Αυξομείωση μεγέθους γραμμάτων.
Κείμενα (blog) - Ιερός Ναός Αγίου Σώστη Νέας Σμύρνης

Μια πρωτότυπη βιβλιοθήκη. 
Ο μαρκήσιος Μιραμπώ είχε μια πλούσια βιβλιοθήκη, που περιελάμβανε δύο αίθουσες.

Στη μία αίθουσα υπήρχαν τα βιβλία όλων των μεγάλων φιλοσόφων και λογοτεχνών και στην πόρτα της ήταν τοποθετημένη μια επιγραφή με την λατινική λέξη

«admiro», που σημαίνει «θαυμάζω».

Στην άλλη αίθουσα υπήρχαν όλο θρησκευτικά βιβλία — φυσικά εξαιρετικού περιεχομένου — και στην πόρτα της μια επιγραφή με τη λατινική λέξη

«amo», που σημαίνει «Αγαπώ».


(Ψιχία από της τραπέζης, Συλλογή Κ. Κούρκουλα, Αθήνα 1973 Νο966)

Γραφή Αγία. (Χρυσοστομικό λεξικό, αρχ. Δανιήλ Αεράκη, μόνο η μετάφραση)

αγιογραφική μελέτη Ε.Π.Ε. 2,160
Ο χριστιανός, αφού πάρη στα χέρια του θεϊκό βιβλίο (απ' την Αγία Γραφή), και αφού προσκαλέση τους γνωστούς, ας ποτίζη και τη δική του διάνοια και των συγκεντρωθέντων με το νερό των θείων λόγων.

τροφή της ψυχής Ε.Π.Ε. 2,636
Κάθε μέρα στο σώμα δίνεις τροφή και καταναλίσκεις χρήματα. Έτσι και για την ψυχή. Δεν πρέπει να την αφήνης πεινασμένη. Να της δίνης την κατάλληλη τροφή, πούναι η ανάγνωσις των Γραφών και η πνευματική συμβουλή.

τροφή καθημερινή  Ε.Π.Ε. 3,222
Ό,τι για το σώμα είναι η υλική τροφή, αυτό για την ψυχή είναι η ανάγνωσις της Γραφής. Είναι τροφή πνευματική, που ενισχύει το λογισμό, που κάνει την ψυχή ισχυρή, γενναιότερη και αγιώτερη.

παντού η μελέτη της, και στο σπίτι Ε.Π.Ε. 3,458
Σκέψου τον ευνούχο της Κανδάκης. Και στο δρόμο δεν αμέλησε την ανάγνωσι της Γραφής, και μάλιστα πάνω στην άμαξα. Ας τ’ ακούνε αυτά όσοι δεν καταδέχονται να διαβάζουν τη Γραφή στο σπίτι τους, και θεωρούν το έργο αυτό ως πάρεργο... Να ο ευνούχος. Και ξένος ήταν και αξιωματούχος, δυό πράγματα, που σπρώχνουν στην αδιαφορία. Κι όχι μόνο. Ήταν σπουδαίος στην κοσμική θέσι, ήταν πλούσιος, βρισκόταν στην οδοιπορία, ταξίδευε με αμάξι... Και όμως!

κατανόησις με θειο φωτισμό Ε.Π.Ε. 3,458
Αφού πάρουμε στο χέρι τη Γραφή, ας εντείνουμε την προσοχή μας, ας συγκεντρώσουμε καλά το μυαλό μας, ας διώξουμε κάθε βιοτική μέριμνα, ας διαβάζουμε με πολλή προσοχή και ευλάβεια, ώστε με τη φώτισι του αγίου Πνεύματος να κατανοούμε όσα γράφονται στο κείμενο και να πάρουμε μεγάλη ωφέλεια.

κάλλος και χάρις  Ε.Π.Ε. 3,534
Ας μη προσέχουμε επιφανειακά την ανάγνωσι της Γραφής. Ας ανιχνεύουμε το βάθος της και θα μπούμε στο αληθινό νόημά της. Αυτό άλλωστε είναι το γνώρισμά της˙ Μέσα σε λίγα λόγια είναι δυνατόν πολλές φορές να βρής μεγάλο πλούτο νοημάτων. Στην ανθρώπινη σοφία η προσπάθεια είναι η καλλιέπεια. Εδώ συμβαίνει το αντίθετο. Στη Γραφή δεν γίνεται λόγος για ωραίες φράσεις. Το περιεχόμενό της έχει εσωτερικό κάλλος, που αστράπτει με τη θεία χάρι.

πνευματική τράπεζα Ε.ΓΙ.Ε. 3,536
Καθημερινά παραθέτουμε την πνευματική τράπεζα της Γραφής, ώστε με τη συνεχή προτροπή και την πυκνή μελέτη της ν’ αποκρούουμε κάθε επιβολή του δαίμονα.

άνοιγμα των ουρανών Ε.Π.Ε. 8α,350
Η ανάγνωσις της Γραφής είναι άνοιγμα των ουρανών.

κατεργασμένο μέταλλο Ε.Π.Ε. 8α,354
Δεν είναι οι θείες Γραφές μέταλλα, που έχουν ανάγκη από κατεργασία, αλλά προσφέρουν θησαυρό έτοιμο σε όσους αναζητούν τον πλούτο, που προέρχεται απ’ αυτές. Αρκεί μόνο να τις ανοίξουμε, και θα θαμπωθούμε από την ακτινοβολία των πολυτίμων λίθων, των θεόπνευστων λόγων.

παρομοιώσεις της Ε.Π.Ε. 8α,304-306
Είναι πράγματι η ανάγνωσις της Γραφής και ακύμαντο λιμάνι και τείχος στερεό και πύργος σταθερός και δόξα αναφαίρετη και όπλο άτρωτο και χαρά αμάραντη και ευχαρίστησις διαρκής και όλα όσα καλά θα μπορούσε ν’ αναφέρη κανείς για τη στενή σχέσι με τις Γραφές.

εύκολα και δύσκολα χωρία Ε.Π.Ε. 8α,472
Όταν βαδίζουμε δρόμο ανηφορικό και στενό προς την κορυφή και απ' το ένα μέρος και απ' το άλλο γκρεμοί ανοίγονται μπροστά μας, οφείλουμε νάχουμε άγρυπνη ψυχή. Να μη χαλαρώνουμε, λόγω της κακοτοπιάς. Το ίδιο και στις θείες Γραφές. Τα εύκολα και κατανοητά χωρία τα περνάμε χωρίς κόπο. Τα τραχύτε ρα και ανηφορικά δεν τα περνάμε το ίδιο εύκολα. Γι’ αυτό πρέπει να είμαστε όλοι προσεκτικοί και ξύπνιοι, όταν μελετάμε δύσκολα χωρία, για να μη διατρέξουμε τον έσχατο κίνδυνο.

δύσκολα χωρία Ε.Π.Ε. 8α,474
Σας οδηγώ στα πιο δύσκολα χωρία των Γραφών, που χρειάζονται πολλή σύνεσι, όχι για να σας συντρίψω με τον κόπο, αλλά για να μπορήτε να περνάτε και τα χωρία αυτά με ασφάλεια.

διαστρεβλώνεται Ε.Π.Ε. 8α,478
Υπάρχει κι απ' τις δυό μεριές γκρεμός και χαράδρα βαθειά, αν δεν διαβάσουμε προσεκτικά ένα ρητό. Δεν αρκεί να λέεη κανείς, ότι στις Γραφές έχει γραφτή αυτό κι αυτό. Ούτε είναι σωστό ν' αποσπάμε χωρία, να μαδάμε το σώμα των θεοπνεύστων Γραφών, να τα ξεκόβουμε απ' τη συνάφειά τους, και να τα χρησιμοποιούμε απομονωμένα και ξεκάρφωτα. Έτσι τα παραποιούμε όπως εμείς θέλουμε, χωρίς κανένα φόβο. Μ' αυτό τον τρόπο μπήκαν στη ζωή μας πολλά διεστραμμένα δόγματα, αφού ο διάβολος πείθει τους πιο απρόσεκτους να διαβάζουν τα κείμενα των Γραφών είτε προσθέτοντας είτε αφαιρώντας. Έτσι όμως συσκοτίζεται η αλήθεια.

όχι αποσπασματική μελέτη Ε.Π.Ε. 8α,478
Δεν άρχει να πούμε, ότι αυτό είναι γραμμένο στη Γραφή, αλλά πρέπει να διαβάσουμε όλη τη συνέχεια. Αν διακόπτουμε την μεταξύ των χωρίων συνέχεια και συνάφεια, θα βγουν πολλές πονηρές διδασκαλίες. Στη Γραφή άλλωστε είναι γραμμένο, «δεν υπάρχει Θεός», και «δεν θα ενεργήση δίκαια ο Θεός».

πολλά χωρία διαστρέφουν Ε.Π.Ε. 8α,480
Πολλοί μιλάνε συνεχώς και για άλλα χωρία της Γραφής, αλλά διαβάζοντάς τα, τα παραποιούν. Δεν θάπρεπε ν' αφήσουμε τη σωστή ανάγνωσι της Γραφής και να διαστρέφουμε τα νοήματά της με δικά μας λόγια.

και Σατανάς Ε.Π.Ε. 8α,482
Φοβερή η κακουργία του Σατανά .Προσπαθεί ή με πρόσθεσι ή με αφαίρεσι ή με διαστροφή ή με μεταβολή των κειμένων να εισάγη καταστρεπτικές δοξασίες.

θέλησις για καθημερινή μελέτη Ε.Π.Ε. 9,430
Βλέπεις, ότι αρκεί μόνο η θέλησις; Αλλά θέλησις όχι τυχαία, όπως των πολλών ανθρώπων, αλλά θέλησις καλλιεργημένη.

σε καλοδιάθετη ψυχή Ε.Π.Ε. 12,432
Ας κάνουμε τους εαυτούς μας φρεσκοκαλλιεργημένα χωράφια. Έτσι κι εμείς οι κήρυκες, με προθυμία θα ρίχνουμε το σπόρο του λόγου, όταν βλέπουμε αγαθή γη. Αν παραμένετε πέτρινα χωράφια και σκληρά, συγχωρέστε με, αλλά δεν θα ήθελα άσκοπα να κουραζώμαστε.

προφάσεις για μη μελέτη  Ε.Π.Ε. 12,632
Αν μερικοί προβάλλουν ως δικαιολογία για τη μη μελέτη της Γραφής υποθέσεις, φροντίδες και ασχολίες, ας ξέρουν, ότι είναι μεγάλο έγκλημα να πνίγωνται από τόσο όγκο υποθέσεων κοσμικών, να είναι συνεχώς προσκολλημένοι στα βιοτικά θέματα, και να μην αφιερώνουν λίγο χρόνο για τα πιο αναγκαία της ζωής... Οι αμελούντες τη μελέτη της Γραφής προβάλλουν και άλλη πρόφασι, πολύ πιο παράλογη, το ότι δεν έχουν τα βιβλία της. Για τους πλουσίους βέβαια είναι γελοία η πρόφασις. Επειδή όμως οι φτωχοί νομίζω πως καταχρώνται αυτή τη δικαιολογία, θα τους ρωτούσα ευχαρίστως: Καθένας σας δεν έχει τα εργαλεία της τέχνης του, όλα όσα χρειάζονται, έστω κι αν είναι πολύ φτωχός;

εργαλείο, αποκτήστε το! Ε.Π.Ε. 12,432-634
Είναι απαράδεκτο, οι μεν τεχνίτες να μη προφασίζωνται φτώχεια, αλλά ν’ αποκτούν τα εργαλεία τους, κι εμείς, που τόσο μεγάλη ωφέλεια πρόκειται να καρπωθούμε απ’ την Αγία Γραφή, να προβάλλουμε ως δικαιολογία τη φτώχεια ή την απασχόλησι και να παραμένουμε χωρίς Γραφή. Κι αν ακόμα μερικοί είναι τόσο φτωχοί, ώστε να μη μπορούν ν’ αποκτήσουν την Αγία Γραφή, αν την αγαπούσαν, θα την είχαν μάθει απ' τη συνεχή ανάγνωσι, που γίνεται εδώ.

θέλει έρευνα και θείο φωτισμό Ε.Π.Ε. 12,708
Και ο Κύριος, προτρέποντας τους Ιουδαίους να ερευνούν τις Γραφές, μας υποδεικνύει να εμβαθύνουμε. Γι’ αυτό λέει, ότι οι Γραφές είναι κρυμμένος θησαυρός, για να μας ωθή προς αναζήτησι. Έχουν λεχθή όλα αυτά σε μας, για να μη περνάμε με επιπολαιότητα τα λόγια των Γραφών, αλλά να τα μελετάμε με πολλή προσοχή.

για την κατανόησί της  Ε.Π.Ε. 13,28
Απαιτείται πολλή μέριμνα, πολλή αγρυπνία, για να δούμε καλά τα βάθη των θείων Γραφών. Χρειάζεται έρευνα προσεκτική, προσευχή εκτενής, για να μπορέσουμε, έστω και λίγο, να εισχωρήσουμε στα άδυτα των θείων λόγων.

υπναλέοι στη μελέτη της Ε.Π.Ε. 13,110
Γι’ αυτό προσπαθούμε να παρουσιάζουμε σιγά-σιγά τα κείμενα των Γραφών, ώστε να μπορήτε μ’ ευκολία να τα προσλαμβάνετε. Να εναποθηκεύωνται στη διάνοιά σας και να τα θυμάστε πάντοτε. Εκτός αν κάποιος είναι πολύ υπναλέος και τόσο οκνηρός και πιο ράθυμος από μικρό παιδί.

οι πολλοί δεν μελετούν στο σπίτι Ε.Π.Ε. 13,272
Όλα τάχουμε παραμελήσει. Ποιος από σας, σαν πηγαίνη στο σπίτι, παίρνει στα χέρια το βιβλίο το χριστιανικό και εξετάζει ερευνώντας τη Γραφή; Μου φαίνεται, κανείς δεν μπορεί ν’ απαντήση θετικά. Αλλά ζάρια κι άλλα τυχερά παιχνίδια μπορούμε να βρούμε σε πολλούς, βιβλία ιερά όμως πουθενά, παρά σε λίγους.

καλαίσθητη εξωτερικά ή μελέτη; Ε.Π.Ε. 13,272
Όλη η φροντίδα εξαντλείται γύρω απ’ τη λεπτότητα των μεμβρανών και την ομορφιά των γραμμάτων, κι όχι γύρω απ' την ανάγνωσι.

στην καρδιά  Ε.Π.Ε. 13,274
Οι Γραφές δεν δόθηκαν μόνο για να τις έχουμε ως βιβλία, αλλά και για να ζεσταίνουν τις καρδιές μας.

σπίτι Γραφής άβατο στο διάβολο Ε.Π.Ε. 13,274
Αν ο διάβολος στο σπίτι όπου μελετάται το ευαγγέλιο δεν τολμάη να μπη, πολύ περισσότερο δεν μπορεί ν’ αγγίξη ψυχή, που μέσα της κρατά τα ιερά νοήματα. Δεν θα μπορέση να μπη ούτε ο διάβολος ούτε η αμαρτία.

να κατανοούμε τα λεγόμενα Ε.Π.Ε. 13,274
Αν καταλάβουμε αυτά που διαβάζουμε, με μεγάλη προθυμία θα τα ακούσουμε.

αγιάζει Ε.Π.Ε. 13,274
Ν’ αγιάσης την ψυχή σου, ν’ αγιάσης και το σώμα σου, έχοντας τα λόγια της Γραφής διαρκώς στην καρδιά σου και στη γλώσσα σου. Αν η αισχρολογία καταλερώνη και προκαλή τους δαίμονες, είναι ολοφάνερο, ότι η πνευματική ανάγνωσις αγιάζει και προσελκύει τη χάρι του αγίου Πνεύματος. Διότι οι Γραφές είναι θεία τραγούδια.

μεγάλη η ωφέλεια της Ε.Π.Ε. 13,358
Μεγάλο κέρδος έχουμε απ’ την Αγία Γραφή και διαρκής η ωφέλειά της... Οι άγιες Γραφές είναι θησαυρός κάθε είδους φαρμάκων. Θέλεις να εξαφάνισης την αλαζονεία; Να κοιμίσης την κακή σου επιθυμία; Να υπερνικήσης το πάθος της φιλαργυρίας; Να μη λυγίζης στον πόνο; Να έχης αποθέματα υπομονής; Να έχης αληθινή χαρά; Όλα αυτά με τη Γραφή θα τα πετύχης.


να ενδιατρίβουμε  Ε.Π.Ε. 13,726    Αν θέλουμε να ερευνούμε τις Άγιες Γραφές με επιμέλεια και όχι επιφανειακά, θα μπορέσουμε να πετύχουμε τη σωτηρία μας. Αν, πολύ περισσότερο, ασχολούμαστε διαρκώς με αυτές, θα μάθουμε και τη δογματική αλήθεια και τον τέλειο βίο. Ακόμα κι αν κανείς είναι υπερβολικά σκληρός και αμείλικτος και πλαδαρός, κι αν δεν κερδίζη τίποτε δαπανώντας το χρόνο του για άλλα θέματα, το χρόνο που διαθέτει για τη μελέτη των Γραφών θα τον κερδίση, και θα πάρη κάποια ωφέλεια. Κι αν δεν είναι τόσο μεγάλη, ώστε να την αισθανθή, πάντως θα πάρη.

ούτε τα ονόματα των βιβλίων Ε.Π.Ε. 14,82
Στις Γραφές να προσέχουμε και να μη θεωρούμε πάρεργο την ασχολία μαζί τους. Διότι, αν κάποιος έρχεται στη σύναξι και παρακολουθή με προσοχή, κι αν ακόμα δεν διαβάζη στο σπίτι, εφ’ όσον προσέχει όσα λέγονται εδώ, αρκεί ένας χρόνος για ν’ αποκτήση εμπειρία. Δυστυχώς οι περισσότεροι είναι τόσο άθλιοι, ώστε και υστέρα από τόση ανάγνωσι της Γραφής να μη γνωρίζουν ούτε τα ονόματα των βιβλίων της. Και δεν ντρέπονται και δεν φρίττουν, όταν με τόση αδιαφορία μπαίνουν εδώ μέσα.

οδηγεί στη θεογνωσία Ε.Π.Ε. 14,98
Πολύ σωστά ωνόμασε ο Χριστός θύρα τις Γραφές. Αυτές μας οδηγούν στο Θεό και μας παρέχουν τη θεογνωσία. Αυτές δημιουργούν πρόβατα. Αυτές φυλάνε και δεν αφήνουν τους λύκους να μπουν στο μαντρί.

θύρα σωτηρίας Ε.Π.Ε. 14,98
Η Γραφή είναι σαν μια πόρτα ασφαλείας, που αποκλείει την είσοδο στους αιρετικούς. Μας προφυλάσσει από όσα επιθυμούμε και δεν μας αφήνει να πλανηθούμε. Αν δεν την παραμελήσουμε, δεν θα μας καταβάλουν εύκολα οι εχθροί μας. Δια της Γραφής θα γνωρίζουμε τους ποιμένες και τους μη ποιμένες.

διάβαζε τη Γραφή  Ε.Π.Ε. 15,546
Να ντραπούμε και πλούσιοι και φτωχοί βλέποντας εκείνον τον ευνούχο της Κανδάκης. Κοίτα πως απέκτησε τα δόγματα πλήρως. Διότι ο Προφήτης (Ησαΐας) όλα τα περιελάμβανε, και τη σάρκωσι και το σταυρικό πάθος και την ανάστασι και την ανάληψι και τη μέλλουσα κρίσι, αλήθειες, που του άναψαν σφόδρα την επιθυμία. Ας ντραπήτε όσοι εξακολουθείτε να παραμένετε αφώτιστοι! 

με το Βιβλίο στα χέρια  Ε.Π.Ε. 15,560
Κανένας από σας δεν έχει στα χέρια το βιβλίο του Θεού. Για όλα ενδιαφέρεστε, όχι όμως για το ιερό βιβλίο.

ανεξάντλητη πηγή Ε.Π.Ε. 15,566
Δεν είναι δυνατόν να εξαντληθούν ποτέ τα νοήματα των Γραφών. Είναι μια πηγή, που δεν τελειώνει.

άγνοιά της Ε.Π.Ε. 16β,306
Πραγματικά τα άπειρα κακά φύτρωσαν απ’ την άγνοια των Γραφών. Από την άγνοια αυτή προήλθαν οι καταστρεπτικές αιρέσεις. Από δω προήλθε ο απρόσεκτος τρόπος ζωής. Από δω τα άχρηστα και ανώφελα πράγματα. Όπως εκείνοι, πούναι τυφλοί, δεν μπορούν να βαδίσουν σωστά, έτσι κι εκείνοι, που δεν φωτίζονται από την ακτίνα των θείων Γραφών, αναγκάζονται να σκοντάφτουν σε πολλά, ακριβώς επειδή προχωρούν σε φρικτό σκοτάδι.

αίτια αγαθών η ανάγνωσίς της Ε.Π.Ε. 17,636
Είναι γεμάτη η Αγ. Γραφή από μύρια αγαθά. Κι αν πέσης σε πειρασμούς, θα πάρης από τη Γραφή πολλή παρηγοριά. Κι αν πέσης σε αμαρτήματα, θα βρής άπειρα φάρμαχα. Αν βρεθής σε φτώχεια ή σε θλίψι, πολλά θα βρης τα λιμάνια. Κι αν ακόμα είσαι δίκαιος, θα κερδήσης από κει πολλή ασφάλεια. Κι αν είσαι πολύ αμαρτωλός, θα βρής πολλή παρηγοριά... Κι αν κατορθώματά σου σε κάνουν να υπερηφανεύεσαι, θ’ ακούσης το λόγο της Γραφής:
«Μη θέλησης να εξετάσης τη ζωή του δούλου σου, διότι κανένας δεν θα βρεθή μπροστά σου δίκαιος», και αμέσως θα ταπεινωθής. Κι αν βρίσκεσαι σε απόγνωσι για τις αμαρτίες σου, θ' ακούσης συνέχεια να λέη η Γραφή: «Σήμερα, αν ακούσετε τη φωνή Του, μην κάνετε σκληρές τις καρδιές σας, σαν τότε, τον καιρό της αποστασίας», και γρήγορα θα συνέλθης.

στο χέρι τη Γραφή Ε.Π.Ε. 17,682
Αν θελήσης, θάχης και τον Παύλο και τον Πέτρο και τον Ιωάννη κι όλη τη χορεία των προφητών μαζί με τους αποστόλους, να σου μιλάνε συνεχώς. Πάρε, λοιπόν, στο χέρι τα βιβλία των μακαρίων αυτών ανδρών και διάβαζε συνεχώς όσα εκείνοι έγραψαν.

ψήγματα χρυσού Ε.Π.Ε. 17,688
Οι χρυσοχόοι δίνουν σημασία ακόμα και στα μικρά ψήγματα χρυσού. Είναι δυνατόν στην Αγ. Γραφή και απ’ τα απλά ακόμα ονόματα ν’ αποκτήσουμε θησαυρό.

βρίσκεις μαργαριτάρια Ε.Π.Ε. 17,702
Αν βρεθή κάποιος σοφός και πνευματικός άνθρωπος, κατεβαίνει πιο βαθιά στη Γραφή και βρίσκει περισσότερους μαργαρίτες.

δεν αποκρύπτει ελαττώματα Ε.Π.Ε. 18,102
Το ότι ήσαν πριν δειλοί και άνανδροι το δηλώνει ο ιερός συγγραφέας, που δεν παρέλειψε ούτε θέλησε να συσκιάση τα ελαττώματά τους, πράγμα που επίσης είναι πολύ μεγάλη απόδειξις της αλήθειας. Τι λέει γι’ αυτούς; Όταν ο Ιησούς συνελήφθη, ύστερα από τόσα θαύματα, άλλοι απ’ τους μαθητές Τον εγκατέλειψαν, κι εκείνος που έμεινε, ο κορυφαίος των λοιπών, ο Πέτρος, Τον αρνήθηκε.

απολεσθέντα βιβλία της  Ε.Π.Ε. 18,102
Λέει ο απόστολος Παύλος˙ «Καθώς είναι γραμμένο, εκείνα που μάτι ανθρώπου δεν τα είδε...». Που είναι γραμμένα αυτά; Λένε, ότι είναι φυσικό αυτό, το νάχουν γραφή σε βιβλία, αλλά τα βιβλία έχουν χαθή. Καθ' όσον πολλά βιβλία καταστράφηκαν και λίγα διασώθηκαν.

πώς ερμηνεύεται; Ε.Π.Ε. 18α,442
Είναι δυνατόν να λέη ψέματα η Γραφή; Ασφαλώς όχι! Αλλά τότε; Απλούστατα, είναι ανόητοι όσοι δεν εξετάζουν με την πρέπουσα ακρίβεια τα όσα λέει η Γραφή.

δεν την καταλαβαίνουν Ε.Π.Ε. 18α,520
Λένε: Δεν καταλαβαίνω όσα διαβάζονται στη σύναξι, ούτε ξέρω τι είναι όσα λέγονται. Επειδή θορυβείς, επειδή προκαλείς ταραχή, επειδή δεν ήλθες στην εκκλησία με ψυχή γεμάτη ευλάβεια. Ναι, στη Γραφή δεν είναι όλα σαφή, για να μη περιπέσης σε αμέλεια (ν' αγωνίζεσαι για τη σωστή τους ερμηνεία), ούτε πάλι είναι όλα ασαφή, για να μη σε πιάνη απόγνωσις. Θυμήσου τον ευνούχο της Κανδάκης. Τίποτε απ' αυτά δεν είπε, αλλά πήρε στα χέρια του τη Γραφή και διάβαζε, μολονότι δεν καταλάβαινε. Εσύ, αν και γύρω σου έχης αφθονία δασκάλων, αν και έχης τόσους που διαβάζουν προς ακρόασι του εκκλησιάσματος, μου προβάλλεις δικαιολογίες και προφάσεις.

μέλι και φως Ε.Π.Ε. 18α,442
Όπως ακριβώς το φώς, και αν ακόμα σκοτίζη τους ασθενείς, είναι φώς, και το μέλι, και αν ακόμα είναι πικρό στους ασθενείς, είναι γλυκεία η φύσις του, έτσι και το Ευαγγέλιο. Είναι ευώδες, κι αν ακόμα μερικοί χάνωνται εξ αιτίας της απιστίας τους.

πάνω από αγγέλους και ανάστασι Ε.Π.Ε. 20,202
Δείχνει φανερά ο Χριστός, ότι θέλει να θεωρήται η Γραφή πιο αξιόπιστη ακόμα κι από το ότι θ’ αναστηθούν οι νεκροί.

όχι μόνο για τους μοναχούς Ε.Π.Ε. 21,250
Να μη πής: Αυτό είναι για τους μοναχούς. Τι, δηλαδή; Καλόγερο θα κάνω το παιδί μου; Δεν είναι ανάγκη να γίνη μοναχός. Γιατί φοβάσαι το φόβο, πούναι γεμάτος πολύ κέρδος; Κάνε το παιδί σου χριστιανό. Αν και για τους κοσμικούς είναι ανάγκη να γνωρίζουν τα διδάγματα αυτά, πόσο μάλλον τα παιδιά;

μικρά τα παιδιά στη μελέτη της Ε.Π.Ε. 21,252
Να δώσουμε στα παιδιά το παράδειγμα, να τα κάνουμε να συνηθίζουν, από μικρή ηλικία, στην ανάγνωσι των Γραφών.

με πολλή σπουδή Ε.Π.Ε. 22,260
Ακούστε οι λαϊκοί, όσοι έχετε υπό την προστασία σας γυναίκα και παιδιά: Πως προτρέπει και σας (ο Παύλος) να διαβάζετε τις Γραφές. Όχι τόσο απλά και επιφανειακά, αλλά με πολλή προσοχή.

φάρμακα για την ψυχή Ε.Π.Ε. 22,260-262
Παρακαλώ όλοι ν' αποκτήσετε τα βιβλία της Αγίας Γραφής, που είναι φάρμακα της ψυχής. Αν δεν μπορήτε ολόκληρη τη Γραφή, τουλάχιστον την Καινή Διαθήκη. Κι όχι απλώς να σκύβης πάνω στη Γραφή, αλλά να συγκρατής στο μυαλό σου τα νοήματά της.

όπλο Ε.Π.Ε. 22,264
Αιτία όλων των κακών αυτό είναι το ότι δεν γνωρίζουμε τη Γραφή. Πάμε στον πόλεμο χωρίς όπλα. Πώς είναι δυνατόν να σωθούμε;

πυξίδα στο ταξίδι της ζωής Ε.Π.Ε. 22,498
Χρησιμοποιώντας τις άγιες Γραφές, σαν κάποιο πλοίο, ας ανοίξουμε τα πανιά της πίστεως. Αν ταξιδεύουμε μ' αυτές, θα μας παραστέκη κυβερνήτης ο λόγος του Θεού. Αν όμως ταξιδεύουμε με τις ανθρώπινες επινοήσεις, θα είμαστε ακυβέρνητοι.

ωφελεί η μελέτη Ε.Π.Ε. 23,34
Αν παρακολουθούμε συνέχεια τη Γραφή, μπορούμε νάχουμε πάντοτε μέσα μας το σωτήριο φόβο. Αν σκεπτώμαστε συνέχεια την κόλασι, δεν θα πέσουμε εύκολα σ' αυτήν. Γι’ αυτό ο Θεός μας απείλησε με κόλασι. Αν η σκέψις της δεν είχε τόσο μεγάλη ωφέλεια, δεν θα μας απειλούσε με τη μνήμη της ο Θεός.

γράμματα απ' τον ουρανό Ε.Π.Ε. 23,62
Εμείς οι κήρυκες λέμε όχι τα δικά μας, αλλά τα του Θεού. Κάθε μέρα έρχονται απ’ τον ουρανό επιστολές και διαβάζονται εδώ στη σύναξι.

τέρψις Ε.Π.Ε. 23,62
Επειδή είστε ακροατές που ζητάτε ευχαρίστησι. Γι' αυτό και επιζητείτε τα ρήματα της Γραφής.

πρόφασις να μη τη μελετάμε Ε.Π.Ε. 23,62
Τα όσα λέμε, ότι δεν κατανοούμε την Αγία Γραφή είναι πρόφασις... Είναι για κλάματα η κατάστασις, να περιφρονήται, δηλαδή, τόσο η Γραφή. Μοιάζω, ως κήρυκας του λόγου, σαν το νομισματοκόπο, που κόβει άσκοπα νομίσματα.

νομίσματα μεγάλης αξίας Ε.Π.Ε. 23,62
Το ότι λέμε πώς δεν κατανοούμε τη Γραφή είναι πρόφασις... Είναι για κλάματα η κατάστασις, να περιφρονήται τόσο η Γραφή. Μοιάζω με το νομισματοκόπο, που κόβει άσκοπα νομίσματα.

«τα ίδια και τα ίδια…» Ε.Π.Ε. 23,64
Μου λέτε, ότι λέω τα ίδια και τα ίδια. Ο ήλιος πάντοτε ο ίδιος δεν ανατέλλει; Φαγητά τα ίδια δεν χρησιμοποιούμε;

άγνοια Ε.Π.Ε. 23,64
Αξιοθρήνητα τα πράγματα. Για δάκρυα και κλάματα. Μάταια ο αργυροκόπος κατασκευάζει ασημένια αντικείμενα.

η άγνοιά της αιτία των κακών Ε.Π.Ε. 23,264
Αυτή είναι η αιτία όλων των κακών στον κόσμο, το να μη γνωρίζουμε τις Γραφές. Πάμε στον πόλεμο χωρίς όπλα. Και πώς είναι δυνατόν να γλυτώσουμε;

τροφή πνευματική καθημερινή Ε.Π.Ε. 23,312
Μέσα απ’ τη Γραφή παίρνουμε κάθε μέρα τα σωτήρια λόγια της πίστεως. Πάντοτε μ’ αυτά τρεφόμαστε.

όχι πάρεργο Ε.Π.Ε. 23,332
Βλέπεις τον Παύλο να χρησιμοποιή συνεχώς τις μαρτυρίες των προφητών και να εξετάζη τα λεγόμενά τους. Εκείνος μεν πρόσεχε και έπαιρνε παράκλησι και ενίσχυσι απ’ την ανάγνωσι των Γραφών, αφού είναι σπουδαία η ωφελεία, που καρπώνει κανείς από τις Γραφές. Εμείς όμως αδιαφορούμε, αμελούμε, τεμπελιάζουμε, και σαν να είναι πάρεργο η Γραφή, έτσι την αντιμετωπίζουμε.

αποτελέσματα απ’ τη μελέτη της Ε.Π.Ε. 23,560
Πολλές φορές οι γιατροί δίνουν φάρμακα, αλλ’ ωφέλεια δεν προκύπτει. Σε κάποια στιγμή όμως πετυχαίνει η θεραπεία... Ώστε κι αν δεν αποδώσουμε τώρα τους καρπούς της ακροάσεως της Γραφής, οπωσδήποτε κάποτε θα φανή η ωφέλεια. Γ ι’ αυτό είμαι σίγουρος.

όχι αμέλεια  Ε.Π.Ε. 23,370
Ας ακούμε όλοι και ας ασκούμαστε, να μην αμελούμε τη μελέτη των θείων Γραφών.

δύναμίς της  Ε.Π.Ε. 24,42
Δεν χρειάζονται μεγάλα λόγια, αλλά σύνεσις και γνώσις των Γραφών και δύναμις νοημάτων. Κοίτα τον Παύλο. Μετέστρεψε όλη την οικουμένη και ξεπέρασε κατά πολύ τον Πλάτωνα και όλους τους άλλους.

συνεχώς μελετάται και γυμνάζει Ε.Π.Ε. 24,214
Πώς γίνονται εξασκημένα τα αισθητήριά μας; Με τη συχνή ακρόασι (και μελέτη) των Γραφών, με το να ενδιατρίβουμε στις Γραφές.

πρόνοια ειδική του Θεού Ε.Π.Ε. 24,214
Μερικοί δεν ξέρουν καν ότι υπάρχουν Γραφές, μολονότι το άγιο Πνεύμα οικονόμησε τόσα πολλά, ώστε να διαφυλαχτούν. Να μάθετε πόσο φιλάνθρωπος στην προκειμένη περίπτωσι είναι ο Θεός. Φώτισε το μακάριο Μωυσή, χάραξε τις πλάκες, τον κράτησε σαράντα μέρες πάνω στο όρος, και πάλι άλλες τόσες, ώστε να του δώση το νόμο. Ύστερα έστειλε τους προφήτες, που υπέφεραν πολλά. Έγινε πόλεμος, τους σκότωσαν όλους, τους κατέκοψαν, κάηκαν τα βιβλία. Και φώτισε άλλον άνδρα, τον Έσδρα, και έκανε να ξαναγραφτούν από τα κατάλοιπα. Ύστερα οικονόμησε ο Θεός να μεταφραστούν οι Γραφές από τους Εβδομήκοντα. Εκείνοι τις μετέφρασαν.

άγνοια της, πηγή αιρέσεων Ε.Π.Ε. 24,416
Κανένας δεν θέλει να προσεχή στις Γραφές. Αν προσέχαμε, δεν θα πέφταμε στην πλάνη, αλλά και θ' απομακρύναμε και όσους έχουν πλανηθή˙ θα τους σώζαμε από φοβερούς κινδύνους.

και επιστήμη Ε.Π.Ε. 24,418
Είναι μερικοί, που ούτε καν γνωρίζουν ότι υπάρχουν Γραφές. Όποιος θέλει να μάθη καλά την αρχιτεκτονική επιστήμη ή κάτι άλλο, μαθαίνει τα σχετικά με την τέχνη. Εδώ όμως δεν βλέπω να γίνεται κάτι τέτοιο, μολονότι αυτή η επιστήμη (της Γραφής) έχει ανάγκη από πολλή αγρυπνία.

την ξέρουμε; Ε.Π.Ε. 24,420
Άραγε γνωρίζετε, ποιος προφήτης είπε αυτά ή ποιος ιστοριογράφος ή ποιος απόστολος ή ποιος ευαγγελιστής; Δεν νομίζω, ότι ξέρετε, εκτός από λίγους.

μόνο για τα αναγκαία Ε.Π.Ε. 25,124
Πολλοί όμως θέλουν να μάθουν, που μετετέθη ο Ενώχ και γιατί δεν πέθανε αυτός ούτε ο Ηλίας, αλλά, κι αν ακόμα ζουν, πώς ζουν και σε ποιά μορφή βρίσκονται. Η αναζήτησις αυτή είναι πέρα για πέρα περιττή. Το ότι ο Ενώχ μετατέθηκε κι δ Ηλίας αναλήφθηκε, το είπαν οι Γραφές. Που όμως είναι και πώς είναι, δεν τα πρόσθεσαν. Διότι οι Γραφές λένε μόνο τα αναγκαία.

εμείς έχουμε περισσότερο ανάγκη Ε.Π.Ε. 25,124
Πάντοτε σας παρακαλώ και δεν θα παύσω να παρακαλώ: Να προσέχετε όχι μόνο στη Γραφή που ακούτε εδώ, αλλά και στο σπίτι ν’ ασχολήστε συνεχώς με τη μελέτη της Γραφής... Να μην ακούω εκείνον τον ανόητο λόγο˙ Δεν είναι για μένα οι Γραφές˙ είναι γι’ αυτούς, που εγκατέλειψαν τον κόσμο και πήγαν στα βουνά και ζουν συνέχεια το μοναχικό βίο. Τί λες; Δεν είναι δικό σου έργο οι Γραφές, επειδή έχεις πολλές φροντίδες; Μάλλον για σένα είναι οι Γραφές, παρά για τους μοναχούς. Δεν τις έχουν τόσο ανάγκη εκείνοι, όσο συ χρειάζεσαι τη βοήθεια των θείων Γραφών, αφού έμπλεξες με τόσες μέριμνες... Έχουμε πάντοτε ανάγκη να μας ενισχύουν συνεχώς και διαρκώς οι Γραφές.

πανοπλία Ε.Π.Ε. 25,478
Έχουμε ανάγκη συνεχώς από την πανοπλία των Γραφών... Να προλαβαίνουμε τα βέλη του διαβόλου και να τα σβήνουμε από μακριά και να τ' αποκρούουμε με τη συνεχή μελέτη των θείων Γραφών. Διότι είναι αδύνατον να σωθή κανείς, αν δεν διαβάζη συνεχώς και δεν απολαμβάνη την πνευματική ανάγνωσι των Γραφών.

εργαλείο πνευματικό Ε.Π.Ε. 25,480
Όπως για τους τεχνίτες τα εργαλεία της τέχνης τους είναι το σφυρί και το αμόνι και η πυρακτωμένη τσιμπίδα, έτσι σε μας εργαλεία της πνευματικής τέχνης είναι τα αποστολικά και προφητικά βιβλία και όλη η Γραφή, που είναι θεόπνευστη και ωφέλιμη.

γκρεμός ή ασφάλεια; Ε.Π.Ε. 25,486
Είναι μεγάλη η ασφάλεια για να μην αμαρτάνουμε η ανάγνωσις των Γραφών. Είναι μεγάλος γκρεμός και βαθύ χάος η άγνοια των Γραφών. Είναι μεγάλη η προδοσία της σωτηρίας, το να μη ξέρουμε τίποτε απ' τους θείους νόμους. Αυτό και γέννησε αιρέσεις, αυτό και έφερε τη διαφθορά στη ζωή μας, αυτό έκανε τα πάντα άνω-κάτω.

αξιοπιστότερη Ε.Π.Ε. 25,528
Η διδασκαλία της Αγίας Γραφής είναι αξιοπιστότερη από την πληροφορία για αναστάσεις νεκρών.

ανώτερη απ’ την ανάστασι νεκρών Ε.Π.Ε. 25,530
Η Αγία Γραφή είναι αξιοπιστότερη από ένα θαύμα αναστάσεως νεκρού. Μας δείχνει πολύ πιο φανερά πράγματα απ’ την ανάστασι των νεκρών. Όλη την οικουμένη επέστρεψε. Απομάκρυνε την πλάνη. Επανέφερε την αλήθεια. Όλα αυτά τα κατώρθωσε με ψαράδες κι ασήμαντους ανθρώπους, δίνοντας παντού αρκετές αποδείξεις της προνοίας Του.

κιθάρα Ε.Π.Ε. 26,20-22
Θέλω να σας διδάξω μια θαυμαστή κιθαρωδία. Χρησιμοποιώ όχι νεκρή λύρα, αλλ’ αντί για χορδές, τεντώνω τις ιστορίες των θείων Γραφών και τις εντολές του Θεού... Στην περίπτωσι της κιθάρας αγγίζει τις χορδές ο δεξιοτέχνης, τις αγγίζει κι ο αδέξιος. Ο ένας ενοχλεί τον ακροατή, ο άλλος τον ψυχαγωγεί και τον ευχαριστεί. Τα ίδια δάκτυλα, οι ίδιες χορδές, όχι όμως η ίδια εμπειρία. Έτσι και στις θείες Γραφές. Πλησιάζουν πολλοί τα θεία λόγια, αλλά δεν κερδίζουν όλοι ούτε ωφελούνται όλοι. Η αιτία; Δεν εμβαθύνουν σ' όσα έχουν λεχτή, ούτε αγγίζουν με τέχνη την κιθάρα. Ό,τι για την κιθαρωδία είναι η τέχνη, αυτό για τους νόμους του Θεού είναι η φανέρωσις των έργων.

λειμώνας πνευματικός Ε.Π.Ε. 26,274
Πνευματικός κήπος και ευχάριστος παράδεισος είναι η ανάγνωσις των θείων Γραφών. Είναι παράδεισος γλύκας, ανώτερος εκείνου του παραδείσου... Εδώ, στη Γραφή, δεν μπαίνει το φίδι. Ο χώρος της Γραφής είναι καθαρός από τα θηρία και περιφρουρείται από τη χάρι του Αγίου Πνεύματος.

διαδίδεται  Ε.Π.Ε. 26,274
Για δες τι έκτασι έχει ο παράδεισος της Γραφής! Εκτείνεται σε όλη την οικουμένη. Μέσα σ’ αυτό τον παράδεισο δεν υπάρχει το φίδι˙ είναι καθαρό το τοπίο από θηρία και ασφαλίζεται με τη χάρι του αγίου Πνεύματος. Έχει ο παράδεισος της Γραφής και πηγή, όπως ο τότε. Είναι πηγή μυρίων ποταμών κι όχι μόνο τεσσάρων. Ποιά η πηγή; Ο ίδιος ο Θεός, που μας χάρισε τους ποταμούς. Τα νάματα της Γραφής δεν είναι νερού υλικού, αλλ’ είναι τα χαρίσματα του Πνεύματος. Αυτή η πηγή μοιράζεται σε κάθε ψυχή πιστών και δεν λιγοστεύει ποτέ.

πηγή, σβήνει φλόγες του κακού Ε.Π.Ε. 26,278
Ας επιμένουμε και ας ποθούμε την ανάγνωσι των Γραφών, όπως εκείνοι, που κάθονται κοντά στην πηγή... Αυτός, που κάθεται κοντά στην πηγή των θείων Γραφών, αν δή να τον ενοχλή η φλόγα αμαρτωλής επιθυμίας, εύκολα σβήνει αυτή τη φλόγα, ποτίζοντας την ψυχή με τα νάματα των Γραφών. Αν πάλι βράζη η καρδιά του από οργή, σαν καζάνι πάνω στη φωτιά, μόλις αποστάξουν σταγόνες απ' το ουράνιο νερό των Γραφών, αμέσως συγκρατεί την αναισχυντία του πάθους. Η ανάγνωσις των Γραφών αρπάζει και σώζει την ψυχή και μέσα απ’ τη φλόγα της φωτιάς της αμαρτίας και μέσα από τη φλόγα των πονηρών σκέψεων.

παντού η μελέτη, και στο σπίτι Ε.Π.Ε. 26,280
Ας προσέχουμε στην ανάγνωσι των Γραφών όχι μόνο τις δυο ώρες της ακολουθίας. Δεν αρκεί για την πνευματική μας ασφάλεια η απλή αυτή ακρόασις. Διαρκώς ας μελετάμε. Και κάθε πιστός, σαν επιστρέψη στο σπίτι του, ας παίρνη στα χέρα τα ιερά βιβλία και ας εντρυφά στα νοήματά τους, αν βέβαια θέλη να έχη διαρκή και άφθονη την ωφέλεια από τη Γραφή.

βροχή, πηγή, ποταμός Ε.Π.Ε. 26,280
Ψυχή, που βρίσκεται κοντά στις πηγές των θείων Γραφών και συνεχώς ποτίζεται, και συνάγει μέσα της τα νάματα και τη δροσιά του ουρανού, είναι έτοιμη να αντιμετώπιση κάθε δύσκολη περίστασι... Εύκολα εξουδετερώνει το φούντωμα των αμαρτωλών παθών. Έχει μεγάλη ενίσχυσι από την ανάγνωσι των Γραφών.

Θεού συναναστροφή Ε.Π.Ε. 26,280
Η ανάγνωσις της Αγίας Γραφής είναι κοινωνία με το Θεό.

άρτος ζωής για κάθε πεινασμένο Ε.Π.Ε. 26,322
Συ ο πατέρας (σαρκικός ή πνευματικός), σαν βλέπης να λειώνη το παιδί σου από έλλειψι υλικού ψωμιού, δεν αδιαφορείς. Τώρα όμως, που εξαντλείται από έλλειψι θείας διδασκαλίας, ανέχεσαι και παραβλέπεις; Πώς, λοιπόν, να σε ονομάσω πατέρα; Η πείνα του λόγου του Θεού είναι πολύ φοβερότερη, αφού καταλήγει σε χειρότερο θάνατο. Γι’ αυτό οφείλουμε περισσότερο να φροντίζουμε για την πνευματική τροφή.

χρυσωρυχείο Ε.Π.Ε. 26,372
Στην περίπτωσι των θείων Γραφών συμβαίνει το έξης: Όσοι απλώς βλέπουν γράμματα, νομίζουν πως πρόκειται μόνο για γράμματα που δεν διαφέρουν καθόλου από τα άλλα βιβλία. Όσοι όμως παρατηρούν βαθιά, με τα μάτια της πίστεως, όπως στα χρυσωρυχεία με τα κατάλληλα όργανα, αφού εξετάσουν τα γραφόμενα στη φωτιά του αγίου Πνεύματος, εύκολα διακρίνουν το χρυσάφι.

τι θα ήμασταν αν δεν την διαβάζαμε! Ε.Π.Ε. 26,450
Αν εμείς, που καθημερινά ακούμε στη Γραφή τους προφήτες και τους αποστόλους, μόλις και συγκρατούμε το θυμό, μόλις και χαλιναγωγούμε την οργή, μόλις και καταστέλλουμε τα πάθη, τα αναίσχυντα αυτά θηρία, εκείνοι που ποτέ δεν ακούνε τη θεία σοφία, ποιά ελπίδα έχουν να σωθούν;

Άρωμα Ε.Π.Ε. 27,616
Η Αγία Γραφή και αυτή καθ' εαυτήν είναι πολύ ευχάριστη. Όταν όμως μπή μέσα στην ψυχή, είναι σαν το θυμίαμα. Είναι το λιβάνι πάνω σε αναμμένη ψυχή και γεμίζει όλη την ύπαρξι με ευωδία.

φλέβα νερού Ε.Π.Ε. 27,286
Ψάχνει κάποιος για πηγή και συναντά υγρό τόπο. Δεν σκάβει μόνο στο σημείο αυτό, αλλά οδηγούμενος από την υγρασία και τη φλέβα, προχωρεί πιο βαθιά μέχρι να φτάση στη ρίζα, στην αρχή των υδάτων. Έτσι κάνουμε κι εμείς. Βρήκαμε πηγή πνευματική, οδηγούμενοι σαν από κάποια φλέβα, από τη συγκεκριμένη περικοπή. Ας εμβαθύνουμε μέχρι τη ρίζα.

η ζωή της Γραφής Ε.Π.Ε. 28,628
Εγώ επιδιώκω τη ζωή, που μόνο στην Αγία Γραφή βρίσκω, και πουθενά άλλου.

παρουσιάζει παραδείγματα Ε.Π.Ε. 30,164
Ας προσέχουμε τις ιστορίες των Γραφών. Θα λάβουμε σπουδαία αφορμή για υπομονή. Δεν θα παρηγορηθούμε απλώς από τη συμμετοχή εκείνων που έπαθαν αυτά, αλλά και θα μάθουμε τον τρόπο της απαλλαγής από τα κακά που μας βρίσκουν. Μετά δε την απαλλαγή, δεν θα πέφτουμε σε αδιαφορία, ούτε θα μας κυριεύη η αλαζονεία.

αυθεντία  Ε.Π.Ε. 30,238
Τα όσα λέει ο Παύλος δεν είναι δικές του γνώμες. Είναι αποστάγματα της αυθεντίας του βασιλέως Χριστού.

επίδρασίς της Ε.Π.Ε. 33,252
Είναι πάρα πολύ ευχάριστη η ανάγνωσις των Γραφών, πιο ευχάριστη από κάθε λιβάδι και πιο τερπνή από κατάφυτο κήπο... Η γνώσις των Γραφών ασφαλίζει το νου, καθαρίζει τη συνείδησι, ξερριζώνει τα δουλικά πάθη, φυτεύει την αρετή, εξυψώνει τη σκέψι, δεν αφήνει να καταποντιστούμε στις απροσδόκητες μεταβολές των πραγμάτων, μας κάνει άτρωτους στα βέλη του διαβόλου, μας μεταθέτει από τη γη στον ουρανό.

όχι τυπικά Ε.Π.Ε. 34,320
Επειδή ο Διάβολος χρησιμοποίησε τις Γραφές, γι’ αυτό αγιάστηκε το στόμα του; Φυσικά όχι. Διάβολος παρέμεινε.

δεν αποκρύπτει λάθη ανθρώπινα Ε.Π.Ε. 35,562
Μετάφρασις
«Ένας από τους δώδεκα» (ο Ιούδας, που πρόδωσε το Χριστό). Δεν ντρέπεται ο Ματθαίος να σημειώνη την προδοσία. Και για ποιο λόγο δεν ντρέπεται; Για να μάθης, ότι οι Ευαγγελιστές σε όλες τις περιπτώσεις μιλάνε με ειλικρίνεια για όλα τα θέματα και δεν κρύβουν τίποτε, ακόμα κι εκείνα που φαίνονται επιλήψιμα.

υγεία συγκροτεί Ε.Π.Ε. 34,568
Από τη μελέτη των θείων Γραφών να βγάζης το υγιές συμπέρασμα. Και αν εμφανιστή κάποιος να λέη κάτι άλλο, να κλείσης τ’ αυτιά σου, να φυγής αμέσως, να μη συμφωνήσης.

έμποροι της αλήθειας Ε.Π.Ε. 36,252
Θέλω να εξιχνιάσω τη Γραφή και να αντλήσουμε μαζί τα θεία νάματα και να ερευνήσουμε μαζί τους θησαυρούς της Αγίας Γραφής. Θα γίνουμε έμποροι της αλήθειας και θα σπεύδουμε να πλουτίζουμε σε ευσέβεια.

γεώτρησις  Ε.Π.Ε. 36,566
Όπως σ' ένα υγρό τόπο, όπου κι αν σκάψης, αναπηδούν νερά, έτσι και στο χώρο των αγίων Γραφών, όπου κι αν άνοιξης, θα δής να βγαίνουν πολλά ποτάμια.

ασχολία διηνεκής Ε.Π.Ε. 38,270
Τον ελεύθερο χρόνο σου να τον διαθέτης στην ανάγνωσι των θείων Γραφών. Ν' ασχολήσαι μ’ αυτές όσο επιτρέπει η ασθένεια των ματιών σου.

(Χρυσοστομικό λεξικό, αρχ. Δανιήλ Αεράκη, τόμος Α, σελσελ. 416-439)

Η μελέτη της Γραφής. 
«Επί πολύν καιρόν εζάλιζα τον εαυτόν μου — λέγει ένας γέρων — διά μερικά δυσνόητα μέρη της Αγίας Γραφής.

Ήτο αδύνατον να τα καταλάβω, ή να έχω ικανοποιητικήν ερμηνείαν από άλλους πιο εντριβείς εις τας Γραφάς. Τέλος, είπα, θα κάνω εις την μελέτην της Γραφής, ό,τι κάνω και όταν τρώγω ψάρι. Όταν συναντώ κάτι τι, που δεν το εννοώ, το αφίνω κατά μέρος και λέγω αυτό είναι «κόκκαλο». Γιατί να πνιγώ με το κόκκαλο, ενώ λέγω ίσως τα καταφέρω να βγάλω και από το κόκκαλο τροφήν.

Μεγάλος είναι ο Θεός! Και προσεύχομαι πάντα, να μου ανοίγη ο Θεός τα μάτια, να βλέπω τα θαυμάσιά Του, εν τω λόγω της αληθείας Του, τη Αγία Γραφή.
Δεν βιάζομαι και δεν εκβιάζω ερμηνείας. Ένα πράγμα που δεν εννοούσα άλλοτε, με εφώτισε ο Θεός και το κατάλαβα σήμερον. Όλα θέλουν καιρόν και υπομονήν. Η υπομονή είναι σοφία, και αποβαίνει πάντοτε, συν Θεώ σωτηρία».
(Ψιχία από της τραπέζης, Συλλογή Κ. Κούρκουλα, Αθήνα 1973, Νο826)

Απόδειξις αξιοπιστίας
Ο βασιλεύς της Γαλλίας Ερρίκος Δ' (1553-1610) είχε ονομάσει τον συγγραφέα Πιέρ Ματιέ επίσημο ιστοριογράφο του. Μια μέρα, ενώ ο Ματιέ του διάβαζε μερικές σελίδες της ιστορίας του, που αναφέρονταν και κάποια από τα ελαττώματά του, ο Ερρίκος του είπε:
-Μα γιατί αποκαλύπτεις και τις αδυναμίες μου;
Αλλά πριν ο ιστοριογράφος προλάβη να αποκριθή, ο βασιλεύς σκέφθηκε λιγάκι και συνέχισε:
-Όχι. Δίκιο έχεις. Αν αποσιωπούσες τα ελαττώματά μου, δεν θα γινόσουν πιστευτός ούτε και στις αρετές μου. Γράφε τα, λοιπόν κι αυτά.
Αναγνώστα, τέτοιου είδους ιστοριογραφία είναι και τα Ευαγγέλια, στα οποία οι Απόστολοι σημειώνουν και τα δικά τους ελαττώματα. Κι αυτό είναι μια επί πλέον απόδειξις πως οι Απόστολοι έγραψαν την αλήθεια.
(Ψιχία από της τραπέζης, Συλλογή Κ. Κούρκουλα, Αθήνα 1973, Νο474)

Ο σύντροφος του εξορίστου. 
Ο Ντοστογιέφσκυ «έσερνε τα βήματά του με την συνοδεία βαρβάρων, στον βαρβαρώτερο τόπο εξορίας: Την Σιβηρία.

Ήταν αντίπαλος του καθεστώτος. Σ’ έναν από τους σταθμούς του θλιβερού ταξιδιού του, μια γυναίκα τούβαλε στο χέρι 25 ρούβλια, αρκετά για να αγοράση λίγο ψωμί, σαπούνι, ρούχα, όχι όμως και την γαλήνη του πνεύματός του.

Αλλά μαζί με το χαρτονόμισμα τούδωσε και μια Αγία Γραφή. Αυτή η Βίβλος βοήθησε να μην πεθάνη το μεγάλο πνεύμα του Ντοστογιέφσκυ.

Στις σελίδες της έσβησε τη δίψα της ψυχής του.
Και ενώ τα πόδια επλήγιαζαν στη γη της εξορίας, το πνεύμα του εξεκουραζόταν στην Πατρίδα της Πίστεως, της Ειρήνης, της Αγάπης...
(Ψιχία από της τραπέζης, Συλλογή Κ. Κούρκουλα, Αθήνα 1973 Νο316)

Στον αγρό της ψυχής...
Στην εποχή του Κριμαϊκού πολέμου ένας ευσεβής Γάλλος, που εφλογίζετο από την επιθυμία να σπείρη τα θεία λόγια, επενόησε το εξής:

Αγόρασε αρκετά αντίτυπα της Αγ. Γραφής και τα μοίρασε με σβελτωσύνη και χαρά στους στρατιώτες. Όλοι τα δέχτηκαν, αλλά ένας με σαρκαστικό ύφος του είπε:

— Αυτό θα καθαρίση ωραία την πίπα μου!

Αλήθεια τα 5—6 φύλλα εκαθάρισαν την πίπα μου, αλλά τα υπόλοιπα την ψυχή του.

Γιατί κάποτε από περιέργεια τα διάβασε και βρήκε το δρόμο της ζωής.


(Ψιχία από της τραπέζης, Συλλογή Κ. Κούρκουλα, Αθήνα 1973 Νο282)

Η φωνή του Πνεύματος. 
Διηγούνται, πως κάποτε μια συντροφιά ασεβών βρήκε τρόπο διασκεδάσεως τη διακωμώδηση του ιερού Ευαγγελίου.

Πήρε ο πρώτος της παρέας στα χέρια του την αγία Γραφή και άρχισε να διαβάζη απομιμούμενος τη φωνή του ιερέως του. Το κομμάτι που διάβαζε, ήταν κατά τύχην η παραβολή του Ασώτου.
«Άνθρωπός τις είχε δύο υιούς», εδιάβαζε ο κωμωδός. «Και συναγαγών άπαντα ο νεώτερος απεδήμησεν εις χώραν μακράν...».

«Σαν και σένα, Γιάννη», του φώναξε ο πιο έξυπνος και η παρέα άρχισε να καγχάζη.
«Και εκεί διεσκόρπισε την ουσίαν αυτού, ζων ασώτως».

«Σαν και σένα, Γιάννη», του ξαναφώναξαν αστεϊζόμενοι.

Αλλ' εκείνος αυτή τη φορά δε μίλησε. Κάτι ένοιωθε μέσα του, καθώς έβλεπε μέσα στις γραμμές της παραβολής, που θέλησε να περιγελάση, να αναδύεται ο ίδιος ο εαυτός του. Ένας κόμπος έδενε το λαιμό του.

Και όταν έφθασε στο «Αναστάς, πορεύσομαι προς τον Πατέρα μου», ξέσπασε σε δάκρυα. Οι άλλοι τον κύτταζαν κατάπληκτοι.

Αλλ’ εκείνος «αναστάς ήλθε προς τον πατέρα αυτού». Το Πνεύμα του Θεού του είχε μιλήσει σε μια ανεπάντεχη στιγμή με ένα εντελώς ξεχωριστό τρόπο...
Και σε σένα κράζει το Πνεύμα, φίλε αναγνώστα. Προσπάθησε ν’ ακούσης τη φωνή του.

«Εξαπέστειλεν ο Θεός το πνεύμα του υιού αυτού εις τας καρδίας υμών, κράζον, Αββά, ο πατήρ». Ακούεις την κραυγή του;
Από το βιβλίο «Ύδωρ εκ Πέτρος- του κ. Κ. Κούρκουλα

Τι είπε ο άγιος Φώτιος για τα λάθη των αγίων Πατέρων. Γιατί δεν είναι αλάθητοι, και πότε;

πηγή: oode

Έχουμε κατ' επανάληψιν μιλήσει για την έννοια της Θείας Αποκάλυψης και της Θεοπνευστίας στην Εκκλησία του Κυρίου σε αυτή την ιστοσελίδα. Έχουμε επίσης πει ότι άλλο πράγμα είναι το "αλάθητο", και άλλο πράγμα η Θεοπνευστία. Και ότι ακόμα και οι άγιοι Πατέρες, έχουν κάποια όρια, στο τι απ' όσα δίδαξαν, αποτελεί Θεία Αποκάλυψη, και στο τι αποτελεί προσωπική τους γνώμη. Καιρός όμως, να δούμε τι λέει γι' αυτό το θέμα, ένας από τους ίδιους τους αγίους Πατέρες, ο άγιος Φώτιος!

Ψυχολογικές ανάγκες

Η χρησιμότητα του παρόντος άρθρου, πέρα από το ότι μας βοηθάει να έχουμε ένα Ορθόδοξο κριτήριο ανάγνωσης και αποδοχής των γραμμένων σε κείμενα αγίων Πατέρων, διορθώνει την εσφαλμένη (και συχνά στενόμυαλη) στάση ορισμένων Χριστιανών, που προσκολλούνται σε κείμενα αγίων Πατέρων, με μία Ορθοδοξίζουσας μορφής Προτεσταντική νοοτροπία. Όπως δηλαδή οι Προτεστάντες μένουν κολλημένοι "στο γράμμα" της Αγίας Γραφής, χάνοντας το Πνεύμα, έτσι και μερικοί αδελφοί μας, από υπερβολική αγάπη και σεβασμό προς τους αγίου Πατέρες, εκλαμβάνουν οτιδήποτε δουν γραμμένο από αυτούς, ως κατ' ανάγκην "Θεία Αποκάλυψη", και επειδή το είπε κάποιος άγιος, ακόμα και λάθος αν είναι, αρνούνται πεισματικά να εξετάσουν με ανοιχτή διάνοια και μια διαφορετική θέση.

Είναι λογικό και ψυχολογικά χρήσιμο, να επιζητούμε κάποιο "σταθερό" σημείο αναφοράς, μια αμετακίνητη και ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ βάση, πάνω στην οποία να στηρίξουμε την πίστη μας. Όμως αυτό δεν σημαίνει, ότι οι ψυχολογικές μας ανάγκες για κάτι τέτοιο, πρέπει να μας οδηγήσουν σε μία ουτοπική θεώρηση ορισμένων πραγμάτων, όπως είναι για παράδειγμα τα Ιερά Κείμενα. Η Θεία Αποκάλυψη, δεν δόθηκε για να μας στερήσει την ελευθερία και την κριτική σκέψη, και να μας κάνει άγνωμους αποδέκτες προ-κατασκευασμένων "δογματικών πακέτων". Δόθηκε ΑΝΤΙΘΕΤΩΣ, για να μας ΑΣΚΗΣΕΙ την ελευθερία και την κριτική σκέψη. Το δόγμα δόθηκε για να μας οδηγήσει ΕΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ και ΠΛΗΡΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ στη βίωση της εν Χριστώ ζωής, ώστε να μπορούμε κι εμείς να βιώσουμε όλα όσα κατέγραψαν πριν από εμάς οι άγιοι Πατέρες, που βίωναν την εν Χριστώ ζωή. Γιατί τελικά τα όσα μας παρέδωσαν, δεν είναι παρά εκφράσεις της εν Χριστώ εμπειρίας τους, με στόχο να μας οδηγήσουν στη βίωση αυτής της ίδιας αγιοποιού εμπειρίας. Το να αγκιστρώνεται κάποιος τυφλά σε κείμενα, αρνούμενος να αξιοποιήσει το θεόδοτο δώρο της ΥΠΕΥΘΥΝΗΣ αναζήτησης της κατά Θεόν ζωής, όχι μόνο δεν αποτελεί ευκταίο Χριστιανικό χαρακτηριστικό, αλλά αντιθέτως, αποτελεί προσπάθεια αποποίησης ευθυνών, και φυγοπονία! Ζητάει καταφύγιο βεβαιοτήτων, στρουθοκαμηλίζοντας, αντί να ασκήσει κρίση και κόπο εξιχνίασης των βαθέων του Θεού.

Ο παραδεδομένος από τον Θεό λόγος, είναι "λυχνάρι που φέγγει σε σκοτεινό τόπο, ώσπου να ανατείλει ο Φωσφόρος στις καρδιές μας" (Β΄ Πέτρου 1/α: 19). Προσέξτε! Δεν μιλάει για προσκόλληση στον προφητικό λόγο. Μιλάει για μια προσωρινή σχέση, ΩΣΠΟΥ να αρχίσει να διδάσκεται πλέον ο Χριστιανός από τον Θεό άμεσα, και να βιώνει την εν Αγίω Πνεύματι ζωή. Τα κείμενα των αγίων, είναι βοηθητικά και προσωρινά. Η ΣΧΕΣΗ με τον Θεό είναι αιώνια!

Τι είπε ο άγιος Φώτιος

Ενώ λοιπόν τα κείμενα των αγίων Πατέρων, στην συντριπτική τους πλειονότητα, είναι πλήρη Πνεύματος Αγίου, και μας δίνουν πληθώρα Θείων Αποκαλύψεων, υπάρχουν και ορισμένα σημεία, ή ορισμένες τους θέσεις, (ΣΠΑΝΙΟΤΑΤΑ βέβαια), που και αυτά περιέχουν ορισμένα λάθη, ή προσωπικές τους απόψεις, που θα ήταν λάθος κάποιος να τα εκλάβει ως Αποκάλυψη Θεού, μόνο και μόνο επειδή τα έγραψε κάποιος άγιος.

Όταν για παράδειγμα, ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, υπολογίζει σε κείμενό του την ημερομηνία γέννησης του Κυρίου Ιησού, και λέει ότι ο πατέρας του αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή ήταν "αρχιερέας", και μπερδεύει τα δύο θυσιαστήρια του ναού, πρόκειται για σαφέστατο λάθος. Ή όταν ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης μιλάει για την σωτηρία και των ασεβών, κι εδώ είναι κάτι που η Εκκλησία το έχει χαρακτηρίσει λάθος Συνοδικά! Και όταν ο άγιος Αυγουστίνος ερμηνεύει την εν Χριστώ Σωτηρία δικανικά, και πάλι είναι λάθος, μια και συγκρούεται ευθέως με την πίστη των άλλων αγίων πατέρων. Μάλιστα θέσεις του αγίου Αυγουστίνου, αποτέλεσαν (και αποτελούν) αφορμές ρήξης με τη Δυτική εκκλησία, καθώς εκεί εμμένουν σε κάποιες από τις εσφαλμένες θέσεις του, μόνο και μόνο επειδή ήταν άγιος!

Τι θα κάνουμε λοιπόν; Θα κοιτάμε τα κείμενα τών αγίων πατέρων με καχυποψία και με υψηλοφροσύνη ενώπιόν τους; Θα τα διαβάζουμε άραγε με πνεύμα αντιλογίας και αναζητώντας σε αυτά σφάλματα;

Όχι βέβαια! Τα κείμενα των αγίων Πατέρων, είναι πηγή σοφίας, γνώσεως και Αγιοπνευματικής ζωής. Είναι διαμάντια Θείας Αποκάλυψης και πηγή Αποστολικών Παραδόσεων, και ξεχειλίζουν από τη Χάρη του Θεού. Τα κείμενα των Αγίων Πατέρων, είναι φως και ζωή. Αυτό όμως, δεν σημαίνει ότι είναι αλάθητα! Αυτό δεν σημαίνει, ότι επειδή γράφτηκε κάτι από κάποιον άγιο, είναι ΚΑΤ' ΑΝΑΓΚΗΝ σωστό, και ότι πρέπει να το υποστηρίζουμε με φανατισμό, έστω και αν κάποιος μας επιδεικνύει ντοκουμέντα για κάτι διαφορετικό. Όλοι οι άνθρωποι, ακόμα και οι άγιοι, έχουν κάνει λάθη στη ζωή τους! Και ο σκοπός αυτού του άρθρου, είναι να βοηθήσει να αποφεύγονται ΟΙ ΑΚΡΟΤΗΤΕΣ, και οι αδικαιολόγητες προσκολλήσεις σε κάτι σπάνιο, που βεβαίως θα μπορούσε να είναι λάθος, σε αυτά τα κείμενα.

Τι κριτήρια μπορούμε λοιπόν να αναζητήσουμε, για το πότε είναι δυνατόν κάποιος άγιος Πατέρας να έχει κάνει κάπου λάθος;

Ας δούμε τι γράφει γι' αυτό ακριβώς το θέμα, ένας απ' αυτούς, δηλαδή από τους ίδιους τους αγίους Πατέρες, ο άγιος Φώτιος:

«…Πόσαι δε περιστάσεις πραγμάτων πολλούς (=πατέρες) εξεβιάζοντο, τα μεν παραφθέγξασθαι, τα δε προς οικονομίαν ειπείν, τα δε και των απειθούντων επαναστάντων, τα δε και αγνοία, οία δη περιολισθήσαι ανθρώπινον... Ει δε παρεφθέξαντο μεν ή διά τινα αιτίαν νυν αγνοουμένην ημίν της ευθύτητος εξετράπησαν, ουδεμία δε ζήτησις αυτοις προσενήνεκται, ουδ’ εις μάθησιν της αληθείας ουδείς αυτούς παρακάλεσε, πατέρας μεν ουδέν ελλάτον αυτούς, ει και μη τούτο είπον, επιγραφόμεθα... τοις λόγοις τούτων, εν οις παρηνέχθησαν, ουχ εψόμεθα…» (Φωτίου, Επιστολή Ε΄, Προς τον Ακυλουΐας Ιωάννην ι΄, εις Ι. Βαλέττα, Φωτίου Επιστολαί, Λονδίνο 1864, σ. 196).

Ας δούμε τι σημαίνουν τα λόγια αυτά σε απλή σημερινή γλώσσα:

«...Ακόμη, πόσες δυσκολίες των καταστάσεων ανάγκαζαν πολλούς Πατέρες άλλα να τα παραποιούν, άλλα να τα λεν με πνεύμα συγκατάβασης, άλλα να λεν όταν ξεσηκώνονταν οι απείθαρχοι, άλλα να τα λεν από άγνοια, καθώς βέβαια είναι ανθρώπινο να σφάλει κανείς. Και αν παραποίησαν κάτι ή, για κάποιο λόγο που εμείς τώρα αγνοούμε, παρεξέκλιναν από την ορθή πορεία, τη στιγμή μάλιστα που δεν τους ζητήθηκε να εκφέρουν άποψη ούτε κανείς τους παρακάλεσε να του διδάξουν την αλήθεια, τους αναγνωρίζουμε το ίδιο ως Πατέρες, όπως θα τους αναγνωρίζαμε και αν δεν εξέφραζαν αυτή την άποψη... τη διδασκαλία τους στην οποία πλανήθηκαν δε θα την ακολουθήσουμε...» (Μετάφραση από το φιλόλογο Παύλο Χατζηπαππά, την οποία μεταφέραμε σε μονοτονικό).

Για το ίδιο κείμενο, ο θεολόγος Μιχαήλ Μπερκουτάκης, κάνει τα εξής σχόλια, τα οποία παραθέτουμε αυτούσια για να κατανοήσουμε τα λεγόμενα του αγίου Φωτίου σε βάθος:

«...Ακόμα, πόσες φορές οι δύσκολες περιστάσεις της ζωής δεν ανάγκασαν πολλούς από τους Πατέρες και Διδασκάλους της Εκκλησίας, άλλα πράγματα να τα παραποιήσουν, επειδή δεν μπόρεσαν ούτε και οι ίδιοι, να τα κατανόησαν σωστά, άλλα πράγματα να τα πουν με πνεύμα οικονομίας και συγκατάβασης, γιατί οι άνθρωποι δεν είχαν τη δύναμη, να εννοήσουν το πραγματικό τους νόημα, άλλα πράγματα να τα πουν με αυστηρό και ελεγκτικό τρόπο, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τους απειθείς αιρετικούς, που εξεγείρονταν εναντίον της Εκκλησίας, ενώ, τέλος, άλλα πράγματα να τα πουν λανθασμένα από άγνοια, γιατί, φυσικά, είναι ανθρώπινο, το να σφάλλει κανείς. Ακόμη, όμως, και αν οι Πατέρες της Εκκλησίας παραποίησαν κάτι ή παρεξέκλιναν από την ορθή πίστη, είτε γιατί θεολόγησαν για ζητήματα, για τα οποία δεν υπήρχε σωτηριολογική σημασία, είτε γιατί δεν τους παρακάλεσε ο λαός του Θεού, να του αποκαλύψουν την αλήθεια, που είναι αναγκαία για τη σωτηρία του, είτε για οποιονδήποτε άλλο λόγο, τον οποίο εμείς σήμερα αγνοούμε, αυτό δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση, ότι έχουμε το δικαίωμα, να τους αναγνωρίζουμε ως Πατέρες λιγότερο, από όσο θα τους αναγνωρίζαμε, αν δεν είχαν υποπέσει σε σφάλματα... αρκεί, φυσικά, να μην ακολουθούμε τη διδασκαλία τους στα σημεία εκείνα, που έκαναν λάθη...». (Παράφραση του κειμένου από το θεολόγο Μπερκουτάκη Μιχαήλ).

Τα λόγια του αγίου Φωτίου, είναι χαρακτηριστικά: Ένας άγιος Πατέρας, μας λέει σαφώς, ότι ΠΡΑΓΜΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ να συναντήσουμε λάθη στα κείμενα των αγίων Πατέρων. Γι' αυτό και είναι αδικαιολόγητοι, όσοι εμμένουν σε φράσεις αγίων Πατέρων, για να υποστηρίξουν με φανατισμό ζητήματα που "δεν ήταν ζητούμενα" στην εποχή που γράφτηκαν, αλλά που σε μια μετέπειτα εποχή, διορθώθηκαν και διατυπώθηκαν σωστά, είτε από άλλους αγίους Πατέρες, είτε από επιστημονικά ντοκουμέντα, αν ήταν επιστημονικά ζητήματα, είτε όταν έφθασε πλέον ο καιρός να δοθεί γι' αυτά μια πληρέστερη θεώρηση από την Εκκλησία του Κυρίου.

Η Εκκλησία, είναι Εκκλησία αληθείας. Και είναι πάντα ενωμένη με τον Ζώντα Χριστό. Δεν εξαρτάται από κείμενα. Δεν προσκολλάται σε κείμενα και προσωπικές θέσεις, όταν τα στοιχεία δείχνουν κάτι διαφορετικό, ούτε έχει πρόβλημα να πει ότι όλα τα μέλη της είναι δυνατόν (ως άνθρωποι) να κάνουν λάθη. Και αυτό το ξεκαθαρίζει στο ανωτέρω κείμενο ένας άγιος Πατέρας, ο άγιος Φώτιος. Το ότι οι άγιοι Πατέρες έκαναν και λάθη, είναι Πατερική διδασκαλία!

Εάν λοιπόν κάποιος επιμένει, να αναζητάει μεταξύ των αγίων της Εκκλησίας το "αλάθητο", τότε κατ' ανάγκην πρέπει να δεχθεί ότι κάνει λάθος ένας άγιος της Εκκλησίας, ο άγιος Φώτιος!

Γ. Κ.


Ο π. ΕΠΙΦΑΝΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ
Νόστιμο φαγητό με λίγο … υδροκυάνιο!

- Γέροντα, ο Καζαντζάκης εκτός από τα τόσα στραβά που λέει, έχει και κάποια καλά. Γιατί τον πετάμε εξ ολο­κλήρου και δεν τον αξιολογούμε, να πούμε αυτό είναι καλό, εκείνο κακό;

– Αν κάποιος φτιάξη ένα ωραίο φαγητό με ακριβά υλικά και πολλή τέχνη και το κάνη πεντανόστιμο, αλλ’ ύστερα ρίξη καμμιά δεκαπενταριά σταγόνες υδροκυανί­ου, θα φάη κανείς αυτό το φαγητό; Σάς ερωτώ. Μα είναι νόστιμο, μα έχει καλά υλικά, μα… Ναι, αλλά έπεσε δηλη­τήριο επάνω. Ποιος θα τολμήση, έστω να δοκιμάση, ένα φαγητό, που έχει μέσα υδροκυάνιο, που όχι άνθρωπο, αλλά ελέφαντα σκοτώνει;

Αυτό έχει κάνει και ο Καζαντζάκης. Κι αν κάπου – κά­που έχη και κάποια σελίδα της προκοπής, λίγο πιο πέρα, στην άλλη, ρίχνει υδροκυάνιο μέσα. Γιατί να συστήσου­με να τον διαβάσουν οι νέοι μας; Θα οικοδομηθούν, θα ωφεληθούν; Τι να πάρουν από τον Καζαντζάκη, που κά­θε λίγο και λιγάκι λέγει αθλιότητες και αισχρότητες; Δεν ξέρεις σε ποια σελίδα θα σου πη κάτι καλό και σε ποια σελίδα θα σου πη τις αχρειότητές του.

Και επί τέλους γιατί είναι τόσο αναγκαίο να διαβάσω τον Καζαντζάκη; Χάθηκαν οι άλλοι λογοτέχνες; Ή μή­πως πρόκειται για αναντικατάστατα επιστημονικά συγ­γράμματα; Αν κάποιος μεγάλος εφευρέτης, ένας επι­στήμονας (δεν τα κάνουν αυτά οι εφευρέτες) σ’ ένα βι­βλίο επιστημονικό γράφη και μερικές σελίδες τέτοιες, θα πη κανείς, τι να κάνω, πρέπει να το διαβάσω, διότι έχει μέσα π.χ. ιατρικά θέματα και πρέπει να τα μάθω. Στη λογοτεχνία όμως δεν ισχύει αυτό. Γιατί, λοιπόν να διαβάσω τον Καζαντζάκη; Για να αντιμετωπίζω σε κάθε σελίδα την κόπρο που προσφέρει;

Στο «Φτωχούλη του Θεού» λέει ο Καζαντζάκης, ότι το καλλίτερο κήρυγμα περί Θεού το βρήκε στην άνθησι της αμυγδαλιάς. Και μέσα στο ίδιο βιβλίο έχει σελίδες παν­άθλιες και υβριστικές. Και μετά απ’ όλα αυτά δεν έχει «την των τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν», όπως έλεγαν για την αρχαία ελληνική τραγωδία.

Καζαντζάκης και Μέγας Βασίλειος

- Γέροντα, κάτι ανάλογο δεν μπορούμε να πούμε για τον Καζαντζάκη, όπως ο Μ. Βασίλειος για τους αρχαίους συγγραφείς; Δηλαδή να παίρνουμε το τριαντάφυλ­λο και να παραμερίζουμε τα αγκάθια;

- Υπάρχει μεγάλη διαφορά. Ο Μέγας Βασίλειος δεν παρότρυνε στη μελέτη των ειδωλολατρών συγγραφέων. Τι έκανε; Έγραψε την πραγματεία «Προς τους νέους όπως αν εξ ελληνικών ωφελοίντο λόγων» για τους ανεψι­ούς του, οι οποίοι θα ήρχοντο στην Αθήνα να σπουδά­σουν την αρχαία ελληνική φιλοσοφία. Και τους λέγει: «Προσέξτε, οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι έχουν και με­ρικά σημεία σωστά, αλλά έχουν και πολλά στραβά κι ανάποδα. Ό,τι, λοιπόν, κάνετε με το τριαντάφυλλο που κό­βετε το λουλούδι και αφήνετε τα αγκάθια να μη σάς κεν­τήσουν, μη σάς τρυπήσουν και σάς ματώσουν, έτσι να κά­νετε και με τους αρχαίους. Ό,τι καλό βρήτε στους αρχαί­ους, πάρτε το, προσέξτε, όμως, μη παρασυρθήτε από τα κακά».

Άλλο είναι να πης σ’ ένα νέο, που πάει να σπουδάση ελληνική φιλοσοφία, «Κοίτα, παιδί μου, μη παρασυρθής από τα στραβά και τ’ ανάποδα, αλλά να δεχθής τα ωφέ­λιμα», και άλλο να του λες, «Παιδί μου, θα ωφεληθής πολύ, πάρα πολύ, είναι απαραίτητο να διαβάσης την αρχαία ελληνική φιλοσοφία». Δεν είπε τέτοια πράγματα ο Μέγας Βασίλειος.

Και όχι μόνο δεν είπε κάτι τέτοιο, αλλά σε επιστολή του προς τον Ευστάθιον Σεβαστείας εξομολογούμενος λέγει: «Εγώ πολύν χρόνον προσαναλώσας τη ματαιότητι και πάσαν σχεδόν την εμαυτού νεότητα εναφανήσας τη ματαιοπονία, ην είχον προσδιατρίβων τη αναλήψει των μαθημάτων της παρά Θεού μωρανθείσης σοφίας, εξ ύπνου βαθέος διαναστάς, απέβλεψα μεν προς το θαυμαστόν φως της αλήθειας του Ευαγγελίου, κατείδον δε το άχρηστον της σοφίας των αρχόντων του αιώνος τούτου των καταργουμένων. Πολλά την ελεεινήν μου ζωήν αποκλαύσας, ηυχόμην δοθήναί μοι χειραγωγίαν προς την εισαγωγήν των δογμάτων της ευσεβείας. Και προ γε πάν­των επιμελές ην μοι διόρθωσίν τινα του ήθους ποιήσασθαι πολύν χρόνον εν ταις προς τους φαύλους ομιλίαις διαστραφέντος»[1].

Δηλαδή: Σπατάλησα την ζωή μου στη ματαιότητα (ονομάζει ματαιοπονία τον κόπο, που διέθε­σε για την μελέτη της ελληνικής φιλοσοφίας). Όταν ξύ­πνησα, σαν από βαθύ ύπνο, και απέβλεψα προς το θαυ­μαστό φως της σοφίας του Ευαγγελίου, ευχόμουν, ζήτη­σα από τον Θεό, να μου δώση κάποιον που θα με χειραγωγήση «εις την εισαγωγήν των δογμάτων της ευσεβείας», στη χριστιανική διδασκαλία. Και πριν από όλα ήθε­λα να κάνω κάποια διόρθωσι του ήθους μου, διότι και αυτό είχε διαστραφή, είχε χαλάσει κάπως ο χαρακτήρας μου, από την πολλή επαφή που είχα με τους φαύλους.

Δεν είχε πορνεύσει ο Μέγας Βασίλειος, δεν είχε μοιχεύσει, δεν είχε ψευδορκήσει, δεν είχε πλαστογραφήσει. τους αρχαίους Έλληνες διάβαζε, και αποκλαίει την ζωή του και την ονομάζει ελεεινή· τόσο πολύ οικτείρει τον εαυτό του διότι έχασε χρόνο πολύτιμο μελετώντας την ελληνική φιλοσοφία. Σκεφθήτε, τι θα πούμε εμείς τώρα για τους νέους μας; Να τους παραπέμψουμε να διαβά­σουν ένα «χριστιανό» βαπτισμένο (τον Καζαντζάκη), που καθυβρίζει καπηλικώτατα τον Κύριο; Πόσο θα βλαβή το ήθος τους από την σχέσι μ’ αυτό τον άνθρωπο;

Παλαιά τα φαρμακεία δεν είχαν όλα τα φάρμακα έτοι­μα, όπως τα έχουν τώρα. Είχαν γουδί, και κατασκεύαζαν το φάρμακο. Τότε, λοιπόν, είχαν και μερικά μπουκαλάκια, που έγραφαν απ’ έξω poison, δηλαδή δηλητήριο. Αυτό κάνει ο Μ. Βασίλειος με το παραπάνω έργο του. Λέει poison, παιδιά μου! Προσέξτε. υπάρχει και δηλητή­ριο στην ελληνική φιλοσοφία, μην το πάρετε. Ο Πλάτων μιλάει για κοινοκτημοσύνη γυναικών, ο Αριστοτέλης λέγει, ότι οι άνθρωποι διακρίνονται εκ φύσεως σε δού­λους και ελευθέρους κ.λπ. (δεν τα αναπτύσσει αυτά ο Μ. Βασίλειος εγώ τα προσθέτω). μη πάρετε τέτοια πράγμα­τα. Μακριά! Μερικά άλλα που είναι καλά, αυτά πάρτε τα. Εφιστά την προσοχή να μη βλαβούν μια και τα διά­βαζαν. Δεν τους προτρέπει.

Τι σχέσι έχουν αυτά με τον Καζαντζάκη, ο οποίος αξιώθηκε να γνωρίση το Ευαγγέλιο, να γεννηθή στην Ορ­θόδοξη Εκκλησία, ν’ ακούση την διδασκαλία την χρι­στιανική, και μετά όχι απλώς την απέπτυσε, αλλά και την κύλησε στο βόρβορο;

«Θρησκεύον ον»

Λένε μερικοί: «Θρησκεύον ον ο Καζαντζάκης. Είχε πνευματικές ανησυχίες και αναζητήσεις».

Και τι μ’ αυτό; Που κατέληξε; Ξέρετε τι ζήτησε ο ίδιος να γραφή στον τάφο του; «Δεν ελπίζω τίποτα· δε φο­βούμαι τίποτα· είμαι ελεύθερος». Και εγράφη βεβαίως. Πηγαίνετε στα κοιμητήρια να διαβάσετε επιγραφές πά­νω στους τάφους πιστών ανθρώπων. «Προσδοκώ ανάστασιν νεκρών» ή «Αναστήσονται οι νεκροί και εγερθήσονται οι εν τοις μνημείοις»ή «Χριστός εγήγερται εκ νεκρών, απαρχή των κεκοιμημένων» και άλλα.

Όταν σπούδαζα στον κόσμο, στην αρχή, κουραζόμουνα πάρα πολύ. Και όταν ερχόταν η ώρα να πιάσω το βιβλίο στα χέρια μου, ένιωθα σαν να πήγαινα να πιάσω άγριο θηρίο.

Καθώς όμως επέμενα, βιάζοντας τον εαυτό μου, βοήθησε ο Θεός και τόσο πολύ συνήθισα τη μελέτη, ώστε να μην καταλαβαίνω τι έτρωγα και τι έπινα ή πως κοιμόμουνα από την πολλή ευχαρίστηση που ένιωθα από την ανάγνωση. Και ποτέ δεν με τράβηξε η επιθυμία να πάω να φάω με έναν από τους φίλους μου, αλλά ούτε καν τους συναντούσα όταν είχα διάβασμα, παρόλο ότι ήμουν κοινωνικός και αγαπούσα τους φίλους μου.

Μόλις λοιπόν μας σχόλαγε ο δάσκαλος και λουζόμουνα -γιατί συνήθιζα να πλένομαι κάθε μέρα, επειδή στέγνωνα από το διάβασμα- γύριζα στο σπίτι μου μην ξέροντας ούτε τι θα φάω. Γιατί δεν μπορούσα να απασχοληθώ ούτε με το να παραγγείλω το φαγητό που θα έτρωγα, αλλά είχα κάποιον έμπιστο άνθρωπο και μου ετοίμαζε ό,τι εκείνος ήθελε. Έτρωγα λοιπόν ό,τι εύρισκα μαγειρεμένο από αυτόν, έχοντας και το βιβλίο δίπλα μου, ακουμπισμένο στο κρεβάτι και κάπου-κάπου έριχνα μια ματιά. Και όταν κοιμόμουνα, το είχα πάλι δίπλα μου, ακουμπισμένο στο κάθισμά μου και μόλις μ’ έπαιρνε λίγο ο ύπνος, αμέσως πεταγόμουνα να διαβάσω. Πάλι το βράδυ, μόλις γύριζα μετά από τον εσπερινό, άναβα το λυχνάρι και έμενα διαβάζοντας μέχρι τα μεσάνυχτα.

Και ζούσα έτσι, γιατί δεν ένιωθα τίποτα πιο γλυκό από την ευχαρίστηση που μου έδινε η μελέτη. Όταν λοιπόν ήρθα στο Μοναστήρι, έλεγα στον εαυτό μου:

«Αν για την κοσμική σοφία είχα τόσο πόθο και τέτοιο ζήλο, ώστε να ασχολούμαι με το διάβασμα και να μου γίνει αναφαίρετη συνήθεια, πόσο μάλλον για την αρετή»;

Και έπαιρνα πολλή δύναμη από αυτόν το λογισμό.
(Αββα Δωροθέου, Ι Διδασκαλία, εκδ. Ετοιμασία σελ. 271)

Τα Μαγικά Χαλίκια

«Γιατί δηλαδή είμαστε υποχρεωμένοι να μάθουμε όλες αυτές τις βλακείες;»
Αυτό ήταν το πιο συνηθισμένο και συχνό ερώτημα που μου έκαναν οι μαθητές μου. Απαντούσα αφηγούμενος τον ακόλουθο μύθο:

Ένα βράδυ, μια ομάδα νομάδων ετοιμαζόταν να κατασκηνώσει για να κοιμηθεί, όταν τους περιέβαλε έξαφνα ένα δυνατό και λαμπρό φως. Κατάλαβαν πως ήταν μια ουράνια παρουσία. Περίμεναν λοιπόν με προσμονή και προσδοκία ν’ ακούσουν κάποιο σημαντικό ουράνιο μήνυμα που ήξεραν ότι απευθυνόταν ειδικά σ’ αυτούς.
Η φωνή μίλησε τελικά. «Μαζέψτε όσα περισσότερα χαλίκια μπορείτε. Βάλτε τα στα σακίδιά σας. Μετά από την πορεία μιας μέρας, το αυριανό βράδυ θα σας βρει χαρούμενους αλλά και λυπημένους».
Όταν έσβησε το φως, οι νομάδες ήταν απογοητευμένοι και οργισμένοι. Περίμεναν την αποκάλυψη μιας μέγιστης οικουμενικής αλήθειας που θα τους επέτρεπε να προσφέρουν πλούτο, υγεία και σκοπό στην ανθρωπότητα. Αντί γι’ αυτό, τους είχε ανατεθεί ένα ευτελές καθήκον που τους φαινόταν παντελώς άσκοπο και παράλογο. Ωστόσο, η λάμψη που περιέβαλε τον άγνωστο επισκέπτη τους έκανε να σκύψουν, να μαζέψουν μερικά χαλίκια και να τα βάλουν στα σακίδια τους, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά τους.
Ταξίδεψαν μια ολόκληρη ημέρα και το βράδυ, την ώρα που κατασκήνωσαν άνοιξαν τα σακίδιά τους και είδαν πως το κάθε χαλίκι που είχαν μαζέψει είχε μετατραπεί σε διαμάντι. Χάρηκαν για τα διαμάντια που είχαν. Και στενοχωρήθηκαν που δεν είχαν μαζέψει περισσότερα χαλίκια.

Μια εμπειρία που είχα μ’ ένα μαθητή, θα τον ονομάσω Άλαν για ευκολία, στις αρχές της διδακτικής μου καριέρας, καταδεικνύει την έκταση της αλήθειας που κρύβει αυτός ο μύθος.
Όταν ήταν στη Β’ γυμνασίου, ο Άλαν έπαιρνε άριστα στις «φασαρίες» και ήταν πρώτος στις «αποβολές». Είχε μάθει καλά πώς να κάνει τον νταή κι ετοιμαζόταν για μεταπτυχιακό στην «κλοπή».
Κάθε μέρα έβαζα τους μαθητές μου ν΄ απομνημονεύσουν ένα ρητό κάποιου σπουδαίου φιλοσόφου ή στοχαστή. Όταν έπαιρνα τις παρουσίες, αντί να φωνάζω τα ονόματά τους, άρχιζα το ρητό και ο μαθητής, για να μην πάρει απουσία, έπρεπε να το ολοκληρώσει.
«Άλις Άνταμς. “Δεν υπάρχει αποτυχία εκτός…”»
«”…αν πάψεις να προσπαθείς”. Παρούσα, κύριε Σλάτερ».
Έτσι, ως το τέλος του χρόνου, οι νεαροί μαθητές μου είχαν απομνημονεύσει 150 βαθυστόχαστα ρητά.
«Σκέψου ότι μπορείς, σκέψου ότι δεν μπορείς – και στις δυο περιπτώσεις έχεις δίκιο!»
«Αν μπορείς να δεις τα εμπόδια, έχεις αποστρέψει το βλέμμα από το στόχο».
«Κυνικός είναι εκείνος που ξέρει την τιμή των πάντων και την αξία κανενός».
Και, φυσικά, τα λόγια του Ναπόλεον Χιλς «Αν μπορείς να το συλλάβεις και να το πιστέψεις, μπορείς να το κατορθώσεις».
Κανείς δεν παραπονιόταν περισσότερο από τον Άλαν για αυτή την καθημερινή διαδικασία – ως την ημέρα που αποβλήθηκε οριστικά κι έχασα κάθε επαφή μαζί του για πέντε χρόνια. Κι αίφνης, μια μέρα, μου τηλεφώνησε. Είχε ενταχθεί σ’ ένα ειδικό πρόγραμμα κάποιου γειτονικού κολλεγίου και είχε μόλις εκτίσει την ποινή που του είχαν επιβάλει με αναστολή.
Μου είπε πως αφού τον έστειλαν στο αναμορφωτήριο και κατόπιν τον παρέπεμψαν στην Υπηρεσία Ανηλίκων της Καλιφόρνια για τα καμώματά του, είχε αηδιάσει τόσο πολύ με τον εαυτό του που είχε πάρει ένα ξυράφι και είχε κόψει τις φλέβες του.
Είπε, «Ξέρετε, κύριε Σλάτερ, την ώρα που κειτόμουν κι ένιωθα τη ζωή μου να φεύγει μαζί με το αίμα που έτρεχε από τις φλέβες μου, θυμήθηκα ξαφνικά εκείνο το ηλίθιο ρητό που με είχατε βάλει να γράψω 20 φορές. “Δεν υπάρχει αποτυχία, εκτός αν πάψεις να προσπαθείς”. Και τότε, ξαφνικά, το κατάλαβα. Όσο ζούσα δεν ήμουν αποτυχημένος, αλλά αν άφηνα τον εαυτό μου να πεθάνει, θα επικύρωνα την αποτυχία μου. Έτσι, μ’ όση δύναμη μου απέμενε, κάλεσα βοήθεια και άρχισα μια καινούρια ζωή».
Όταν είχε ακούσει το ρητό, ήταν ένα χαλίκι. Όταν χρειάστηκε καθοδήγηση σε μια κρίσιμη στιγμή, το ρητό είχε γίνει διαμάντι. Γι’ αυτό σας συμβουλεύω να μαζέψετε όσα περισσότερα χαλίκια μπορείτε, για να είναι το μέλλον σας γεμάτο διαμάντια.  

John Wayne Schlatter

(από το βιβλίο: Βάλσαμο για την ψυχή 2η δόση, εκδ. Διόπτρα σελ.191-193)


Ο σύντροφος του εξορίστου Ντοστογιέφσκυ

Ο Ντοστογιέφσκυ έσερνε τα βήματά του με την συνοδεία βαρβάρων, στον βαρβαρώτερο τόπο της εξορίας: Την Σιβηρία. Ήταν αντίπαλος του καθεστώτος. Σ’ έναν από τους σταθμούς του θλιβερού ταξιδιού του, μια γυναίκα τούβαλε στο χέρι 25 ρούβλια, αρκετά για να αγοράση λίγο ψωμί, σαπούνι, ρούχα, όχι όμως και τη γαλήνη του πνεύματός του. Αλλά μαζί με το χαρτονόμισμα τούδωσε και μια Αγία Γραφή. Αυτή η Βίβλος βοήθησε να μην πεθάνη το μεγάλο πνεύμα του Ντοστογιέφσκυ. Στις σελίδες της έσβησε τη δίψα της ψυχής του.
Και ενώ τα πόδια επλήγιαζαν στην γη της εξορίας, το πνεύμα του εξεκουραζόταν στην Πατρίδα της Πίστεως, της Ειρήνης, της Αγάπης…


Η φωνή του Πνεύματος

Διηγούνται, πως κάποτε μια συντροφιά ασεβών  βρήκε τρόπο διασκεδάσεως τη διακωμώδηση του ιερού Ευαγγελίου. Πήρε ο πρώτος της παρέας στα χέρια του την  αγία Γραφή και άρχισε να διαβάζη απομιμούμενος τη φωνή του ιερέως του. Το κομμάτι που διάβαζε, ήταν κατά τύχην η παραβολή του Ασώτου.
«Άνθρωπος τις είχε δύο υιούς», εδιάβαζε ο κωμωδός. «Και συναγαγών άπαντα ο νεώτερος απεδήμησεν εις χώραν μακράν…». «Σαν και σένα, Γιάννη», του φώναξε ο πιο έξυπνος και η παρέα άρχισε να καγχάζη.
«Και εκεί διεσκόρπισε την ουσίαν αυτού, ζων ασώτως». «Σαν και σένα, Γιάννη», του ξαναφώναξαν  αστεϊζόμενοι.  Αλλ’ εκείνος αυτή τη φορά δε μίλησε. Κάτι ένοιωθε μέσα του, καθώς έβλεπε μέσα στις γραμμές της παραβολής, που θέλησε να περιγελάση, να αναδύεται ο ίδιος ο εαυτός του. Ένας κόμπος  έδενε το λαιμό του. Και όταν έφθασε στο «Αναστάς, πορεύσομαι προς τον Πατέρα μου», ξέσπασε σε δάκρυα. Οι άλλοι τον κύτταζαν κατάπληκτοι. Αλλ’ εκείνος «αναστάς ήλθε προς τον πατέρα αυτού». Το πνεύμα του Θεού του είχε μιλήσει σε μια αναπάντεχη στιγμή με ένα εντελώς ξεχωριστό τρόπο…
Και σε σένα κράζει το Πνεύμα, φίλε αναγνώστα. Προσπάθησε ν’ ακούσης τη φωνή του. «Εξαπέστειλεν ο Θεός το πνεύμα του υιού αυτού εις τας καρδίας υμών, κράζον, Αββά ο πατήρ». Ακούεις την  κραυγή του;  (Από το βιβλίο «Ύδωρ εκ Πέτρας» του κ. Κ. Κούρκουλα)

Απαραίτητη ώρα

Ο περίφημος πρόεδρος των Ηνωμένων πολιτειών Αβραάμ Λίνκολν, εκάλεσε κάποτε ένα συνεργάτη του εις ακρόασιν στις 5 το πρωί. Παρά τέταρτο ο προσκεκλημένος βρισκόταν στα γραφεία του προέδρου και ήκουε συζήτησιν.
- Ποιος είναι μέσα; Ηρώτησε τον θυρωρόν.
- Ο Πρόεδρος, κύριε.
- Συζητεί με κανέναν;
- Όχι, μελετά την Αγία Γραφήν.
- Τόσο πρωί;
- Μάλιστα, κύριε. Ο Πρόεδρος από τις 4 έως τις 5 κάθε πρωί μελετά την Αγίαν Γραφήν και προσεύχεται.
Άραγε στο δικό μας πρόγραμμα υπάρχει μια τέτοια ώρα;

Γιατί είναι γραμμένος ο λόγος του Θεού (Χρυσόστομος)
Θα ήταν βέβαια πιο καλά να μην έχουμε καθόλου ανάγκη από τα γράμματα, αλλά να παρουσιάζουμε βίο έτσι καθαρό, ώστε η χάρις του Θεού, αντί σε βιβλία, να είναι τυπωμένη στις ψυχές μας. Κι όπως το χαρτί είναι γραμμένο με μελάνι, έτσι κι η καρδιά μας να είναι γραμμένη με το Άγιο Πνεύμα. Αλλά μια και ξεπέσαμε από τέτοια χάρι, ας εκμεταλλευόμαστε τουλάχιστο αυτόν τον δεύτερο τρόπο.
Αφού είναι κακό να χρειαζώμαστε τα γράμματα και να μην μπορούμε να δεχθούμε απ’ ευθείας το Πνεύμα , σκέψου τι βαρειά ευθύνη πέφτει επάνω μας, όταν δεν επωφελούμαστε από τη βοήθεια των γραμμάτων. (Χρυσόστομος)

Η λυδία λίθος της ψυχής (Χρυσόστομος)
Οι χρυσοχόοι έχουν μίαν πέτραν πολύτιμον, που την ονομάζουν λυδίαν λίθον. Η πέτρα αυτή έχει την ιδιότητα να ξεχωρίζη το πραγματικό χρυσάφι από το κίβδηλο.
Αλλά μια τέτοια πέτρα, μια τέτοια λυδία λίθος, με την οποίαν ημπορούμεν να ξεχωρίσωμεν την αρετήν από την κακίαν, τους πραγματικούς χριστιανούς από τους ψεύτικους, είναι η Αγία Γραφή. Θέλεις να ιδής αν είσαι γνήσιος ή ψεύτικος χριστιανός; Σε συμβουλεύω ν’ αγοράσης αυτήν την λυδίαν λίθον, την Γραφήν, και ν’ αρχίσης να την μελετάς προσεκτικά. Κάθε φορά που θα διαβάζης έναν στίχον, να ελέγχης τον εαυτόν σου και να τον ερωτάς: αυτό που γράφεται εδώ, το εφήρμοσα; Από την στιγμήν αυτήν θ’ αρχίσης να μπαίνης εις το μεγάλο νόημα του Χριστιανισμού και να γίνεσαι συνειδητός χριστιανός.
(Χρυσόστομος)

Η μελέτη της Γραφής

«Επί πολύν καιρόν εζάλιζα τον εαυτόν μου – λέγει ένας γέρων – δια μερικά δυσνόητα μέρη της Αγίας Γραφής. Ήτο αδύνατον να τα καταλάβω, ή να έχω ικανοποιητικήν ερμηνείαν από άλλους πιο εντριβείς εις τας Γραφάς.

Τέλος, είπα, θα κάνω εις την μελέτην της Γραφής, ό,τι κάνω και όταν τρώγω ψάρι. Όταν συναντώ κάτι τι, που δεν το εννοώ, το αφήνω κατά μέρος και λέγω αυτό είναι «κόκκαλο». Γιατί να πνιγώ με το κόκκαλο, ενώ λέγω ίσως τα καταφέρω να βγάλω και από το κόκκαλο τροφήν. Μεγάλος είναι ο Θεός! Και προσεύχομαι πάντα, να μου ανοίγη ο Θεός τα μάτια, να βλέπω τα θαυμάσια Του, εν τω λόγω της αληθείας Του, τη Αγία Γραφή.
Δεν βιάζομαι και δεν εκβιάζω ερμηνείας. Ένα πράγμα που δεν εννοούσα άλλοτε, με εφώτισε ο Θεός και το κατάλαβα σήμερον. Όλα θέλουν καιρόν και υπομονήν. Η υπομονή είναι σοφία, και αποβαίνει πάντοτε, συν Θεώ σωτηρία».

(από το βιβλίο Ψιχία από της τραπέζης, Κωνσταντίνου Κούρκουλα)

Σελίδα 1 από 2

Εύρεση

Δημοφιλή Θέματα (Α-Ω)

αγάπη (205) Αγάπη Θεού (55) αγάπη σε Θεό (12) αγάπη σε Χριστό (44) άγγελοι (10) Αγία Γραφή (57) Αγιασμός (1) Άγιο Πνεύμα (9) άγιοι (21) άγιος (90) αγνότητα (7) άγχος (14) αγώνας (66) αγώνας πνευματικός (32) αθεΐα (100) αιρέσεις (74) αλήθεια (29) αμαρτία (70) Αμβρόσιος άγιος (1) άμφια (1) Ανάσταση (72) ανασταση νεκρών (8) ανθρώπινες σχέσεις (152) άνθρωπος (20) αντίχριστος (7) αξιώματα (5) απιστία (5) αποκάλυψη (4) απόκρυφα (15) αρετή (71) ασθένεια (21) άσκηση (4) αστρολογία (2) Αυγουστίνος άγιος (1) αυτογνωσία (59) Β Παρουσία (10) Β' Παρουσία (10) βάπτιση (4) βάπτισμα (8) Βασίλειος ο Μέγας (1) βία (2) βιβλίο (7) βιοηθική (10) γάμος (46) Γένεση (4) Γεροντικόν (42) γηρατειά (3) γλώσσα (32) γνώση (6) γονείς (50) Γρηγόριος ο Θεολόγος (1) γυναίκα (9) δάκρυα (10) δάσκαλος (13) Δεύτερη Παρουσία (7) Δημιουργία (43) διάβολος (48) διάκριση (48) διάλογος (3) δικαιοσύνη (5) Δογματικα Θέματα (5) Δογματική Τρεμπέλα (1) δύναμη (1) Δωρόθεος αββάς (6) εγωισμός (116) εικόνες (18) Ειρηναίος Λουγδούνου άγιος (2) ειρήνη (6) εκκλησία (67) Εκκλησιαστική Ιστορία (12) Εκκλησιαστική περιουσία (2) έκτρωση (1) ελεημοσύνη (19) ελευθερία (17) Ελλάδα (16) ελπίδα (16) Εξαήμερος (2) εξέλιξης θεωρία (15) Εξομολόγηση (72) εξωγήινοι (2) εξωσωματική γονιμοποίηση (5) επάγγελμα (7) επιστήμη (69) εργασία (32) Ερμηνεία Αγίας Γραφής (39) έρωτας (9) έρωτας θείος (1) Ευαγγέλια (62) Ευαγγέλιο Ιωάννη Ερμηνεία (10) ευγένεια (5) ευσπλαχνία (6) ευτυχία (26) ευχαριστία (9) ζήλεια (2) ζώα (14) ηθική (6) ησυχία (9) θάνατος (111) θάρρος (20) θαύμα (73) θέατρο (1) Θεία Κοινωνία (48) Θεία Λειτουργία (47) θεία Πρόνοια (3) θέληση (7) Θεόδωρος Στουδίτης όσιος (9) θεολογία (14) Θεός (7) Θεοφάνεια (2) θλίψεις (116) θρησκείες (8) θυμός (36) Ιάκωβος Τσαλίκης Όσιος (5) ιατρική (9) Ιγνάτιος Θεοφόρος (7) ιεραποστολή (25) ιερέας (54) ιερωσύνη (3) Ιουδαίοι (1) Ιουστίνος άγιος (1) Ισαάκ ο Σύρος (1) Ισίδωρος Πηλουσιώτης όσιος (3) Ισλάμ (3) Ιστορία Ελληνική (6) Ιστορία Παγκόσμια (4) Ιωάννης Χρυσόστομος (22) Καινή Διαθήκη Ερμηνεία (23) Καινή Διαθήκη κριτικό κείμενο NestleAland (5) καρδιά (15) Κασσιανός Όσιος (1) κατάκριση (45) καταναλωτισμός (2) καύση νεκρών (1) κήρυγμα (8) Κλίμακα (4) Κοίμησις Θεοτόκου (12) κοινωνία (97) κόλαση (13) ΚράτοςΕκκλησία (1) Κρίσις Μέλλουσα (7) Κύριλλος Άγιος (1) Λατρεία Θεία (53) λείψανα (4) λογισμοί (39) λύπη (1) μαγεία (6) Μάξιμος Ομολογητής (1) μάρτυρες (8) μελέτη (11) μετά θάνατον (28) μετά θάνατον ζωή (35) Μεταμόρφωση (2) Μεταμόρφωσις (4) μετάνοια (76) μητέρα (12) μίσος (1) ΜΜΕ (1) μνημόσυνα (6) μοναξιά (11) μοναχισμός (12) μόρφωση (14) μουσική (3) Ναός (4) ναρκωτικά (1) νέοι (7) νεοπαγανισμός (5) νηστεία (16) Νικόλαος Άγιος (2) νους (15) οικονομία (2) Οικουμενισμός (3) ομορφιά (8) όνειρα (22) οράματα (2) Ορθοδοξία (54) όρκος (1) πάθη (42) πάθος (4) παιδεία (10) παιδιά (24) Παΐσιος Όσιος (13) Παλαιά Διαθήκη (3) Παλαιά Διαθήκη Ερμηνεία (8) παλαιοημερολογίτες (6) Παναγία (60) Παπαδόπουλος Στυλιανός (3) παράδειγμα (13) Παράδεισος (46) Παράδοση Ιερά (2) Πάσχα (13) πατρίδα (5) Πατρολογία (1) Πεντηκοστή (5) πίστη (161) πλούτος (17) πνευματική ζωή (79) πνευματικός πατέρας (18) πνευματισμός (8) ποίηση (13) πόλεμος (13) πολιτική (14) πολιτισμός (5) Πόποβιτς Ιουστίνος άγιος (2) Πορφύριος Όσιος (27) Πρόνοια (5) Πρόνοια Θεία (47) προορισμός (6) προσευχή (158) προσοχή (6) προτεσταντισμός (18) προφητείες (2) ραθυμία (4) Ρωμαιοκαθολικισμός (14) Σαρακοστή (4) σεβασμός (2) σοφία (21) Σταυρός (29) Σταύρωση (13) συγχώρηση (9) συνείδηση (2) σχίσμα (6) σώμα (7) Σωφρόνιος του Έσσεξ (23) ταπεινοφροσύνη (76) ταπείνωση (2) Τέλος Κόσμου (1) Τεσσαρακοστή Μεγάλη (2) τέχνη (1) Τριάδα Αγία (4) τύχη (2) υλικά αγαθά (5) υπακοή (10) υπαρξιακά (47) υποκρισία (7) υπομονή (41) φαντασία (1) φαντάσματα (2) φιλία (12) φιλοσοφία (13) Φλωρόφσκυ Γεώργιος (3) φόβος (24) φως (2) χαρά (32) χάρις θεία (14) χαρίσματα (2) Χειρόγραφα Καινής Διαθήκης (1) Χριστιανισμός (7) χριστιανός (31) Χριστός (13) Χριστούγεννα (38) χρόνος (18) ψεύδος (12) ψυχαγωγία (2) ψυχή (80) ψυχολογία (15)