστορία. Ανατέλλει μια εποχή όπου ο κάθε ενδιαφερόμενος θα ξέρει πως το δύσκολο δεν είναι να ανέβεις, αλλά να σταθείς. Πως η πολιτεία σου και μόνο θα σε στηρίξει και όχι ο τίτλος. (Άγγελος Τερζάκης)
«Οι νέοι πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι από την ίδια τη φύση των πραγμάτων υπάρχουν κάποιες σχέσεις που δεν αντιστρέφονται. Τέτοια, για παράδειγμα, είναι η σχέση δασκάλου-μαθητή. Όπως και να το κάνουμε, ο ένας δείχνει το δρόμο, ο άλλος ακολουθεί. Δε γίνεται να πηγαίνει μπροστά ο μαθητής και πίσω ο δάσκαλος. Πρωτοπορία δε σημαίνει αναποδογύρισμα. Ο δάσκαλος οφείλει να έχει το προβάδισμα, ιδιαίτερα, όταν στενεύει ο δρόμος» (Σαράντος Καργάκος)

Εύρεση

Δημοφιλή Θέματα (Α-Ω)

αγάπη (151) Αγάπη Θεού (36) αγάπη σε Θεό (9) αγάπη σε Χριστό (30) άγγελοι (6) Αγία Γραφή (44) Αγιασμός (1) Άγιο Πνεύμα (7) άγιοι (8) άγιος (65) αγνότητα (3) άγχος (9) αγώνας (51) αγώνας πνευματικός (8) αθεΐα (70) αιρέσεις (58) αλήθεια (16) αμαρτία (47) Ανάσταση (56) ανασταση νεκρών (2) ανθρώπινες σχέσεις (112) άνθρωπος (15) αντίχριστος (6) αξιώματα (3) απιστία (5) αποκάλυψη (4) απόκρυφα (12) αρετή (42) ασθένεια (10) άσκηση (1) αστρολογία (1) αυτογνωσία (39) Β Παρουσία (8) Β' Παρουσία (10) βάπτιση (4) βάπτισμα (8) Βασίλειος ο Μέγας (1) βία (1) βιβλίο (3) βιοηθική (4) γάμος (31) Γένεση (4) Γεροντικόν (42) γλώσσα (25) γνώση (4) γονείς (32) γυναίκα (6) δάκρυα (1) δάσκαλος (9) Δεύτερη Παρουσία (3) Δημιουργία (35) διάβολος (39) διάκριση (35) διάλογος (1) δικαιοσύνη (1) Δογματικα Θέματα (5) Δωρόθεος αββάς (4) εγωισμός (75) εικόνες (15) Ειρηναίος Λουγδούνου άγιος (2) ειρήνη (2) εκκλησία (47) Εκκλησιαστική Ιστορία (7) Εκκλησιαστική περιουσία (1) έκτρωση (1) ελεημοσύνη (6) ελευθερία (11) Ελλάδα (10) ελπίδα (10) Εξαήμερος (2) εξέλιξης θεωρία (15) Εξομολόγηση (57) εξωγήινοι (2) εξωσωματική γονιμοποίηση (3) επάγγελμα (3) επιστήμη (54) εργασία (23) Ερμηνεία Αγίας Γραφής (35) έρωτας (9) έρωτας θείος (1) Ευαγγέλια (48) ευγένεια (2) ευσπλαχνία (4) ευτυχία (15) ευχαριστία (4) ζώα (11) ηθική (2) ησυχία (3) θάνατος (66) θάρρος (7) θαύμα (54) θέατρο (1) Θεία Κοινωνία (37) Θεία Λειτουργία (33) θεία Πρόνοια (2) θέληση (3) θεολογία (1) Θεός (6) Θεοφάνεια (2) θλίψεις (81) θρησκείες (5) θυμός (25) Ιγνάτιος Θεοφόρος (7) ιεραποστολή (12) ιερέας (35) ιερωσύνη (3) Ιουδαίοι (1) Ισλάμ (3) Ιστορία Ελληνική (1) Ιστορία Παγκόσμια (3) Ιωάννης Χρυσόστομος (6) Καινή Διαθήκη Ερμηνεία (15) Καινή Διαθήκη κριτικό κείμενο NestleAland (5) καρδιά (7) Κασσιανός Όσιος (1) κατάκριση (32) καταναλωτισμός (1) κήρυγμα (1) Κοίμησις Θεοτόκου (7) κοινωνία (65) κόλαση (7) Κρίσις Μέλλουσα (2) Κύριλλος Άγιος (1) Λατρεία Θεία (35) λείψανα (1) λογισμοί (19) λύπη (1) μαγεία (5) μάρτυρες (4) μελέτη (4) μετά θάνατον (25) μετά θάνατον ζωή (15) Μεταμόρφωση (2) Μεταμόρφωσις (4) μετάνοια (56) μητέρα (7) μίσος (1) μνημόσυνα (3) μοναξιά (8) μοναχισμός (8) μόρφωση (6) μουσική (2) Ναός (1) νέοι (6) νεοπαγανισμός (3) νηστεία (10) νους (8) οικονομία (1) Οικουμενισμός (1) ομορφιά (5) όνειρα (20) οράματα (1) Ορθοδοξία (41) πάθη (23) πάθος (2) παιδεία (6) παιδιά (14) Παΐσιος Όσιος (2) Παλαιά Διαθήκη (1) Παλαιά Διαθήκη Ερμηνεία (5) παλαιοημερολογίτες (4) Παναγία (45) παράδειγμα (3) Παράδεισος (32) Παράδοση Ιερά (2) Πάσχα (12) πατρίδα (4) Πεντηκοστή (4) πίστη (124) πλούτος (5) πνευματική ζωή (36) πνευματικός πατέρας (10) πνευματισμός (7) ποίηση (11) πόλεμος (7) πολιτική (3) πολιτισμός (2) Πορφύριος Όσιος (20) Πρόνοια (3) Πρόνοια Θεία (30) προορισμός (5) προσε (1) προσευχή (101) προσοχή (2) προτεσταντισμός (15) προφητείες (1) Ρωμαιοκαθολικισμός (10) Σαρακοστή (4) σεβασμός (2) σοφία (16) Σταυρός (20) Σταύρωση (10) συγχώρηση (3) σχίσμα (1) ταπεινοφροσύνη (40) ταπείνωση (1) Τεσσαρακοστή Μεγάλη (2) Τριάδα Αγία (3) τύχη (2) υλικά αγαθά (3) υπακοή (5) υπαρξιακά (20) υποκρισία (1) υπομονή (28) φαντασία (1) φαντάσματα (2) φιλία (8) φιλοσοφία (3) Φλωρόφσκυ Γεώργιος (3) φόβος (12) χαρά (16) χάρις θεία (8) Χειρόγραφα Καινής Διαθήκης (1) Χριστιανισμός (2) χριστιανός (18) Χριστός (9) Χριστούγεννα (31) χρόνος (9) ψεύδος (8) ψυχή (48) ψυχολογία (5)